Omgevingsvergunningen 2018

Sinds de uitspraak van de bestuursrechter op 14 juli 2017 bestaat er tot op heden geen omgevingsrechtelijke basis meer voor het houden van meerdaagse muziekfestivals in de Groene Ster. Dat betekende destijds dat de festivals Welcome to the Village 2017 en Psy-Fi 2017 de facto illegaal waren. Maar dat terzijde.

De bestuurders van de gemeente hebben in het najaar van 2017 besloten het huidige bestemmingsplan van de Groene Ster dan maar zodanig te gaan wijzigen dat meerdaagse muziekfestivals daar wel mogelijk zijn. Echter, het traject om een dergelijke herziening op het bestemmingsplan te doorlopen is niet alleen te laat opgestart, maar zal gelet op vereiste zorgvuldigheid (inspraakrondes, advies, onderzoek, besluitvorming, etc.) niet vóór het aanstaande festivalseizoen zijn afgerond. De enige optie die de gemeente nu nog heeft is (opnieuw) gebruik te maken van omgevingsvergunningen.

Omdat de gemeente vorig jaar door de rechter al flink op de vingers is getikt over hoe zij met omgevingsvergunningen omgaat, verkondigt ze het nu zorgvuldiger te zullen aanpakken door onder andere een betere onderbouwing met de juiste belangenafwegingen. U zult niet verbaasd zijn dat GSD, na jarenlange ervaring, dit voornemen met enige scepsis beziet.

Uiteraard zullen we het hele proces nauwlettend volgen. Temeer omdat de gemeente (zoals gewoonlijk) rijkelijk laat is met het opstarten van de noodzakelijke procedurestappen. Immers, over een ruime maand al start het eerste muziekfestival met haar opbouw, en men zit nog altijd niet eens in een afgeronde conceptfase.

Op de website is een separaat dossier over ‘omgevingsvergunningen 2018’ te vinden. U kunt dat hier vinden of via de menuopties: ‘Documenten’ ->’Omgevingsvergunningen’->’Omgevingsvergunningen 2018′

Rijksuniversiteit Groningen doet onderzoek naar slaapverstoring voor GSD

Vanwege de pokhouterige opstelling van de gemeente Leeuwarden eindigen we nog al eens bij de rechter om paal en perk te stellen aan overlast van evenementen in de Groene Ster. Dat zal dit jaar helaas niet anders zijn. In de wet is niets geregeld over geluidshinder bij evenementen in de buitenlucht. Hoe bepaalt een rechter dan wat wel en niet mag?

Rechters gebruiken daarvoor een technische notitie uit 1996 als hun richtsnoer. Dat is wat in de wandeling de “Nota Limburg” heet. In die nota staat dat je wel wat hinder mag hebben van een muziekevenement, maar dat er binnenshuis géén spraakverstoring mag optreden (dat is wanneer praten met stemverheffing of TV harder zetten nodig is om boven het muziekgeluid uit te komen). Ook mag er geen slaapverstoring zijn (wakker worden of niet kunnen slapen van de muziek). Waar de discussie nu over gaat is de slaapverstoring bij volwassenen en bij kinderen.

Volgens de Nota Limburg is het namelijk normaal om tot 23:00 uur hard geluid toe te staan en ook normaal om dat tijdstip in het weekend op te schuiven naar 24:00 of 01:00 uur. Voor slaapverstoring van kinderen is in de Nota Limburg ook niets speciaals afgesproken. Wij vinden dat kinderen en volwassenen op hun gewone tijd naar bed moeten kunnen, óók als er een festival is. Daarom heeft GSD een slaapdeskundige van de Rijksuniversiteit Groningen gevraagd om daar naar te kijken. Die slaapdeskundige is de bekende chronobiologe dr. M. Gordijn. Zij heeft onderzocht wat de normale slaaptijden (in slaap vallen en weer wakker worden) zijn voor volwassenen en kinderen.

Uit de notitie volgt dat voor 90% van de volwassenen slaapverstoring a.g.v. geluidsproducties door (bijv.) festivals te voorkomen is met:

  • Op werkdagen de eindtijd van versterkt geluid van 22:00 uur.
  • Op werkdagen de starttijd van versterkt geluid vanaf 10:00 uur.
  • Op vrije dagen de eindtijd van versterkt geluid van 23:00 uur.
  • Op vrije dagen de starttijd van versterkt geluid vanaf 12:00 uur.

