Brief aan College B&W

Hieronder is een brief geplaatst van een mevrouw uit Ryptjerk. Het is een typische illustratie van het onbegrip dat bij vele omwonenden en recreanten heerst over hoe de gemeente Leeuwarden omgaat met de openbare ruimte in de Groene Ster in relatie tot meerdaagse muziekfestivals.

De brief is geadresseerd aan het College van Burgemeester en Wethouders. Nadat een ontvangstbevestiging alsmaar uitbleef bleek bij navraag de brief op het gemeentehuis te zijn zoekgeraakt. Zij heeft inmiddels een tweede versie (aangetekend) verstuurd.

Met toestemming van mevrouw publiceren wij op haar verzoek een anonieme versie.

Gemeente Leeuwarden
College van Burgemeesters en Wethouders
Postbus 21000
8900 JA Leeuwarden

Ryptsjerk, 5 augustus 2019

Betreft: geluidsoverlast en hinder Psy Fi Festival e.a

Geacht College,

In de Leeuwarder Courant wordt geregeld bericht over de Festivals in de Groene Ster, waarbij kritiek vaak weggewuifd wordt. Geluidsoverlast: moet kunnen, niet slapen: moet kunnen, natuurterrein: wie maalt daar nog om, recreatie: kleine stukjes kunnen nog gebruikt worden, maar wel te midden van de herrie.

Zelf ben ik jaren geleden vanuit de binnenstad van …. gaan wonen in Ryptsjerk, weg van de herrie, een binnenstad eigen. Ik ben bekend met het fenomeen festival, maar kennelijk verschuiven de normen want met de komst van de grote festivals in de Groene Ster is het niet meer mogelijk om thuis te blijven met Psy Fi als grootste boosdoener.

Ik word vaak gedwongen om weg te gaan omdat het lawaai niet meer te hanteren is en ik te moe word. En ik ben echt niet de enige, het is het gesprek van de dag.

Dagen zit ik te schudden op de bank, draag dag en nacht oordoppen en dan nog hoor je van alles, alle ventilatie en ramen dicht, ik kan niet slapen. De tv is niet te verstaan, telefoneren in huis bijna onmogelijk.

Bij het festival 14-16 juni had ik het gevoel dat bijna letterlijk de slagwerkstokken op mijn hoofd neerkwamen, maar mijn klacht daarover werd beantwoord met: alles is binnen de norm. U kunt geen overlast ervaren. Om gek van te worden.

Het is leuk hoor die Groene Ster. Wind zuidwest en ach, die buren die moeten niet zeuren. We meten van alles, maar het is allang bekend dat het meten van decibels niet gelijk staat met het ervaren van geluidsoverlast.

De Groene Ster is bijzonder natuurgebied. Helaas kom ik er niet meer, in de zomer grotendeels afgesloten en na de festivals ligt het er gewoon onaantrekkelijk erbij. Wie maalt daar nu om, de belanghebbenden vieren feest en degenen die besluiten moeten nemen wonen ergens anders en hebben nergens last van. En ook nog eens kassa!

Ik heb een klein inkomen, spaar het hele jaar door op allerlei manieren met zegeltjes en af en toe spullen in de verkoop om die festivaldagen ergens anders door te kunnen brengen.

Wil ik weg, nee helemaal niet. Ik woon in de overige maanden met veel plezier hier,  maar zo gaat het niet.

Toch ben ik geen festivalhater: Welcome to  the village  afgelopen maand was te doen, dus het kan wel!

Tot nu toe is gemeente Leeuwarden een belanghebbende die lijkt te gaan voor geluidsoverlast. Ik hoop dat er een gemeenteraad opstaat die zegt: festivals ok, maar tot hier en niet verder, die oog heeft voor natuur en medemens. En dat oog kijkt verder dan de gemeentegrens en het grote geld.

Wat mij betreft: vijf jaar Psy Fi is genoeg geweest. Laat een andere gemeente maar omkomen in de herrie. Dan houd ik het misschien vol bij de festivals die niet zoveel geluid produceren.

Sterkte met de beslissing, wees wijs!

Mw. T. S.                                                                                                  Straat 12,  9200XX Ryptsjerk

Bijgestelde geluidsontheffing Psy-Fi deugt ook niet

In onze laatste twee berichten over de geluidsontheffing Psy-Fi 2019 maakten we duidelijk dat de gemeente Leeuwarden zichzelf tijd, moeite en kosten zou kunnen besparen, als zij de geluidsontheffing van Psy-Fi 2019 in lijn zou brengen met de meest recente uitspraken van de bestuursrechter. Wij hadden destijds het College van Burgemeesters en Wethouders hierom schriftelijk verzocht. Het antwoord van het College was dat ze niet van plan was de afgegeven geluidsontheffing aan te passen aan de gerechtelijke uitspraken. Wij hebben daarom maar (weer) een verzoek ingediend voor een voorlopige voorziening bij de bestuursrechter. Wij hebben daarbij de rechtbank het voorstel gedaan het zonder zitting af te doen omdat naar onze visie geluidtechnisch geen enkel verschil zit in de situatie tussen Welcome to the Village en Psy-Fi. Een voorlopige voorziening tegen de geluidsontheffing van Psy-Fi 2019 zou daarom alleen een herhaling van zetten worden (en dus ook qua uitspraak).

