Bewogen week (17) festivals Groene Ster

Het was een bewogen week voor festivals en de Groene Ster en dat had twee redenen.

Festivalverbod tot 1 september 2020

Allereerst heeft de regering dinsdag 21 april gevolg gegeven aan het verzoek van de evenementensector zelf (bij monde van de directeur van de grootste Nederlandse festivalorganisator MOJO, in een interview met BNR Business Nieuws Radio op 9 april 2020) om tot 1 september 2020 alle grootschalige evenementen te verbieden. Dat betekent een rustig jaar in de Groene Ster.

Advies van de Commissie Milieu Effect Rapportage (MER)

Door alle nieuws rond het festivalverbod is de tweede reden wat ondergesneeuwd geraakt. In een klein stukje in de Leeuwarder Courant van 22 april hebben we kunnen lezen dat het college van Leeuwarden “hoopte het nieuwe bestemmingsplan vóór de komende zomer vast te stellen, maar inmiddels is duidelijk dat dit niet lukt voor komend najaar”.

Helaas heeft de journalist van de LC niet doorgevraagd naar de reden waarom het college plotseling tot dit inzicht is gekomen. Maar gelukkig wist een oplettend lid van onze achterban het verband te leggen: die reden was het uitkomen van het advies van de Commissie M.E.R.

Zoals we al eerder in een nieuwsbrief en op de site hadden besproken heeft de gemeente een vrijwillig advies gevraagd van de Commissie MER over de rapportage die moet worden opgesteld als onderdeel van de wijziging van het bestemmingsplan. Dat advies heeft de Commissie MER op 23 april uitgebracht. Het volledige advies leest u hier.

Wij geven een korte samenvatting van het advies. De gemeente moet:

  • Realistische alternatieven voor de locatie Groene Ster onderzoeken en opnemen in de motivering (dus andere locaties in de gemeente zoeken en dan een afweging maken).
  • Inzichtelijk maken of de hinder (voor mens en natuur) op die andere locaties minder is.
  • Alternatieve inrichtingen (voor o.a. podia) op die locaties beschrijven.
  • De bestaande toestand van het milieu en de verwachte ontwikkelingen in die studiegebieden beschrijven.
  • Een beschrijving, met name ook cijfermatig, maken voor de effecten op het milieu.
  • De toename van stikstof en geluid op het Natura 2000-gebied Groote Wielen en het Natuur Netwerk Nederland, waartoe het grootste deel van de Groene Ster behoort, moet beter worden beschreven.
  • Er moet een goede passende beoordeling worden gemaakt van de effecten op de natuur. (lees: wat er nu ligt is zwaar onvoldoende).
  • Niet alleen het effect van geluid van festivals in de Groene Ster moet worden onderzocht, maar ook het effect van cumulatie met andere geluidsbronnen (wegverkeer, railverkeer, vliegverkeer).
  • Het verkeer en parkeren beter in kaart brengen.
  • De effecten van de festivals op gezondheid, klimaat en duurzaamheid moeten ook worden beoordeeld.

Iemand die je vrijwillig om advies hebt gevraagd vertelt je natuurlijk niet recht in het gezicht dat je broddelwerk hebt aangeleverd. Maar in essentie is dat wel wat de Commissie MER op een hele beleefde manier in tien pagina’s aan het college van Leeuwarden vertelt:

  1. De aangeleverde Nota Reikwijdte en Detailniveau voldoet van geen kant.
  2. Er moet serieus naar alternatieven voor de Groene Ster worden gezocht.
  3. Er moet nog een enorme berg aan technisch en ecologisch onderzoek gebeuren.
  4. De uitkomsten van die onderzoeken moeten netjes worden beschreven, besproken en tegen elkaar afgewogen.
  5. Als de gemeente dat niet voor elkaar krijgt is het rapport MER ondeugdelijk en maakt een bestemmingsplanherziening geen schijn van kans.

Dus dat gaat nog wel een tijdje duren.

‘Als je niet handhaaft, neem je jezelf niet serieus’

Woorden van die strekking uitte wethouder Sjoerd Feitsma in de Leeuwarder Courant in de aanloop van het bonke-bonk festival Psy-Fi 2018. In zijn tomeloze ambitie om van Leeuwarden dé popstad te maken van het Noorden, roeptoetert deze PvdA-wethouder in de media wel vaker dit soort holle frasen.

Bron: Leeuwarder Courant 24 juli 2018
Bron: Leeuwarder Courant 24 juli 2018

Een sprekend voorbeeld dat dergelijke stoere uitspraken van een bestuurder vaak voor de bühne zijn is het twijfelachtige optreden van deze gemeente tegen overschrijdingen van nachtelijke geluidsnormen, die Psy-Fi opgelegd heeft gekregen met een tweetal gerechtelijke uitspraken (bodemprocedure Psy-Fi 2016 en voorlopige voorziening Psy-Fi 2019).

