Bodemonderzoek Groene Ster: terrein ongeschikt voor festivals

GSD heeft door een onafhankelijk ingenieursbureau een bodemonderzoek laten verrichten van de recreatieterreinen in de Groene Ster. Daaruit blijkt dat de terreinen ongeschikt zijn om festivals op te houden. Grasmat, terrein en ondergrond zijn zodanig vernield dat sprake is van roofbouw.

Wie heeft het onderzoek gedaan?

Het onderzoek is gedaan door het onafhankelijk ingenieurs- en adviesbureau Smit Groenadvies uit Schagen. Het bureau is gespecialiseerd in cultuurtechnisch en hydrologisch onderzoek van bodems van natuurterreinen en recreatieterreinen.

Wat zijn de problemen van de recreatieweides van de Groene Ster?

  1. Het gras is in zeer slechte conditie: de zaailijnen van twee jaar geleden zijn nog duidelijk zichtbaar, het gras groeit niet uit en het wortelt niet.
  2. In het terrein zijn nog duidelijk sporen zichtbaar van zwaar materieel, rijplaten en podia. Met zand gevulde kuilen zakken na.
  3. Op het maaiveld zijn duidelijk sporen zichtbaar van stagnerend regenwater en grote plassen die langzaam wegtrekken. (pag. 7 van het rapport).

Waarom herstellen de ligweides niet en waarom zakt het water niet weg?

Uit grondboringen blijkt dat het terrein is opgebouwd uit een toplaag van zand gemengd met klei. Daaronder zit een stevige kleilaag. Onder die kleilaag ligt het veen. Door de druk van podia, rijplaten, voertuigen en grote mensenmassa’s is de toplaag verdicht (aangestampt). Ook de onderliggende kleilaag is samengeperst. Vóórdat er festivals werden gehouden kon regenwater door de matig doorlatende toplaag en kleilaag nog wegzakken. Sinds er festivals worden gehouden zijn de toplaag en kleilaag steeds verder samengeperst. Ze laten nauwelijks meer water door. Verdamping is nu de enige manier waarop regenwater nog kan worden afgevoerd. En dat betekent dat één zomerse regenbui voldoende is om het terrein twee weken blank te zetten en vier weken onbegaanbaar te maken (pag. 7 en 10 van het rapport).

Waarom helpt de drainage niet?

De drainage is verkeerd aangelegd:

  • er zijn geen spoelputten aangelegd,
  • er zijn T-stukken en Y-stukken gebruikt om buizen te verbinden,
  • de drainage ligt op een diepte van 50 cm, dus kan worden doorboord door grondankers,
    tentpennen en decoratiepalen.

De drainagebuizen kunnen niet periodiek worden doorgespoeld en er kan geen onderhoud worden gepleegd. Bovendien is de afstand tussen de drainagebuizen onderling drie tot vier meter; dus het probleem van water dat op de verdichte kleilaag en toplaag blijft staan wordt met drainage niet opgelost (pag. 10 van het rapport). 

Wat zijn de conclusies van het rapport?

  1. Het terrein heeft veel schade opgelopen van de evenementen.
  2. Op de grasmat wordt roofbouw gepleegd.
  3. De huidige bodemopbouw en samenstelling is in feite ongeschikt voor gebruik als festivalterrein (pag. 11 van het rapport).

Hoe moet het nu verder?

  1.  Verdere verslechtering voorkomen
    In de eerste plaats moet verdere verslechtering worden voorkomen. Om verdere verdichting van de toplaag en de kleilaag te voorkomen moet:
    niet meer met voertuigen in het terrein worden gereden (ook niet met rijplaten),
    geen podia meer worden geplaatst,
    geen grote mensenmassa’s meer worden toegelaten (pag. 11 van het rapport).
  2. Herstellen voor de recreatieve functie
    Om de situatie van voor 2014 te herstellen en het terrein weer geschikt te maken voor dagrecreatie zijn ingrijpende maatregelen nodig. Zo moet bijvoorbeeld het drainagesysteem worden herzien, de toplaag omgeploegd en vermengd met waterdoorlatend materiaal en de grasmat omgeploegd, bemest en opnieuw ingezaaid. Daarna is het terrein weer goed bruikbaar voor natuurgerichte dagrecreatie, maar de onder 1 genoemde maatregelen moet van kracht blijven om herhaling te voorkomen.
  3. Inrichten als festivalterrein
    Het inrichten van het terrein als festivalterrein is in principe mogelijk, maar zeer kostbaar. Dan moet namelijk de volledige kleilaag worden afgegraven en vervangen of opnieuw worden
    verwerkt en vermengd met vocht- en luchtdoorlatend materiaal. Daarnaast moet een oplossing gevonden worden die voorkomt dat de onderliggende veenlaag gaat inklinken.

Wat is de visie van GSD?

Dit onderzoek had de gemeente zelf al in 2015 moeten laten doen. De schade is inmiddels enorm. Het terrein is voor gewone recreanten al bijna niet meer bruikbaar. Onze stichting is van mening dat de maatregelen die verdere verslechtering moeten voorkomen per direct moeten worden doorgevoerd: Dus géén voertuigen, podia, tenten, rijplaten en mensenmassa’s meer op de ligweides.
Daarnaast moeten de herstelwerkzaamheden worden uitgevoerd zodat het terrein weer geschikt is voor natuurgerichte dagrecreatie. Primair op kosten van de festivals, die in de afgelopen jaren de schade hebben veroorzaakt. Als dat niet gaat zal de gemeente Leeuwarden de kosten moeten dragen.

Het hele rapport kunt u hier nalezen.