Nu gemeente Leeuwarden inmiddels door de rechtbank op de hoogte is gesteld van ons voorzieningsverzoek, vond ze het ineens toch nodig om een ‘aanpassing’ op de eerdere geluidsontheffing met een nieuwe ontheffing uit te voeren. Deze ‘aanpassing’ gaat echter, vreemd genoeg, niet om een verlaging van de geluidsnormen – wat in lijn zou zijn met de gerechtelijke uitspraken – , maar bestaat uit niets anders dan alleen wat nadere ‘onderbouwingen’ waarom de gemeente denkt dat haar geluidsnormen kunnen blijven gelden.

Tja. In de uitspraken van de rechtbank wordt inderdaad nogal eens aangegeven dat verweerder (lees: gemeente) normen stelt zonder deze nader te motiveren of te onderbouwen. Kennelijk gaan de juristen van de gemeente er daarom van uit dat een extra ‘onderbouwing’ – hoe knullig en ongefundeerd ook – van hun volstrekt onverdedigbare tijd- en geluidsnormen voldoende moet zijn. Dat is wat ze nu, met de uitgifte van een tweede (herziene) geluidsontheffing, alsnog hebben proberen te doen.

Nu is het injecteren van onderbouwingen van hoe je tot bepaalde normen wilt komen zeker van belang, maar bepaald toch ook weer niet alleszeggend. Die onderbouwing kan namelijk onzinnig zijn, omdat ze bijvoorbeeld enkel bestaat uit niet of maar deels onderbouwde beweringen (‘statements’); of zelfs direct misleidend zijn, omdat conclusies uit aangedragen onderzoek niet in dezelfde context staan, of omdat daaruit alleen de prettige conclusies worden meegenomen (in de hoop dat de rechter niet álles leest, zeker?). De onderbouwing kan zelfs simpelweg niet beter zijn dan enkel pure doelredenatie, zoals in de kwestie Groene Ster…
Daarnaast kan, los van elke onderbouwing, de gewenste norm simpelweg niet deugen omdat ze faliekant in tegenspraak is met het onderbouwd onderzoek, door onafhankelijke deskundigen en specialisten van de Stichting Advisering Bestuursrechtspraak (StAB), dat door de rechtbank zelf wordt ingesteld.

Al deze verschillende versies van gebrekkige onderbouwing zijn hier aan de orde: en dus deugen zowel onderbouwing als normen van de gemeente Leeuwarden (nog steeds) niet!

De rechtbank heeft de gemeente inmiddels aangeschreven dat ze ons verzoek voor een voorlopige voorziening zonder zitting wil afdoen en op voorhand niet verwacht dat ze anders zal oordelen dan in de voorzieningenzaak tegen de geluidsontheffing WttV 2019. De rechtbank biedt de gemeente nog wel de mogelijkheid om de bestuursrechter schriftelijk te overtuigen, met onderbouwde argumenten waarom de conclusies van de StAB, die ten grondslag liggen aan eerdere gerechtelijke uitspraken, niet zouden kloppen.
Wel, dit lijkt ons schier onmogelijk. Temeer omdat de gemeente tijdens zitting WttV 2019, met nota bene één van de duurste advocatenkantoren van Nederland (Stibbe) aan haar zijde, hierin ook al schromelijk faalde (zie uitspraak).

Ten slotte merkte de rechtbank in haar brief nog op dat ze bij een eventuele reactie van de gemeente “geen behoefte heeft aan een nadere motivering van de door u [gemeente] vergunde geluidniveaus en aangehouden nachtperiode“. De rechtbank doelt hier op de herziene geluidsontheffing van de gemeente als reactie op ons verzoekschrift.

Het is duidelijk dat de gemeente Leeuwarden er alles aan doet om Psy-Fi te behouden. Daaraan zijn de belangen van omwonenden, recreanten en natuurwaarden – waaronder het zeer nabij gelegen Natura 2000 gebied De Groote Wielen! – volkomen ondergeschikt. De gemeente laat zich volledig gijzelen door het aangekondigde vertrek van Psy-Fi uit Leeuwarden. Het inmiddels befaamde ‘vertrekdreigement’ is trouwens een beproefde methode van deze festivalorganisatie wanneer ze haar zin niet krijgt. We hebben zoiets in het verleden dan ook wel vaker voorbij zien komen.

In de media ‘geselt’ de Psy-Fi organisatie, bij monde van voorman Rob Durand, de gemeente voortdurend door te roepen dat de (huidige) normen die de gemeente oplegt ‘te beperkend’ en ‘kinderachtig’ zijn. Daarom durft de gemeente het niet aan om Psy-Fi met verdere beperkingen te confronteren. Hoe noodzakelijk die ook zijn. De gemeente zal hiertoe door een rechter moeten worden gedwongen. Een andere methode werkt domweg niet bij deze gemeente; dat laten de afgelopen vier jaar immers maar wat duidelijk zien.