De gemeente Leeuwarden was het met deze uitspraken faliekant oneens. Dat mag, echter is dat nog geen reden om ze dan maar aan de laars te lappen. Feitelijk deed ze dat dus wel door te marchanderen met de handhaving. Een methodiek die vaker wordt toegepast, waarbij gerechtelijke uitspraken ten dele of zelfs helemaal NIET een vertaling krijgen in een herziening op een reeds afgegeven vergunning of ontheffing. Hierdoor krijgt een dienstdoende handhaver al op voorhand verkeerde richtlijnen mee. In bezwaar- en bodemprocedures die nadien volgen is het verweer van de gemeente steevast dat ze uitspraken anders interpreteerde, of ze doet een ‘mea culpa’, met toezegging het volgend seizoen helemaal anders en vooral ‘beter’ te gaan doen. Soms komen ze daar nog mee weg ook. (Bestuurs)rechtspraak is niet altijd even consistent.

In het geval van Psy-Fi 2019 zijn de nachtnormen voor het geluid ter plaatse van de regietorens van de podia (Front-Of-House), en de eindtijden van het zware geluidsregime (dag-/avond periode) door de rechter neerwaarts bijgesteld, respectievelijk vervroegd. Hiermee moest slaapverstoring voor omwonenden worden voorkomen. De gemeente heeft in het geding met GSD, evenals bij de procedures over de andere twee festivals, weer fors geïnvesteerd in dure juridische bijstand (uit de top 5 van advocatenkantoren in Nederland, ruim 3 ton in 2018!) om te verhinderen dat getornd zou worden aan de geluidsnormen en eindtijden die Psy-Fi aanvankelijk waren vergund. Op dat moment hield Psy-Fi de gemeente ook nog eens in gijzeling met de mededeling Leeuwarden te gaan verlaten ‘vanwege teveel opgelegde beperkingen in vergunningen en ontheffingen’. Ze waren dat natuurlijk nooit van plan, maar het is een beproefde methode die ook in 2015 succesvol bleek.

Gemeente Leeuwarden ving met haar verweer uiteindelijk bot bij de voorzieningenrechter. Ons (schriftelijk) verzoek aan het College om de geluidsontheffing in lijn te brengen met de gerechtelijke uitspraak heeft niets uitgehaald.

Tijdens Psy-Fi 2019 bleek in de nachtelijke uren de bonke-bonk-muziekproductie binnenshuis duidelijk hoorbaar te zijn. Dat was onmogelijk geweest als de door de rechter bijgestelde geluidsnormen waren gerespecteerd. Indiening van een telefonische klacht bood weinig soelaas, daarom is een handhavingsverzoek met een verzoek tot het opleggen van een dwangsom door GSD ingediend. Dit verzoek is door de gemeente afgewezen omdat ze van mening was dat er ter plaatse geen overtreding kon worden vastgesteld. In de bijlagen van de afwijzingsbeschikking troffen we echter diverse spreadsheets aan over een deel van de geluidsmetingen op de referentiepunten en FOH van de podia. Hier was duidelijk te zien dat er wel degelijk sprake is geweest van substantiële overschrijdingen van de door de bestuursrechter opgelegde nachtelijke geluidsnormen. Dit verklaarde meteen ook waarom de muziek wel degelijk binnenshuis hoorbaar was, terwijl dat niet mogelijk was geweest indien de handhavers de uitspraak van de rechter hadden gehandhaafd. Iets wat ze natuurlijk zonder meer hadden behoren te doen.

Ruim een week geleden hebben we alle geluidsmetingen in spreadsheets gekregen en hebben deze geanalyseerd. Na enig aandringen is ons ook een woordelijk verslag van de handhavende ambtenaren toegestuurd en, na nóg verder aandringen, de metingen van deze handhavers die de conclusies in hun verslag zouden moeten ondersteunen. Het door GSD ingediende bezwaarschrift op de afwijzingsbeschikking kon daarmee worden aangevuld met een nadere (en vooral essentiële) onderbouwing van ons bezwaarschrift.

Een afschrift van dit aanvullend bezwaarschrift kunt u hier vinden. U mag zelf oordelen in hoeverre de gemeente Leeuwarden zichzelf nu eigenlijk serieus neemt met haar handhaving.

‘Psy-Fi 2020 in Groene Ster’

De titel staat tussen aanhalingstekens omdat doorgang in 2020 van Psy-Fi in de Groene Ster feitelijk nog niet vaststaat.

Festivalorganisatoren moeten volgens het gemeentelijk ‘Afwegingskader’ (=beleid) in september voorafgaand aan het jaar van beoogde uitvoering van een evenement, een verzoek tot plaatsing op de Evenementenkalender indienen.  Vervolgens wordt de Evenementenkalender voor het komende jaar in december vastgesteld.

Via diverse e-mails en de blog van Wietse Elzinga  zijn wij geattendeerd op het feit dat Psy-Fi inmiddels een verzoek tot plaatsing op de Evenementenkalender 2020 voor een festival in de Groene Ster bij de gemeente Leeuwarden heeft ingediend. Voor GSD is dat geen verrassing omdat een terugtrekkende beweging – ondanks het aanhoudende geroep van Psy-Fi Leeuwarden na 2019 te gaan verlaten – al in juli werd voorzien (zie artikel ‘Eerst zien, dan geloven‘). Dergelijke acties hebben we in 2015 voor het eerst gezien. Ze blijken enkel te dienen om het bestuur van de gemeente Leeuwarden onder druk te zetten om regels en voorwaarden die het festival onwelgevallig zijn verder te versoepelen, of zelfs liefst nog helemaal te niet te doen.