Om voor 90% van de kinderen slaapverstoring te voorkomen gelden de volgende tijden:

  • Op werkdagen de eindtijd van versterkt geluid van 21:15 uur
  • Op werkdagen de starttijd van versterkt geluid theoretisch 07:30 uur zou kunnen zijn, maar aanwezigheid van volwassenen maakt dat toch 10:00 uur geldt.
  • Op vrije dagen de eindtijd van versterkt geluid van 22:00 uur.
  • Op vrije dagen de starttijd van versterkt geluid van 12:00 uur.

Het onderzoek  is een “game-changer” in het denken over geluid van festivals. Zeker omdat het onderzoek ook aangeeft dat directe gevolgen van een te korte slaap of niet-optimale slaap de volgende dag al zichtbaar zijn: vermoeidheid, minder alert, minder geconcentreerd, sneller geïrriteerd zijn, meer honger hebben en sneller de keuze voor ongezonde snacks maken.

Chronisch opgelegd slaaptekort, of het gedwongen pas later kunnen gaan slapen en daarmee een verstoring van het slaap-waak ritme, is gerelateerd aan verhoogde risico’s op gezondheidsproblemen. Chronisch slaaptekort wordt in verband gebracht met een verlaagde afweer tegen het krijgen van ziektes, een verhoogd risico op het krijgen van hart- en vaatziekten, metabole problemen en suikerziekte. Recentelijk is experimenteel aangetoond dat diepe slaap belangrijk is voor het ‘opschonen van afbraakproducten in de hersenen’ . Deze afbraakproducten spelen ook een rol bij hersenziektes zoals dementie. Dit suggereert dat een verstoring van de diepe slaap mogelijk ook een risicofactor is voor het ontstaan van hersenziektes, zoals dementie.

In de normstelling voor evenementen zal de gemeente Leeuwarden ook rekening moeten houden met de normale slaaptijden van mensen in de omgeving. Dat gaat de festivals wat inperken.

De notitie van dr. M. Gordijn kunt u hier vinden.

Oordeel Nederlandse Stichting Geluidshinder over geluid van Psy-Fi

In 2017 had Psy-Fi op voorstel van de gemeente Leeuwarden een geluidsbureau (DGMR) uit Arnhem ingehuurd. Taak van het bureau was om vooraf te beoordelen of Psy-Fi wel binnen de door de gemeente gestelde grenzen zou kunnen blijven. Die geluidsgrenzen van de gemeente Leeuwarden zijn overigens veel te ruim, maar dat is een andere discussie.

Bij zo’n beoordeling vooraf is het van belang wat voor soort muziek er gemaakt wordt. En met name ook hoeveel bastonen er in die muziek zitten. Voor het indelen van muziekgeluid heeft de NSG (Nederlandse Stichting Geluidhinder) een landelijk erkend systeem gemaakt.

Muziek wordt ingedeeld in vijf klassen (spectra genaamd), van licht naar zwaar:

  • Achtergrondmuziek (zoals in restaurant, eetcafé of kantine)
  • Pop (zoals in bruin café, automatenhal of sportkantine)
  • Dance (zoals in discotheek, dansstudio of sportschool)
  • House (zoals in schouwburg, feestzaal, discotheek met DJ)
  • Ultra bas (grootschalige evenementen met veel bastonen).

Het probleem is dat het geluidsbureau DGMR aan Psy-Fi is gaan vragen wat voor type muziek Psy-Fi zou gaan maken. Psy-Fi ‘dacht’ dat ze geluid gingen produceren dat een mix was van “POP” en “Dance”. Dat zijn, na “Achtergrondmuziek”, de twee lichtste vormen van muziek in het rijtje van de NSG!