En Psy-Fi na 2019 uit Leeuwarden vertrokken?

Wij geloven daar vooralsnog niet zo veel van. De truc met het vertrekdreigement is daarvoor al te vaak toegepast. Het bestuur en de ambtelijke top van Leeuwarden blijkt er echter uiterst gevoelig voor te zijn. En dat weten die paar producers van die festivals drommels goed.

 

Leeuwarder college heeft maling aan gerechtelijke uitspraken

Op ons recent ingediend verzoek aan het Leeuwarder College van Burgemeester en Wethouders om de geluidsontheffing voor Psy-Fi 2019 in lijn te brengen met de actuele uitspraken van de rechtbank (betreffende ontheffing was reeds uitgeven vóór deze uitspraken), heeft het College een ontluisterend antwoord weten te geven.

Het komt er feitelijk op neer dat het College volkomen maling heeft aan de uitspraken van rechters, en dus ons verzoek. Ons verzoek was juist om een onnodige rechtszaak te voorkomen waarvan de uitkomst, gelet op reeds gedane gerechtelijke uitspraken, feitelijk al vast stond. Kostbare tijd en geld zouden kunnen worden bespaard door de geluidsontheffing van Psy-Fi simpelweg aan te passen aan al die uitspraken. Maar dat interesseert deze gemeente kennelijk geen ene moer. Het doordrammen van onhaalbaar gebleken principes (geluidsnormen) en het berijden van stokpaardjes door een enkele ambtenaar die zichzelf gespecialiseerd heeft in geluid, zijn klaarblijkelijk belangrijker.

De reden die de gemeente Leeuwarden opgeeft om niet in te gaan op ons verzoek berust op de (vreemde) gedachte(kronkel) dat uitspraken waarnaar door GSD wordt gerefereerd, enkel betrekking hebben op specifieke festivals in de Groene Ster uit het verleden, en dat die uitspraken daarom geen voortzetting hoeven te krijgen in vergunningen voor toekomstige festivals. Dat moet, volgens de gemeente dan, dan juridisch maar opnieuw worden bevochten door hen die het met die vergunningen niet eens zijn.

Maar als een vergunning voor een aanstaand festival diverse condities/voorwaarden/voorschriften kent die identiek zijn aan voorgaande edities, onder gelijke omstandigheden, en als die vergunningen voor voorgaande edities met succes via rechtspraak zijn bestreden, dan is het toch te absurd voor woorden dat diezelfde aspecten in een nieuwe vergunning opnieuw juridisch moeten worden bevochten. Wat houdt jurisprudentie ook al weer in?

Onbegrijpelijk voor een wethouder die in de media GSD geregeld het verwijt maakt de gemeente op kosten te jagen vanwege juridisch gesteggel met vergunningen.

Afijn, dan maar weer een voorlopige voorziening aanvragen bij de bestuursrechter. 

Gemeentelijk geluidsbeleid moet (weer) op de schop

Met de vier laatste uitspraken van de rechtbank, over de beroepen van GSD tegen de geluidsontheffingen van de gemeente Leeuwarden, moet het nu onderhand toch langzaam duidelijk worden hoe de Beleidsregel Geluid in de Groene Ster er in de toekomst uit moet komen te zien.

Die vier laatste uitspraken zijn de twee verzoeken voor een voorlopige voorziening (VoVo) over de geluidsontheffingen Psy-Fi 2018 en Welcome to the Village (WttV) 2019 en de twee bodemprocedures  WttV 2018 en Psy-Fi 2018. Aan beide bodemprocedures ging een tweetal gemeentelijke bezwaarprocedures van GSD vooraf, die ook door GSD gewonnen werden. Maar het College van Burgemeesters en Wethouders vond het niet nodig om de adviezen van de bezwaarschriftencommissie op te volgen, en verklaarde de bezwaren van GSD ongegrond.

In de loop der jaren – zeg vanaf 2015 – heeft de gemeente Leeuwarden vrijwel jaarlijks een nieuw gemeentelijke Beleidsregel Geluid uitgegeven. Hoewel zo’n beleidsregel voor de gehele gemeente is bedoeld, zijn die jaarlijkse wijzigingen voornamelijk het gevolg van rechtszaken over de geluidsontheffing van festivals in de Groene Ster. Je zou dan denken dat bij iedere wijziging de geluidsnormen neerwaarts worden bijgesteld naar een redelijker niveau, maar dat is niet het geval.