Wellicht valt het niet uit te sluiten dat het plaatsingsverzoek louter bedoeld is als een plan B, mocht blijken dat een alternatieve locatie elders niet haalbaar is voor Psy-Fi. Dat blijft gissen.

Hoe dan ook, zolang formeel niet vaststaat dat 2019 voor Psy-Fi het laatste jaar is geweest dat het in de Groene Ster heeft plaatsgevonden, zullen de lopende en aanstaande procedures, specifiek gerelateerd aan Psy-Fi, niet worden stopgezet. De procedures betreffen:

  1. Bezwaarschrift Evenementenvergunning Psy-Fi 2019 (gemeente)
  2. Bezwaarschrift Geluidsontheffing Psy-Fi 2019 (gemeente)
  3. Bezwaarschrift Vergunning/Ontheffing Wet Natuurbescherming Wnb (provincie)
  4. Bezwaarschrift weigering ‘Handhavingsverzoek geluidsoverschrijdingen’ Psy-Fi 2019 (gemeente)
  5. Bezwaarschrift weigering tijdig te besluiten Vergunning Wnb Psy-Fi (provincie); afhankelijk uitspraak lopend Verzetsschrift dienaangaande
  6. Afhankelijk van de ‘Beslissingen op Bezwaar’ door College B&W op de bezwaren 1,2 en 4, en College GS op bezwaren 3 en 5 het opstarten van bijbehorende bodemprocedures bij de rechtbank
  7. Hoger Beroep Geluidsontheffing Psy-Fi 2016 bij Raad van State (gemeente)

Brief aan College B&W

Hieronder is een brief geplaatst van een mevrouw uit Ryptjerk. Het is een typische illustratie van het onbegrip dat bij vele omwonenden en recreanten heerst over hoe de gemeente Leeuwarden omgaat met de openbare ruimte in de Groene Ster in relatie tot meerdaagse muziekfestivals.

De brief is geadresseerd aan het College van Burgemeester en Wethouders. Nadat een ontvangstbevestiging alsmaar uitbleef bleek bij navraag de brief op het gemeentehuis te zijn zoekgeraakt. Zij heeft inmiddels een tweede versie (aangetekend) verstuurd.

Met toestemming van mevrouw publiceren wij op haar verzoek een anonieme versie.

Gemeente Leeuwarden
College van Burgemeesters en Wethouders
Postbus 21000
8900 JA Leeuwarden

Ryptsjerk, 5 augustus 2019

Betreft: geluidsoverlast en hinder Psy Fi Festival e.a

Geacht College,

In de Leeuwarder Courant wordt geregeld bericht over de Festivals in de Groene Ster, waarbij kritiek vaak weggewuifd wordt. Geluidsoverlast: moet kunnen, niet slapen: moet kunnen, natuurterrein: wie maalt daar nog om, recreatie: kleine stukjes kunnen nog gebruikt worden, maar wel te midden van de herrie.

Zelf ben ik jaren geleden vanuit de binnenstad van …. gaan wonen in Ryptsjerk, weg van de herrie, een binnenstad eigen. Ik ben bekend met het fenomeen festival, maar kennelijk verschuiven de normen want met de komst van de grote festivals in de Groene Ster is het niet meer mogelijk om thuis te blijven met Psy Fi als grootste boosdoener.

Ik word vaak gedwongen om weg te gaan omdat het lawaai niet meer te hanteren is en ik te moe word. En ik ben echt niet de enige, het is het gesprek van de dag.

Dagen zit ik te schudden op de bank, draag dag en nacht oordoppen en dan nog hoor je van alles, alle ventilatie en ramen dicht, ik kan niet slapen. De tv is niet te verstaan, telefoneren in huis bijna onmogelijk.

Bij het festival 14-16 juni had ik het gevoel dat bijna letterlijk de slagwerkstokken op mijn hoofd neerkwamen, maar mijn klacht daarover werd beantwoord met: alles is binnen de norm. U kunt geen overlast ervaren. Om gek van te worden.

Het is leuk hoor die Groene Ster. Wind zuidwest en ach, die buren die moeten niet zeuren. We meten van alles, maar het is allang bekend dat het meten van decibels niet gelijk staat met het ervaren van geluidsoverlast.

De Groene Ster is bijzonder natuurgebied. Helaas kom ik er niet meer, in de zomer grotendeels afgesloten en na de festivals ligt het er gewoon onaantrekkelijk erbij. Wie maalt daar nu om, de belanghebbenden vieren feest en degenen die besluiten moeten nemen wonen ergens anders en hebben nergens last van. En ook nog eens kassa!

Ik heb een klein inkomen, spaar het hele jaar door op allerlei manieren met zegeltjes en af en toe spullen in de verkoop om die festivaldagen ergens anders door te kunnen brengen.

Wil ik weg, nee helemaal niet. Ik woon in de overige maanden met veel plezier hier,  maar zo gaat het niet.

Toch ben ik geen festivalhater: Welcome to  the village  afgelopen maand was te doen, dus het kan wel!

Tot nu toe is gemeente Leeuwarden een belanghebbende die lijkt te gaan voor geluidsoverlast. Ik hoop dat er een gemeenteraad opstaat die zegt: festivals ok, maar tot hier en niet verder, die oog heeft voor natuur en medemens. En dat oog kijkt verder dan de gemeentegrens en het grote geld.