Het geluidsbureau DGMR heeft die mededeling van Psy-Fi voor zoete koek aangenomen en heeft beide (maar natuurlijk veel te lichte) spectra als basis voor de berekening gebruikt. Het gevolg was natuurlijk weer overlast en erg veel klachten over het geluid van Psy-Fi in 2017. Positief is dat de gemeente Leeuwarden tijdens het hele evenement met twee zogeheten spectraalmeters van de firma Munisense het geluid mee heeft laten meten. Daarmee kunnen deskundigen dan het spectrum van de muziek die wordt gemaakt, bepalen. En daarmee waar hij in het rijtje van de NSG thuishoort.

Onze stichting heeft bij de gemeente de meetresultaten opgevraagd en die laten beoordelen door de NSG. Het oordeel van de NSG is te lezen in deze brief. Conclusie: het geluid van Psy-Fi blijkt af te wisselen tussen de zwaarste en op één na zwaarste klasse: namelijk “Ultrabass” en “House”.

Dat betekent dat de berekeningen over het geluid van geluidsbureau DGMR helemaal verkeerd zijn uitgevallen: en wel in het voordeel van Psy-Fi en in het nadeel van de omwonenden.
Uiteindelijk ligt de grootste fout natuurlijk bij de gemeente Leeuwarden. Die heeft gemakzuchtig genoegen genomen met informatie die door Psy-Fi werd aangeleverd; informatie die achteraf weinig verband met de werkelijkheid bleek te hebben gehad.

Een goed gezegde in dit verband is “vertrouwen is goed, maar controle is beter”.
En nu Psy-Fi en DGMR het vertrouwen beschaamd hebben is een nog nadrukkelijker controle voor dit jaar op zijn plaats.

Hebben de dieren in Aqua Zoo last van festivals?

Regelmatig krijgt onze stichting de vraag of dieren in Aqua Zoo geen last hebben van evenementen in de Groene Ster.
Daar heeft een vrijwilliger voor onze stichting een literatuuronderzoek naar gedaan.

Uit dat onderzoek komt naar voren dat hard geluid een belangrijke stressfactor is voor dieren in gevangenschap. Bij zoogdieren uit zich dat in een groot aantal gedragingen die duiden op stress. De belangrijkste daarvan zijn:

  • Onrustig gedrag.
  • Afwijkend eet- en drinkpatroon.
  • Verhoogde waakzaamheid.
  • Agressief gedrag tegenover andere dieren.
  • Pogingen om zich terug te trekken in het slaapverblijf.

Het zal niet verbazen dat naarmate het geluid harder is, dit soort gedragingen toenemen. Sommige diersoorten zijn meer gevoelig voor geluidspieken. Andere soorten meer voor continue hard geluid. Het blijkt dat er een soort grenswaarde geldt voor verstoring. Die grens ligt bij 70 decibel gemeten met een A-filter. Dus bij 70 dB(A).
De gemeente meet op twee plekken in de buurt van Aqua Zoo het geluid: referentiepunt 4 en referentiepunt 5.

Wat voor geluidgrenswaarden moeten daar dan gelden?

Overdag is dat duidelijk: de grenswaarde moet dan 65 dB(A) zijn op die referentiepunten. Dat komt omdat bezoekers van een dierentuin een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de geluidsbelasting. Wat je niet wil is dat die bezoekers hun stem moeten verheffen om zich boven de festivalmuziek verstaanbaar te maken.

Dus om te voorkomen dat dierentuinbezoekers boven de 70 dB(A) geluid maken, mag het achtergrondgeluid niet boven de 60 tot 65 dB(A) uit komen.

Gemeente (en PSY FI) diep door het stof bij de rechtbank

De gemeente Leeuwarden is gisteren (3 april) bij de rechtbank heel diep door het stof gegaan.

Wat was het voorliggende probleem bij de rechtbank?
In de kern ging het bij de zitting om de vergunningen voor het evenement PSY FI van 2016. Voor dat evenement had de gemeente een kampeervergunning, een geluidsontheffing en een evenementenvergunning afgegeven. De opbouw van die vergunningen was hetzelfde als van de vergunningen in 2015. En vorig jaar had de rechter twee vergunningen uit 2015 vernietigd.

Wat was het standpunt van de gemeente?
Tot op de dag van de zitting heeft de gemeente altijd volgehouden dat de vergunningen “OK” waren. Er moest alleen maar een beetje beter gemotiveerd worden waarom de gemeente ze mocht afgeven.