Hoe zit dat eigenlijk? De geluidsnormen zoals die in de Beleidsregel staan dienen in de dag- avondperiode hopelijk ter voorkoming van spraakverstoring en, in de nachtperiode, ter voorkoming van slaapverstoring. Voor beide verstoringen geldt een gehoordrempel binnenshuis. Omdat dit alles te kunnen doorrekenen moeten ook nog andere correctiewaarden worden meegenomen, zoals bijvoorbeeld de geveldemping van muren. Uiteindelijk wordt dit alles teruggerekend naar geluidsnormen in dB(A) en dB(C) op de referentiepunten rond het evenemententerrein, en de maximale niveaus op 25 meter afstand van de podia (de zogenaamde Front of House posities, of ‘FOH’).

Voor een festivalorganisatie is het leveren van een geluidsbeleving voor haar bezoekers essentieel. Dat is iets anders dan de volumeknop voluit draaien. Voor dat laatste worden – al dan niet tegen betaling – oordopjes verstrekt aan festivalgangers. Die muziekbeleving is echter vaak ook de veroorzaker van de feitelijke overlast voor omwonenden. Vooral omdat die voelbare beleving het makkelijkst met een zo zwaar mogelijk muziek spectrum tot stand komt. Dat maakt het moeilijk om de juiste balans te vinden met de omgeving.

De voortdurende veranderingen in de Beleidsregels bestaan echter vaak uit niets beters dan alleen maar een andere, hoofdzakelijk cosmetische, benadering van hoe de gemeentelijke normen mogelijkerwijs goedgepraat kunnen worden – bijvoorbeeld in de rechtszaal. Want waar het in elke nieuwe Beleidsregel vooral om blijkt te gaan, is het liefst zo overtuigend mogelijk suggereren dat het oogmerk de balans tussen de gewenste muziekbeleving en het minimaliseren van de overlast bij omwonenden is. Wij besparen u de technische details (alleen leuk voor technisch stevig onderlegde geluidsingenieurs), maar dat ‘streven’ naar een goede balans is – met veel hulp van slimme en maskerende trucjes – telkens weer een eenzijdig verhaal ten gunste van het festival. Telkens weer, elke nieuwe Beleidsregel Geluid! Het constant veranderende geluidsbeleid heeft daarom vooral iets weg van een zoektocht naar geitenpaadjes om de gerechtelijke uitspraken uit het verleden te omzeilen.

Maar dat kan nu allemaal tot het verleden gaan behoren. De verzamelde uitspraken uit de vier rechtszaken markeren nu een heldere grens waar de elementaire geluidsnormen aan moeten voldoen. Dat zijn dus

  • de begin- en eindtijden van de verschillende geluidsregimes,
  • voor het nachtregime alleen echte achtergrondmuziek (73 dB(A) en 76 dB(C) maximaal),
  • de geluidsniveaus ter plaatse van het FOH,
  • het worst case muziekspectrum voor elk muziekfestival,
  • en de affiltermethodiek voor de lage bastonen, in elk geval beneden de 50Hz.

De laatste vier gerechtelijke uitspraken stellen al deze normen naar beneden bij, en wel naar een acceptabel niveau voor omwonenden. Dat betekent dat de Beleidsregel Geluid van de gemeente Leeuwarden hierop moet worden aangepast.

De nieuwe normen zijn voor het eerst van toepassing geweest op het festival WttV 2019 van de afgelopen week. Ze hebben ertoe geleid dat er op het gebied van geluid nauwelijks nog klachten te bespeuren waren. Zie meer hierover in een later artikel.

Psy Fi 2018 – geluidsmetingen dag 1 tm 5

DAG 1: de windrichting (aangegeven door de blauwe pijlen) is ZW met kracht 2 tot 4, dus het geluid wordt als het ware voor ongeveer 6 dB van de microfoon weggeblazen in de richting van de dorpen ten noorden en oosten van De Groene Ster. Rond 22.10 een overschrijding die vooral in de dorpen ten noorden van De Groene Ster werd gehoord, maar die echter snel werd opgelost. De geleidelijke afzwakking van het volume tegen 2300 (rode cirkel) is slim bedacht door Psy Fi.

Klachten komen uit Leeuwarden en de dorpen ten noorden en oosten van De Groene Ster.

NACHT 1: om 2300 gaat het nachtregime in: door de rechter voorgeschreven als echte achtergrondmuziek, maximaal 76 dB(C) Front of House. Op het GSD-meetpunt is daarom omgerekend in feite 44 dB(C) toegestaan, ongeveer 1dB beneden het normale achtergrondgeluid. Dit niveau wordt nogal overschreden, met maar liefst 15 dB gemiddeld. Het kan natuurlijk de crewcamping zijn; er was op dat moment geen audiostream om dat te beoordelen. Maar helemaal bij een afstaande ZZW wind met een kracht van 2 tot 3 is het verbazend veel geluid. En rond 3 uur gaat het geluid zelfs nóg verder omhoog.