Wat mij betreft: vijf jaar Psy Fi is genoeg geweest. Laat een andere gemeente maar omkomen in de herrie. Dan houd ik het misschien vol bij de festivals die niet zoveel geluid produceren.

Sterkte met de beslissing, wees wijs!

Mw. T. S.                                                                                                  Straat 12,  9200XX Ryptsjerk

Bijgestelde geluidsontheffing Psy-Fi deugt ook niet

In onze laatste twee berichten over de geluidsontheffing Psy-Fi 2019 maakten we duidelijk dat de gemeente Leeuwarden zichzelf tijd, moeite en kosten zou kunnen besparen, als zij de geluidsontheffing van Psy-Fi 2019 in lijn zou brengen met de meest recente uitspraken van de bestuursrechter. Wij hadden destijds het College van Burgemeesters en Wethouders hierom schriftelijk verzocht. Het antwoord van het College was dat ze niet van plan was de afgegeven geluidsontheffing aan te passen aan de gerechtelijke uitspraken. Wij hebben daarom maar (weer) een verzoek ingediend voor een voorlopige voorziening bij de bestuursrechter. Wij hebben daarbij de rechtbank het voorstel gedaan het zonder zitting af te doen omdat naar onze visie geluidtechnisch geen enkel verschil zit in de situatie tussen Welcome to the Village en Psy-Fi. Een voorlopige voorziening tegen de geluidsontheffing van Psy-Fi 2019 zou daarom alleen een herhaling van zetten worden (en dus ook qua uitspraak).

Nu gemeente Leeuwarden inmiddels door de rechtbank op de hoogte is gesteld van ons voorzieningsverzoek, vond ze het ineens toch nodig om een ‘aanpassing’ op de eerdere geluidsontheffing met een nieuwe ontheffing uit te voeren. Deze ‘aanpassing’ gaat echter, vreemd genoeg, niet om een verlaging van de geluidsnormen – wat in lijn zou zijn met de gerechtelijke uitspraken – , maar bestaat uit niets anders dan alleen wat nadere ‘onderbouwingen’ waarom de gemeente denkt dat haar geluidsnormen kunnen blijven gelden.

Tja. In de uitspraken van de rechtbank wordt inderdaad nogal eens aangegeven dat verweerder (lees: gemeente) normen stelt zonder deze nader te motiveren of te onderbouwen. Kennelijk gaan de juristen van de gemeente er daarom van uit dat een extra ‘onderbouwing’ – hoe knullig en ongefundeerd ook – van hun volstrekt onverdedigbare tijd- en geluidsnormen voldoende moet zijn. Dat is wat ze nu, met de uitgifte van een tweede (herziene) geluidsontheffing, alsnog hebben proberen te doen.

Nu is het injecteren van onderbouwingen van hoe je tot bepaalde normen wilt komen zeker van belang, maar bepaald toch ook weer niet alleszeggend. Die onderbouwing kan namelijk onzinnig zijn, omdat ze bijvoorbeeld enkel bestaat uit niet of maar deels onderbouwde beweringen (‘statements’); of zelfs direct misleidend zijn, omdat conclusies uit aangedragen onderzoek niet in dezelfde context staan, of omdat daaruit alleen de prettige conclusies worden meegenomen (in de hoop dat de rechter niet álles leest, zeker?). De onderbouwing kan zelfs simpelweg niet beter zijn dan enkel pure doelredenatie, zoals in de kwestie Groene Ster…
Daarnaast kan, los van elke onderbouwing, de gewenste norm simpelweg niet deugen omdat ze faliekant in tegenspraak is met het onderbouwd onderzoek, door onafhankelijke deskundigen en specialisten van de Stichting Advisering Bestuursrechtspraak (StAB), dat door de rechtbank zelf wordt ingesteld.

Al deze verschillende versies van gebrekkige onderbouwing zijn hier aan de orde: en dus deugen zowel onderbouwing als normen van de gemeente Leeuwarden (nog steeds) niet!

De rechtbank heeft de gemeente inmiddels aangeschreven dat ze ons verzoek voor een voorlopige voorziening zonder zitting wil afdoen en op voorhand niet verwacht dat ze anders zal oordelen dan in de voorzieningenzaak tegen de geluidsontheffing WttV 2019. De rechtbank biedt de gemeente nog wel de mogelijkheid om de bestuursrechter schriftelijk te overtuigen, met onderbouwde argumenten waarom de conclusies van de StAB, die ten grondslag liggen aan eerdere gerechtelijke uitspraken, niet zouden kloppen.
Wel, dit lijkt ons schier onmogelijk. Temeer omdat de gemeente tijdens zitting WttV 2019, met nota bene één van de duurste advocatenkantoren van Nederland (Stibbe) aan haar zijde, hierin ook al schromelijk faalde (zie uitspraak).

Ten slotte merkte de rechtbank in haar brief nog op dat ze bij een eventuele reactie van de gemeente “geen behoefte heeft aan een nadere motivering van de door u [gemeente] vergunde geluidniveaus en aangehouden nachtperiode“. De rechtbank doelt hier op de herziene geluidsontheffing van de gemeente als reactie op ons verzoekschrift.