Wat deed de rechtbank?
De rechtbank zette de gemeente bij het begin van de zitting de pin op de neus. Als de gemeente bij haar standpunt zou blijven was het vooruitzicht een uitgebreide inhoudelijk behandeling op de zitting met wéér vernietigen van de vergunningen. De enige manier om daar onder uit te komen was als de gemeente zou toegeven dat ze “volledig fout” zaten met de afgegeven vergunningen uit 2016 en zou toezeggen om het in 2018 “compleet anders” te doen.
Dat is dan ook tandenknarsend gebeurd: de vertegenwoordigers van de gemeente hebben met zichtbare tegenzin toegegeven dat de vergunningen uit 2016 (en 2017) helemaal verkeerd waren. Die hadden nooit zo mogen worden afgegeven.
De gemeente beloofde de vergunningen voor 2018 geheel te herzien en daarbij rekening te houden met alle belangen (bijvoorbeeld meten van bastonen, geluidsniveaus, de natuur en toegang tot het terrein voor de gewone bezoekers van de Groene Ster).

In feite heeft de gemeente dus de vergunning uit 2016 voor PSY FI zelf onbruikbaar verklaard.

Juridische kretologie en puntjes op de i
De gemeente heeft aan het begin van de zitting deze 180 graden draai gemaakt. Dat betekent dat vanaf dat moment de inhoud van de vergunning uit 2016 niet meer van belang is (want de gemeente gaat “het helemaal anders” doen in 2018, heeft ze de rechter beloofd). In juridische termen is er dan “geen proces belang meer” voor de eisende partij (GSD). De zaak doorzetten is dan niet zinvol meer en de rechtbank sluit dit kort door “eisers niet ontvankelijk” te verklaren.

Wat betekent dat voor de uitspraak?
GSD heeft volledig gelijk gekregen van de gemeente, direct aan het begin van de zitting. Maar dat betekent wel dat er geen inhoudelijke behandeling is geweest van de geluidsontheffing en de evenementenvergunning. De mondelinge uitspraak van de rechtbank “niet ontvankelijk” klinkt enigszins vreemd. Maar in dit geval betekent het dat GSD door de gemeente Leeuwarden met terugwerkende kracht volledig in het gelijk is gesteld. En dan is er verder geen rechtszaak meer mogelijk.

Uitzondering: de kampeervergunning
De kampeervergunning voor bezoekers van PSY FI was nog niet eerder door de rechtbank beoordeeld. Dus die zaak is op de zitting wel inhoudelijk behandeld. Ook al omdat de gemeente in feite heeft aangegeven dat ze dat in 2018 wel op dezelfde manier gaan doen als afgelopen jaren.

De uitspraak hierover volgt hopelijk over zes weken. We houden jullie op de hoogte!

Bodemonderzoek Groene Ster: terrein ongeschikt voor festivals

GSD heeft door een onafhankelijk ingenieursbureau een bodemonderzoek laten verrichten van de recreatieterreinen in de Groene Ster. Daaruit blijkt dat de terreinen ongeschikt zijn om festivals op te houden. Grasmat, terrein en ondergrond zijn zodanig vernield dat sprake is van roofbouw.

Wie heeft het onderzoek gedaan?

Het onderzoek is gedaan door het onafhankelijk ingenieurs- en adviesbureau Smit Groenadvies uit Schagen. Het bureau is gespecialiseerd in cultuurtechnisch en hydrologisch onderzoek van bodems van natuurterreinen en recreatieterreinen.

Wat zijn de problemen van de recreatieweides van de Groene Ster?

  1. Het gras is in zeer slechte conditie: de zaailijnen van twee jaar geleden zijn nog duidelijk zichtbaar, het gras groeit niet uit en het wortelt niet.
  2. In het terrein zijn nog duidelijk sporen zichtbaar van zwaar materieel, rijplaten en podia. Met zand gevulde kuilen zakken na.
  3. Op het maaiveld zijn duidelijk sporen zichtbaar van stagnerend regenwater en grote plassen die langzaam wegtrekken. (pag. 7 van het rapport).

Waarom herstellen de ligweides niet en waarom zakt het water niet weg?