Een spectrumanalyse van het geluid levert ten slotte de verklaring. Deze analyse laat een forse toename in de ultra lage frequenties zien gedurende de nacht: 16 Hz bijvoorbeeld klinkt ineens bijna 20 dB luider.

     muziek dagregime:     om 22.25 tot 22.44 uur 16-31-63 Hz: 40 58 63 dB(C)
     muziek nachtregime: om 4.55 tot 5.15 uur     16-31-63 Hz: 55 53 57 dB(C)
     muziek nachtregime: om 7.30 tot 7.52 uur     16-31-63 Hz: 58 56 58 dB(C)

Het lijkt er dus heel veel op dat Psy Fi simpelweg de bas opengooit. Dat is vreemd. Het was toch zo dat ze volgens de vergunning alles beneden de 40 Hz hadden moeten wegfilteren? We zullen het de komende nachten in de gaten houden.

NOOT: de ultralage bassen worden in de volgende nachten niet meer waargenomen.


DAG 2

DAG 2: de windrichting (aangegeven door de blauwe pijlen) is ZW tot Z met kracht 2 tot 4, dus het geluid wordt opnieuw voor ongeveer 6 dB van de microfoon weggeblazen in de richting van de dorpen ten noorden en oosten van De Groene Ster. Aan de noordkant van De Groene Ster blijft het allemaal nog maar nét binnen de normen.

Klachten komen uit de dorpen ten noorden en oosten van De Groene Ster.

NACHT 2: om 2300 gaat het nachtregime in, maximaal 76 dB(C) Front of House. Op het GSD-meetpunt is daarom omgerekend in feite 44 dB(C) toegestaan, ongeveer 1 dB beneden het normale achtergrondgeluid. Dit niveau wordt met maar liefst 10 dB gemiddeld overschreden.

Een spectrumanalyse van het geluid laat zien dat deze nacht, donderdag op vrijdag, geen gebruik wordt gemaakt van extra nadruk op de ultralage frequenties. 16 Hz klinkt minder luid dan overdag.

Een verschil van 20 tot 25 dB tussen dB(C) en dB(A) blijft echter vreemd. Het geluid hoort op het niveau van achtergrondmuziek te zijn. Het verschil zou daarom veel minder moeten zijn. Op de locatie in De Groene Ster waar gemeten wordt is een dB(C) van rond de 45, en een dB(A) van rond de 38 tot 40, het normale achtergrondniveau. Het verschil tussen dB(C) en dB(A) varieert normaal gesproken van 11 tot 7 dB.

Het extra 400% verschil dat nu wordt gemeten is niet te wijten aan vliegtuigen, bliksem of harde wind. Het kan alleen verklaard worden wanneer de achtergrondmuziek (maximaal 3 dB verschil tussen dB(A) en dB(C)) misschien toch geen echte achtergrondmuziek blijkt te zijn. GSD ziet daarom met belangstelling uit naar de metingen FOH gedurende de nachten.


DAG 3

DAG 3: de windrichting (aangegeven door de blauwe pijlen) is WNW tot ZZW met kracht 1 tot 3, dus het geluid wordt opnieuw van de microfoon weggeblazen naar de dorpen in de buurgemeente. Stoorgeluiden zijn afgeschermd in de afbeeldingen.

Klachten komen de dorpen ten noorden van De Groene Ster.

NACHT 3: op vrijdag gaat om 01.00 het nachtregime in. Op het GSD-meetpunt wordt het in feite toegestane niveau opnieuw met 10 dB gemiddeld overschreden. De wind is Z tot ZW met kracht 2 tot 3.

Een spectrumanalyse van het geluid laat zien dat deze nacht geen gebruik wordt gemaakt van extra nadruk op de ultralage frequenties. Tot 08.00 uur klinkt 16 Hz minder luid dan overdag.


DAG 4

DAG 4: de windrichting is ZW tot ZZW met kracht 2 tot 4, dus maar een deel van het werkelijke geluid wordt door de geluidsmeter geregistreerd. Stoorgeluiden zijn afgeschermd in het overzicht. Tot 21.00 werd in het geproduceerde geluid extra gebruik gemaakt van de ultralage frequenties, waardoor de “beat” verder en duidelijker hoor- en voelbaar was. Onderzoeksbureau DGMR heeft deze frequenties ten onrechte niet betrokken in haar geluidsonderzoek.

Rond 1.20 zondagmorgen een daverende klap van vuurwerk, hier rood omcirkeld. Hoewel afgestoken in de omgeving van De Groene Ster, was het vuurwerk naar alle waarschijnlijkheid niet afkomstig van Psy Fi.

Klachten komen uit de dorpen ten oosten van De Groene Ster.

NACHT 4: op zaterdag gaat om 01.00 zondagmorgen het nachtregime in. Op het GSD-meetpunt wordt het in feite toegestane niveau opnieuw met 10 dB gemiddeld overschreden. De wind is Z tot ZW met kracht 2 tot 4.

Een spectrumanalyse laat zien dat deze nacht geen gebruik wordt gemaakt van extra nadruk op de ultralage frequenties.


DAG 5

DAG 5: de windrichting is WZW tot ZW met kracht 3 tot 4, dus maar een deel van het werkelijke geluid wordt door de geluidsmeter geregistreerd. Stoorgeluiden zijn afgeschermd in het overzicht.