Het is duidelijk dat de gemeente Leeuwarden er alles aan doet om Psy-Fi te behouden. Daaraan zijn de belangen van omwonenden, recreanten en natuurwaarden – waaronder het zeer nabij gelegen Natura 2000 gebied De Groote Wielen! – volkomen ondergeschikt. De gemeente laat zich volledig gijzelen door het aangekondigde vertrek van Psy-Fi uit Leeuwarden. Het inmiddels befaamde ‘vertrekdreigement’ is trouwens een beproefde methode van deze festivalorganisatie wanneer ze haar zin niet krijgt. We hebben zoiets in het verleden dan ook wel vaker voorbij zien komen.

In de media ‘geselt’ de Psy-Fi organisatie, bij monde van voorman Rob Durand, de gemeente voortdurend door te roepen dat de (huidige) normen die de gemeente oplegt ‘te beperkend’ en ‘kinderachtig’ zijn. Daarom durft de gemeente het niet aan om Psy-Fi met verdere beperkingen te confronteren. Hoe noodzakelijk die ook zijn. De gemeente zal hiertoe door een rechter moeten worden gedwongen. Een andere methode werkt domweg niet bij deze gemeente; dat laten de afgelopen vier jaar immers maar wat duidelijk zien.

En Psy-Fi na 2019 uit Leeuwarden vertrokken?

Wij geloven daar vooralsnog niet zo veel van. De truc met het vertrekdreigement is daarvoor al te vaak toegepast. Het bestuur en de ambtelijke top van Leeuwarden blijkt er echter uiterst gevoelig voor te zijn. En dat weten die paar producers van die festivals drommels goed.

 

Leeuwarder college heeft maling aan gerechtelijke uitspraken

Op ons recent ingediend verzoek aan het Leeuwarder College van Burgemeester en Wethouders om de geluidsontheffing voor Psy-Fi 2019 in lijn te brengen met de actuele uitspraken van de rechtbank (betreffende ontheffing was reeds uitgeven vóór deze uitspraken), heeft het College een ontluisterend antwoord weten te geven.

Het komt er feitelijk op neer dat het College volkomen maling heeft aan de uitspraken van rechters, en dus ons verzoek. Ons verzoek was juist om een onnodige rechtszaak te voorkomen waarvan de uitkomst, gelet op reeds gedane gerechtelijke uitspraken, feitelijk al vast stond. Kostbare tijd en geld zouden kunnen worden bespaard door de geluidsontheffing van Psy-Fi simpelweg aan te passen aan al die uitspraken. Maar dat interesseert deze gemeente kennelijk geen ene moer. Het doordrammen van onhaalbaar gebleken principes (geluidsnormen) en het berijden van stokpaardjes door een enkele ambtenaar die zichzelf gespecialiseerd heeft in geluid, zijn klaarblijkelijk belangrijker.

De reden die de gemeente Leeuwarden opgeeft om niet in te gaan op ons verzoek berust op de (vreemde) gedachte(kronkel) dat uitspraken waarnaar door GSD wordt gerefereerd, enkel betrekking hebben op specifieke festivals in de Groene Ster uit het verleden, en dat die uitspraken daarom geen voortzetting hoeven te krijgen in vergunningen voor toekomstige festivals. Dat moet, volgens de gemeente dan, dan juridisch maar opnieuw worden bevochten door hen die het met die vergunningen niet eens zijn.

Maar als een vergunning voor een aanstaand festival diverse condities/voorwaarden/voorschriften kent die identiek zijn aan voorgaande edities, onder gelijke omstandigheden, en als die vergunningen voor voorgaande edities met succes via rechtspraak zijn bestreden, dan is het toch te absurd voor woorden dat diezelfde aspecten in een nieuwe vergunning opnieuw juridisch moeten worden bevochten. Wat houdt jurisprudentie ook al weer in?

Onbegrijpelijk voor een wethouder die in de media GSD geregeld het verwijt maakt de gemeente op kosten te jagen vanwege juridisch gesteggel met vergunningen.

Afijn, dan maar weer een voorlopige voorziening aanvragen bij de bestuursrechter. 

Geluidsontheffing Psy-Fi 2019 ondeugdelijk

Uit de uitspraken over de geluidsontheffingen in de twee bodemprocedures Welcome to the Village (WttV) 2018 en Psy-Fi 2018 en de Voorlopige Voorziening WttV 2019 volgt dat de ingediende beroepen door GSD tegen deze drie ontheffingen gegrond zijn verklaard. Die ontheffingen zijn daarom vernietigd.

Omdat de huidige geluidsontheffing voor Psy-Fi 2019 zo goed als een kopie is van de geluidsontheffing 2018, kan niet anders geconcludeerd worden dan dat de huidige versie voor 2019 ook niet deugt en dient te worden herzien.

Onze ervaring leert dat dit bij de gemeente Leeuwarden niet vanzelf gaat, en de vakantieperiode zal daar waarschijnlijk ook niet aan meewerken. Daarom hebben wij het College van Burgemeesters en Wethouders – onder verwijzing naar bovenstaande uitspraken – per brief verzocht de nog bestaande geluidsontheffing van Psy-Fi 2019 in te trekken en een nieuwe uit te geven die in lijn is met genoemde uitspraken. Dit ter voorkoming van een gang naar de voorzieningenrechter. Dat zou voor zowel gemeente als GSD zonde van tijd en moeite zijn (en het bespaart de gemeente juridische kosten, extra personele inzet en declaraties; een win-win situatie zou je zeggen).