Uit grondboringen blijkt dat het terrein is opgebouwd uit een toplaag van zand gemengd met klei. Daaronder zit een stevige kleilaag. Onder die kleilaag ligt het veen. Door de druk van podia, rijplaten, voertuigen en grote mensenmassa’s is de toplaag verdicht (aangestampt). Ook de onderliggende kleilaag is samengeperst. Vóórdat er festivals werden gehouden kon regenwater door de matig doorlatende toplaag en kleilaag nog wegzakken. Sinds er festivals worden gehouden zijn de toplaag en kleilaag steeds verder samengeperst. Ze laten nauwelijks meer water door. Verdamping is nu de enige manier waarop regenwater nog kan worden afgevoerd. En dat betekent dat één zomerse regenbui voldoende is om het terrein twee weken blank te zetten en vier weken onbegaanbaar te maken (pag. 7 en 10 van het rapport).

Waarom helpt de drainage niet?

De drainage is verkeerd aangelegd:

  • er zijn geen spoelputten aangelegd,
  • er zijn T-stukken en Y-stukken gebruikt om buizen te verbinden,
  • de drainage ligt op een diepte van 50 cm, dus kan worden doorboord door grondankers,
    tentpennen en decoratiepalen.

De drainagebuizen kunnen niet periodiek worden doorgespoeld en er kan geen onderhoud worden gepleegd. Bovendien is de afstand tussen de drainagebuizen onderling drie tot vier meter; dus het probleem van water dat op de verdichte kleilaag en toplaag blijft staan wordt met drainage niet opgelost (pag. 10 van het rapport). 

Wat zijn de conclusies van het rapport?

  1. Het terrein heeft veel schade opgelopen van de evenementen.
  2. Op de grasmat wordt roofbouw gepleegd.
  3. De huidige bodemopbouw en samenstelling is in feite ongeschikt voor gebruik als festivalterrein (pag. 11 van het rapport).

Hoe moet het nu verder?

  1.  Verdere verslechtering voorkomen
    In de eerste plaats moet verdere verslechtering worden voorkomen. Om verdere verdichting van de toplaag en de kleilaag te voorkomen moet:
    niet meer met voertuigen in het terrein worden gereden (ook niet met rijplaten),
    geen podia meer worden geplaatst,
    geen grote mensenmassa’s meer worden toegelaten (pag. 11 van het rapport).
  2. Herstellen voor de recreatieve functie
    Om de situatie van voor 2014 te herstellen en het terrein weer geschikt te maken voor dagrecreatie zijn ingrijpende maatregelen nodig. Zo moet bijvoorbeeld het drainagesysteem worden herzien, de toplaag omgeploegd en vermengd met waterdoorlatend materiaal en de grasmat omgeploegd, bemest en opnieuw ingezaaid. Daarna is het terrein weer goed bruikbaar voor natuurgerichte dagrecreatie, maar de onder 1 genoemde maatregelen moet van kracht blijven om herhaling te voorkomen.
  3. Inrichten als festivalterrein
    Het inrichten van het terrein als festivalterrein is in principe mogelijk, maar zeer kostbaar. Dan moet namelijk de volledige kleilaag worden afgegraven en vervangen of opnieuw worden
    verwerkt en vermengd met vocht- en luchtdoorlatend materiaal. Daarnaast moet een oplossing gevonden worden die voorkomt dat de onderliggende veenlaag gaat inklinken.

Wat is de visie van GSD?

Dit onderzoek had de gemeente zelf al in 2015 moeten laten doen. De schade is inmiddels enorm. Het terrein is voor gewone recreanten al bijna niet meer bruikbaar. Onze stichting is van mening dat de maatregelen die verdere verslechtering moeten voorkomen per direct moeten worden doorgevoerd: Dus géén voertuigen, podia, tenten, rijplaten en mensenmassa’s meer op de ligweides.
Daarnaast moeten de herstelwerkzaamheden worden uitgevoerd zodat het terrein weer geschikt is voor natuurgerichte dagrecreatie. Primair op kosten van de festivals, die in de afgelopen jaren de schade hebben veroorzaakt. Als dat niet gaat zal de gemeente Leeuwarden de kosten moeten dragen.

Het hele rapport kunt u hier nalezen.