Klachten komen uit de dorpen ten noorden van De Groene Ster.

Geluid WttV 2018

Het 4-daagse muziekfestival Welcome to the Village (WttV) ligt alweer achter ons. Onderstaande registratie van het geluid is met name interessant omdat in de media nogal wat ophef werd gemaakt over het stilleggen van het festival op de eerste avond omdat er een geluidsnorm zou zijn overschreden.

Laten we wel zijn: een artistiek directeur weet natuurlijk vooraf donders goed of een band bereid is om zich te houden aan de normen van de geluidsvergunning. De vastgestelde geluidsnormen waren volstrekt helder, en bovendien ruim van tevoren bekend bij de WttV-organisatie. De nachtnorm (na resp. 23:00 en 01:00 uur) vormde hierbij zelfs een extra uitbreiding in vergelijking met het voorgaande jaar. Je kunt je dan ook afvragen WAAROM er dan juist op dat tijdstip (23.30) een band werd geprogrammeerd die – naar bleek uit de mediaberichtgeving – zich niet wenste aan te houden aan de (nacht)norm…

Het lijkt er op dat WttV donderdagavond de gemeente opzettelijk heeft “getart”. Het was tenslotte “burendag”, dus helemaal geen reden om (extra) laat door te gaan of kwaliteitsacts in te zetten. WttV heeft willens en wetens een balletje opgegooid om te kijken of de gemeente wel zou doorpakken. Vervolgens gaan jammeren dat de nachtnorm niet realistisch is (en met een beschuldigende vinger naar GSD wijzen) is not done.

 

dag 1 (donderdag)

WttV, dag 1, donderdag 19 juli 2018. Wind hoofdzakelijk NO, Bft 3. Rond 23.30 (omcirkeld) is duidelijk de piek te zien van de overschrijding waar sprake van was. Namelijk ineens hetzelfde niveau als wat TOT 11 uur ’s avonds vergund was, en dus niet daarna. De handhavers van gemeente Leeuwarden grepen hierop in, en dat eindigde uiteindelijk met het stilleggen van het festival. Vooral de Leeuwarder Courant was teleurstellend eenzijdig in de berichtgeving door klakkeloos de versie over te nemen die de directeuren algemeen en artistiek van het festival als verklaring afgaven.

 

dag 2 (vrijdag)

WttV, dag 2, vrijdag 20 juli. Met vrijwel dezelfde windrichting en -kracht registreert de geluidsmeter toch een verdubbeling van de geluidsdruk. Klachten, dat wil zeggen die waarvan GSD op de hoogte is, komen voornamelijk uit Tytsjerk en Camminghaburen.

 

dag 3 (zaterdag)

WttV, dag 3, zaterdag 21 juli. Wind NO-NNW Bft 2-4. Klachten, dat wil zeggen die waarvan GSD op de hoogte is, komen voornamelijk uit Camminghaburen.

 

dag 4 (zondag)

WttV, dag 4, zondag 22 juli. Wind NW-NNW Bft 1-3. Bij GSD zijn geen klachten bekend.

Rijksuniversiteit Groningen doet onderzoek naar slaapverstoring voor GSD

Vanwege de pokhouterige opstelling van de gemeente Leeuwarden eindigen we nog al eens bij de rechter om paal en perk te stellen aan overlast van evenementen in de Groene Ster. Dat zal dit jaar helaas niet anders zijn. In de wet is niets geregeld over geluidshinder bij evenementen in de buitenlucht. Hoe bepaalt een rechter dan wat wel en niet mag?

Rechters gebruiken daarvoor een technische notitie uit 1996 als hun richtsnoer. Dat is wat in de wandeling de “Nota Limburg” heet. In die nota staat dat je wel wat hinder mag hebben van een muziekevenement, maar dat er binnenshuis géén spraakverstoring mag optreden (dat is wanneer praten met stemverheffing of TV harder zetten nodig is om boven het muziekgeluid uit te komen). Ook mag er geen slaapverstoring zijn (wakker worden of niet kunnen slapen van de muziek). Waar de discussie nu over gaat is de slaapverstoring bij volwassenen en bij kinderen.

Volgens de Nota Limburg is het namelijk normaal om tot 23:00 uur hard geluid toe te staan en ook normaal om dat tijdstip in het weekend op te schuiven naar 24:00 of 01:00 uur. Voor slaapverstoring van kinderen is in de Nota Limburg ook niets speciaals afgesproken. Wij vinden dat kinderen en volwassenen op hun gewone tijd naar bed moeten kunnen, óók als er een festival is. Daarom heeft GSD een slaapdeskundige van de Rijksuniversiteit Groningen gevraagd om daar naar te kijken. Die slaapdeskundige is de bekende chronobiologe dr. M. Gordijn. Zij heeft onderzocht wat de normale slaaptijden (in slaap vallen en weer wakker worden) zijn voor volwassenen en kinderen.