We wachten (nog even) af hoe het College al dan niet reageert ….

Bomenkap Groene Ster (update)

Een aantal weken geleden berichtte GSD hier op de website over een dreigende bomenkap in de Groene Ster. Aanleiding voor dat bericht was een bij toeval ontdekt rapport over een Toetsing Wet Natuurbescherming en NNN met de titel “Natuurtoets De Groene Ster Leeuwarden Bomenkap en realisatie kabels en leidingen“. Dit genereerde via de (social) media nogal wat reuring en verbazing bij menigeen.

Kennelijk is dit signaal opgepakt door de gemeente Leeuwarden en hebben zij in allerijl een mededeling geplaatst die deze reuring en verbazing moet ontzenuwen. De gemeente benadrukt met haar mededeling dat ze niet van plan is bomen te kappen op de bewuste locatie in de Groene Ster en dat het aangehaalde rapport slechts een conceptversie betreft dat is gemaakt in het kader van het voornemen het bestemmingsplan te zijner tijd te wijzigen om festivals te kunnen faciliteren. In dat kader zouden meerdere verkenningen gepleegd zijn waarbij de bomenkap kennelijk een optie was. Het gebied dat aangewezen is voor (optionele) bomenkap zou inmiddels verwijderd zijn.

Bron: website gemeente Leeuwarden

Deze mededeling komt weinig geloofwaardig over als we het rapport er nog eens bijhalen:

  • Geconstateerd moet worden dat het door GSD aangehaalde rapport geen concept versie is maar een definitieve versie!
  • Een deel van de activiteiten waarover het rapport gaat, is inmiddels al uitgevoerd (wat je niet doet met een concept verkennend rapport of iets dergelijks). Het betreft hier de aanleg van leidingen en kabels.
  • Het beoogde gebied voor de bomenkap zou uit een voor ons onbekende concept versie van het rapport, zijn verwijderd. Maar in de definitieve versie van het rapport staat het gebied gewoon vermeld.
  • De natuurtoets rond de bomenkap zou een onderdeel zijn van verkenningen, terwijl het definitieve rapport onmiskenbaar vermeldt dat de bomenkap simpelweg gaat plaatsvinden.
  • Het definitieve rapport is ter zitting tijdens één van de rechtszaken tussen GSD en de gemeente Leeuwarden als officieel stuk door de gemeente zelf ingebracht om hun verweer kracht bij te zetten. Zo zijn we namelijk ‘toevallig’ in het bezit gekomen van dat rapport dat nu – omdat het minder wenselijk is en niet uitkomt – geen status lijkt te hebben.

De draai die de gemeente Leeuwarden aan dit aspect wil geven is volstrekt ongeloofwaardig gelet op de stukken die in dit kader zijn te overleggen. Dit (herhaalde) schimmige gedrag voedt wederom het wantrouwen dat wij in dit dossier jegens het bestuur en (sommige) ambtenaren van de gemeente Leeuwarden (helaas) hebben.

U kunt uw eigen conclusies trekken uit onderstaande uitsneden van betreffende stukken.

Titel en versie Natuurtoets
Stukje uit Natuurtoets Antea
Rechtsoverweging 7.3 met zaaknummer LEE 19/1502

List en bedrog praktijken gaan gewoon door…

In het voorlaatste bericht op deze website zijn we uitvoerig ingegaan op bedenkelijke ‘list en bedrog’-praktijken van de gemeente Leeuwarden rond de in 2018 gehouden meerdaagse muziekfestivals in de Groene Ster. Helaas krijgen dergelijke burgeronvriendelijke praktijken weer een voortzetting in het seizoen 2019. Uiteraard allemaal in het teken van de niet aflatende ambitie van het bestuur van deze stad om een natuurterrein met recreatief medegebruik “om te katten” (te verparken) tot een permanent evenemententerrein.

Dit keer gaat het om graafwerkzaamheden in de Groene Ster waarbij blijvende voorzieningen worden aangebracht voor de jaarlijks gehouden drie grote muziekfestivals, zoals krachtstroomleidingen, transformatoren, waterleiding, vuilwaterafvoerleiding en een glasvezelkabel. Het mag weer wat kosten om deze commerciële instellingen te behagen. Wij hebben u hierover al bericht in een vorig artikel over ‘De stand van zaken aanstaande festivalseizoen 2019‘. Toch willen we alsnog wat uitvoeriger op deze kwestie ingaan omdat dit een typisch schoolvoorbeeld is hoe het ambtelijk apparaat van de gemeente Leeuwarden, op last van haar bestuur, methodes van misleiding en manipulatie toepast om bepaalde ‘ambities’ er doorheen te drukken.

Het voorbeeld

Op vrijdagochtend 3 mei werden wij via Twitter getipt over graafwerkzaamheden in de Groene Ster. Omdat voor deze werkzaamheden geen vergunning bekend was is de gemeente gevraagd naar de onderliggende intentie van deze graafactiviteiten. Na interne navraag wist de gemeentelijke woordvoerder te melden (zie bijgaande tweet) dat er speciale voorzieningen worden aangebracht om de aanstaande evenementen te faciliteren.