Uit de notitie volgt dat voor 90% van de volwassenen slaapverstoring a.g.v. geluidsproducties door (bijv.) festivals te voorkomen is met:

  • Op werkdagen de eindtijd van versterkt geluid van 22:00 uur.
  • Op werkdagen de starttijd van versterkt geluid vanaf 10:00 uur.
  • Op vrije dagen de eindtijd van versterkt geluid van 23:00 uur.
  • Op vrije dagen de starttijd van versterkt geluid vanaf 12:00 uur.

Om voor 90% van de kinderen slaapverstoring te voorkomen gelden de volgende tijden:

  • Op werkdagen de eindtijd van versterkt geluid van 21:15 uur
  • Op werkdagen de starttijd van versterkt geluid theoretisch 07:30 uur zou kunnen zijn, maar aanwezigheid van volwassenen maakt dat toch 10:00 uur geldt.
  • Op vrije dagen de eindtijd van versterkt geluid van 22:00 uur.
  • Op vrije dagen de starttijd van versterkt geluid van 12:00 uur.

Het onderzoek  is een “game-changer” in het denken over geluid van festivals. Zeker omdat het onderzoek ook aangeeft dat directe gevolgen van een te korte slaap of niet-optimale slaap de volgende dag al zichtbaar zijn: vermoeidheid, minder alert, minder geconcentreerd, sneller geïrriteerd zijn, meer honger hebben en sneller de keuze voor ongezonde snacks maken.

Chronisch opgelegd slaaptekort, of het gedwongen pas later kunnen gaan slapen en daarmee een verstoring van het slaap-waak ritme, is gerelateerd aan verhoogde risico’s op gezondheidsproblemen. Chronisch slaaptekort wordt in verband gebracht met een verlaagde afweer tegen het krijgen van ziektes, een verhoogd risico op het krijgen van hart- en vaatziekten, metabole problemen en suikerziekte. Recentelijk is experimenteel aangetoond dat diepe slaap belangrijk is voor het ‘opschonen van afbraakproducten in de hersenen’ . Deze afbraakproducten spelen ook een rol bij hersenziektes zoals dementie. Dit suggereert dat een verstoring van de diepe slaap mogelijk ook een risicofactor is voor het ontstaan van hersenziektes, zoals dementie.

In de normstelling voor evenementen zal de gemeente Leeuwarden ook rekening moeten houden met de normale slaaptijden van mensen in de omgeving. Dat gaat de festivals wat inperken.

De notitie van dr. M. Gordijn kunt u hier vinden.

Oordeel Nederlandse Stichting Geluidshinder over geluid van Psy-Fi

In 2017 had Psy-Fi op voorstel van de gemeente Leeuwarden een geluidsbureau (DGMR) uit Arnhem ingehuurd. Taak van het bureau was om vooraf te beoordelen of Psy-Fi wel binnen de door de gemeente gestelde grenzen zou kunnen blijven. Die geluidsgrenzen van de gemeente Leeuwarden zijn overigens veel te ruim, maar dat is een andere discussie.

Bij zo’n beoordeling vooraf is het van belang wat voor soort muziek er gemaakt wordt. En met name ook hoeveel bastonen er in die muziek zitten. Voor het indelen van muziekgeluid heeft de NSG (Nederlandse Stichting Geluidhinder) een landelijk erkend systeem gemaakt.

Muziek wordt ingedeeld in vijf klassen (spectra genaamd), van licht naar zwaar:

  • Achtergrondmuziek (zoals in restaurant, eetcafé of kantine)
  • Pop (zoals in bruin café, automatenhal of sportkantine)
  • Dance (zoals in discotheek, dansstudio of sportschool)
  • House (zoals in schouwburg, feestzaal, discotheek met DJ)
  • Ultra bas (grootschalige evenementen met veel bastonen).

Het probleem is dat het geluidsbureau DGMR aan Psy-Fi is gaan vragen wat voor type muziek Psy-Fi zou gaan maken. Psy-Fi ‘dacht’ dat ze geluid gingen produceren dat een mix was van “POP” en “Dance”. Dat zijn, na “Achtergrondmuziek”, de twee lichtste vormen van muziek in het rijtje van de NSG!

Het geluidsbureau DGMR heeft die mededeling van Psy-Fi voor zoete koek aangenomen en heeft beide (maar natuurlijk veel te lichte) spectra als basis voor de berekening gebruikt. Het gevolg was natuurlijk weer overlast en erg veel klachten over het geluid van Psy-Fi in 2017. Positief is dat de gemeente Leeuwarden tijdens het hele evenement met twee zogeheten spectraalmeters van de firma Munisense het geluid mee heeft laten meten. Daarmee kunnen deskundigen dan het spectrum van de muziek die wordt gemaakt, bepalen. En daarmee waar hij in het rijtje van de NSG thuishoort.

Onze stichting heeft bij de gemeente de meetresultaten opgevraagd en die laten beoordelen door de NSG. Het oordeel van de NSG is te lezen in deze brief. Conclusie: het geluid van Psy-Fi blijkt af te wisselen tussen de zwaarste en op één na zwaarste klasse: namelijk “Ultrabass” en “House”.

Dat betekent dat de berekeningen over het geluid van geluidsbureau DGMR helemaal verkeerd zijn uitgevallen: en wel in het voordeel van Psy-Fi en in het nadeel van de omwonenden.
Uiteindelijk ligt de grootste fout natuurlijk bij de gemeente Leeuwarden. Die heeft gemakzuchtig genoegen genomen met informatie die door Psy-Fi werd aangeleverd; informatie die achteraf weinig verband met de werkelijkheid bleek te hebben gehad.

Een goed gezegde in dit verband is “vertrouwen is goed, maar controle is beter”.
En nu Psy-Fi en DGMR het vertrouwen beschaamd hebben is een nog nadrukkelijker controle voor dit jaar op zijn plaats.

Hebben de dieren in Aqua Zoo last van festivals?

Regelmatig krijgt onze stichting de vraag of dieren in Aqua Zoo geen last hebben van evenementen in de Groene Ster.
Daar heeft een vrijwilliger voor onze stichting een literatuuronderzoek naar gedaan.

Uit dat onderzoek komt naar voren dat hard geluid een belangrijke stressfactor is voor dieren in gevangenschap. Bij zoogdieren uit zich dat in een groot aantal gedragingen die duiden op stress. De belangrijkste daarvan zijn:

  • Onrustig gedrag.
  • Afwijkend eet- en drinkpatroon.
  • Verhoogde waakzaamheid.
  • Agressief gedrag tegenover andere dieren.
  • Pogingen om zich terug te trekken in het slaapverblijf.

Het zal niet verbazen dat naarmate het geluid harder is, dit soort gedragingen toenemen. Sommige diersoorten zijn meer gevoelig voor geluidspieken. Andere soorten meer voor continue hard geluid. Het blijkt dat er een soort grenswaarde geldt voor verstoring. Die grens ligt bij 70 decibel gemeten met een A-filter. Dus bij 70 dB(A).
De gemeente meet op twee plekken in de buurt van Aqua Zoo het geluid: referentiepunt 4 en referentiepunt 5.

Wat voor geluidgrenswaarden moeten daar dan gelden?

Overdag is dat duidelijk: de grenswaarde moet dan 65 dB(A) zijn op die referentiepunten. Dat komt omdat bezoekers van een dierentuin een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de geluidsbelasting. Wat je niet wil is dat die bezoekers hun stem moeten verheffen om zich boven de festivalmuziek verstaanbaar te maken.

Dus om te voorkomen dat dierentuinbezoekers boven de 70 dB(A) geluid maken, mag het achtergrondgeluid niet boven de 60 tot 65 dB(A) uit komen.

Amsterdam vraagt advies aan GSD voor haar evenementenbeleid

De gemeente Amsterdam heeft GSD gevraagd voor advies bij de ontwikkeling van een hernieuwd evenementenbeleid voor haar stad. In Amsterdam vinden de meeste evenementen plaats van heel Nederland. Dit geeft niet alleen veel plezier en profijt voor bezoekers en ondernemers van deze evenementen, maar betekent ook dat er sprake is van veel overlast voor omwonenden. Het is daarom dat wijlen burgemeester van der Laan enkele jaren geleden een overleg is gestart om samen met de gemeenteraad van Amsterdam het beleid omtrent evenementen opnieuw vorm te geven. Het doel van het nieuw te formuleren evenementenbeleid is dat in Amsterdam evenementen kunnen blijven plaatsvinden, maar dan wel zonder onnodige of overmatige overlast voor de omgeving.

Als onderdeel voor de ontwikkeling van het nieuw in te richten evenementenbeleid heeft de raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid op 9 januari jongstleden een expertmeeting in de raadszaal op het stadhuis van Amsterdam georganiseerd. GSD was als één van de drie externe experts uitgenodigd om vooral het fysiologisch aspect van geluid bij grote (muziek)evenementen nader toe te lichten. In september vorig jaar heeft GSD al eens een bericht hieraan gewijd en heeft u op deze website een notitie van GSD over dit onderwerp kunnen lezen. Deze notitie kwam onder de aandacht van de raadscommissie en vormde de aanleiding voor de uitnodiging van de gemeente Amsterdam.

Ter voorbereiding op de expertmeeting heeft Theo van Gelder (voorzitter GSD) de leden van de raadscommissie nog een aantekening toegestuurd. De (openbare) lezing door de voorzitter van GSD ten overstaan van de Amsterdamse Raadscommissie over het thema medisch en fysiologische aspecten van geluid bij grootschalige muziekevenementen in de open lucht, kunt u zien door te klikken op onderstaande afbeelding.

De volledige expertmeeting (met nog andere experts, zowel ambtelijk als extern) kunt u bekijken door te klikken op onderstaande link.

amsterdam.raadsinformatie.nl/vergadering/472868/Cie%20AZ%20-%20Expertmeeting%20inzake%20het%20evenementenbeleid%2009-01-2018