Daarom heeft GSD diezelfde vrijdagmiddag nog een handhavingsverzoek ingediend bij de gemeente omdat zij heeft verzuimd een omgevingsvergunning af te geven voor werkzaamheden die bedoeld zijn voor het aanbrengen van speciale voorzieningen ten behoeve van activiteiten die strijdig zijn met het bestemmingsplan. Naar aanleiding van een begeleidend telefoontje onzerzijds heeft de gemeente nog aangegeven direct na het weekeinde het handhavingsverzoek in overweging te nemen.

Maandag 6 mei zijn er verder geen graafwerkzaamheden uitgevoerd. Wel zijn wij later die dag gebeld door de gemeente met de mededeling dat de werkzaamheden dinsdag weer hervat zouden worden. Naar hun idee was er geen omgevingsvergunning noodzakelijk omdat de aan te brengen voorzieningen ten algemene nutte zijn in de Groene Ster en niet specifiek zijn bedoeld voor meerdaagse muziekfestivals. Op basis van deze insteek heeft de gemeente besloten het handhavingsverzoek af te wijzen. Op de vraag om een formele afwijzing ook op schrift te mogen ontvangen werd afwijkend geantwoord met de mededeling dat dit intern zou worden besproken.

Als reactie op de afwijzing hebben we direct verzoeken ingediend bij de Rechtbank Noord Nederland (RbNN) voor een conservatoire maatregel en een voorlopige voorziening omdat wij er stellig van overtuigd zijn dat de werkzaamheden wel degelijk specifiek bedoeld zijn om de festivals te faciliteren en daarom de uitgifte van een omgevingsvergunning vereist is.
Onderstreping van het enkele feit dat de werkzaamheden wel degelijk bedoeld zijn voor de drie grote muziekfestivals wordt onmiskenbaar aangetoond met de besluitenlijst van het College Burgemeester & Wethouders van 7 mei jongstleden. Punt A.4.3 van deze besluitenlijst vermeldt een op 16 april 2019 genomen college-besluit in dit kader en daar zit geen woord Spaans bij.

Uiteindelijk hebben we op woensdag 8 mei toch nog toch een formele afwijzing op ons handhavingsverzoek mogen ontvangen van de gemeente. En wat wordt als reden van de afwijzing beschouwd?

“……. Verder laat het bestemmingsplan activiteiten toe die vallen onder de bestemming “Recreatie – Dagrecreatie”. Het leggen van kabels en leidingen ten dienste van deze bestemming is niet in strijd met het bestemmingsplan. De kabels en leidingen die nu worden aangelegd zijn aan te merken als een algemene verbetering van de utiliteitsmogelijkheden van het recreatiegebied De Groene Ster……”

en

“…..De kabels en leidingen zijn niet “exclusief” voor de drie grote festivals.“.

Deze motivatie rechtvaardigt volgens de gemeente de afwijzing van ons handhavingsverzoek. Maar de grote denkfout zit in de ‘stelling’ dat het leggen van kabels e.d. in dienst staan van de bestemming dagrecreatie en daarom niet strijdig met het bestemmingsplan. Echter de werkzaamheden staan helemaal niet in dienst van de bestemming dagrecreatie. Wij adviseren sommige ambtenaren toch nog eens goed de besluiten van haar eigen bestuurders na te lezen alvorens zo’n (onzin)verhaal af te steken.

In het kielzog hiervan heeft de media (Omrop Frylân en de Leeuwarder Courant) ook al ruiterlijk aangegeven dat het aanbrengen van permanente voorzieningen in de Groene Ster juist ten behoeve is van de drie grote meerdaagse muziekfestivals aldaar (zie beide artikelen hier en hier). Normaal krijgen dergelijke werkzaamheden nauwelijks aandacht in de media, maar vanwege de achterliggende intenties van deze activiteiten was dat kennelijk toch vermeldenswaardig.

Afijn, het bovenstaande illustreert weer eens haarfijn de werkwijze van de gemeente Leeuwarden als het gaat om het doordrammen van haar wil om de Groene Ster om te vormen tot een permanent festivalterrein.

Stand van zaken aanstaande festivalseizoen 2019

Sinds eind oktober vorig jaar heeft u via deze website weinig tot niets van onze stichting kunnen vernemen. Dat betekent niet dat we in die afgelopen periode onze activiteiten tegen de niet aflatende ambitie van de gemeente Leeuwarden voor grootschalige en meerdaagse muziekfestivals in het natuur- en recreatiegebied de Groene Ster, hebben opgegeven. Integendeel!

Op dit ogenblik is het vergunningenproces weer in volle omvang aan de orde waarbij u als omwonende of (reguliere) recreant door de vergunningverlener (lees gemeente) louter als juridische entiteit wordt beschouwd. Ook de natuurwaarden (flora en fauna) van de Groene Ster ondergaan datzelfde lot. Inmiddels is het ons (weer) zonneklaar dat het bestuur van de gemeente Leeuwarden in haar doen en laten het belang van commercieel geproduceerde dance- en technofeesten duidelijk laat prevaleren. Kosten (uw geld) noch moeite worden gespaard om de Groene Ster om te vormen tot een (permanent) festivalterrein. Mede dankzij uw en onze inspanningen is het nog niet zo ver.

Met het navolgende willen wij u op de hoogte brengen met de huidige stand van zaken en toekomstige ontwikkelingen:

1. Afwikkeling vergunning Psy-Fi 2018

Een groot aantal van u heeft via onze stichting bezwaar gemaakt tegen de vergunningen voor PSY FI 2018. Die bezwaren hebben we ingediend bij de gemeentelijke bezwaarcommissie. De commissie kwam tot de conclusie dat er nog al wat schortte aan de omgevingsvergunning en de geluidsontheffing.

Voor de omgevingsvergunning heeft de gemeente de bezwaren erkend en als reactie de vergunning (met terugwerkende kracht) ingetrokken. Aan de ene kant is het mooi dat de gemeente “haar fout inziet”, maar aan de andere kant betekent het ook dat we voor die omgevingsvergunning niet meer naar de rechter kunnen om daar een inhoudelijk oordeel te vragen. En dat betekent eigenlijk ook dat de gemeente “tijd gerekt heeft” want voor 2019 kan dan weer een vrijwel dezelfde omgevingsvergunning worden gebruikt die alleen als “nieuw” gepresenteerd wordt. Dat gebeurt dan ook op dit moment.

Wat de geluidsontheffing betreft heeft de bezwaarcommissie aanpassingen geadviseerd. Met name een lager geluidsniveau en beperkter aantal uren, minder in de nacht. Maar dat advies heeft de gemeente niet overgenomen. Daarover loopt nu een beroep bij de rechtbank. Voor belangstellenden: de zitting is dinsdag 28 mei om 10:00 uur bij de rechtbank in Leeuwarden (Zaailand 102).

2. Provincie en PSY FI

De provincie had ook nog een appeltje te schillen met PSY FI. Dat ging over het onterecht kamperen in de bosschages. Daarover had de provincie afgelopen zomer besloten een boete van 10.000 op te leggen. Vervolgens moet je dan ook nog besluiten dat je het bedrag daadwerkelijk gaat innen.

Dat heeft in juridische termen een invorderingsbesluit. Ook dát heeft de provincie genomen, en daartegen heeft PSY FI bezwaar gemaakt bij de provinciale bezwaarcommissie. Afgelopen maart heeft die zaak gediend bij de provinciale bezwaarcommissie. De uitspraak van de commissie hebben we bij de provincie opgevraagd, maar nog niet gekregen.

3. Wijziging bestemmingsplan

Het voornemen van de gemeente om het bestemmingsplan van de Groene Ster aan te passen, zodat het makkelijker wordt om daar festivals te houden, loopt op de achtergrond nog steeds door. Hoe staat het daar mee?

Dat weten alleen de gemeente en het door de gemeente ingehuurde bureau BügelHajema. Eerst moet alle benodigde technische onderzoeken gedaan worden. Daar is ook veel natuuronderzoek bij. Bijvoorbeeld naar vleermuizen. Die onderzoeken kunnen pas in de loop van de zomer worden afgerond, en dan moeten de rapporten nog geschreven worden. Vervolgens komt er een groot samengesteld rapport (een zogeheten “MER” ofwel Milieu Effect Rapportage). Dus wij verwachten op zijn vroegst in de herfst van 2019 het ontwerpbesluit waartegen we een zienswijze kunnen indienen. Er is echter een grote kans dat de hele wijziging niet door gaat; lees daarover meer bij punt 6 van dit artikel: “Bescherming van het Natura 2000-gebied de Groote Wielen”.

4. Vergunningencyclus 2019 komt op gang: Provincie zit met de zwarte Piet

Voor 2019 heeft de gemeente besloten een nieuwe tactiek van vergunningverlening toe te passen. In 2018 was er voor gekozen om de toestemming die nodig was uit oogpunt van natuurbescherming samen te laten lopen met de omgevingsvergunningen. (de zogeheten “aangehaakte” procedure). Dat betekende dat de gemeente aan de provincie moest vragen of die bezwaar had tegen vergunningverlening aan de festivals. Volgens de uitspraken van de rechter in 2018 had de provincie daarvoor dan een “verklaring van geen bedenkingen = vvgb” moeten afgeven of die verklaring moeten weigeren. De procedure daarvoor loopt 26 weken inclusief allerlei inspraakmogelijkheden. Dat wilde de gemeente niet, dus is voor 2019 de andere route gevolgd. Die houdt in dat de festivals zelfstandig bij de provincie een vergunning en ontheffing van de Wet natuurbescherming aanvragen. De gemeente kan dan een omgevingsvergunning afgeven “zonder te letten op natuurbescherming”. De provincie moet zelf de natuurschade beoordelen en apart een vergunning voor de natuurbescherming afgeven. Geeft de provincie die vergunning niet af, dan kunnen de festivals niet doorgaan, maar kan de gemeente roepen “dat het niet aan de gemeente gelegen heeft, maar dat het de schuld van de provincie is”.

En in feite kán de provincie de vergunning niet afgeven. Lees daarover meer bij punt 6 van deze nieuwsbrief: “Bescherming van het Natura 2000-gebied de Groote Wielen”.

5. Graafwerkzaamheden in de Groene Ster en handhavingsverzoeken

Afgelopen vrijdag (3 mei) zijn vaste bezoekers van de Groene Ster verrast door graafwerkzaamheden door de firma Thomassen uit Akkrum, in opdracht van de gemeente Leeuwarden. Dwars door de ligweides is een enorme sleuf gegraven. 

Navraag bij de gemeente (zie rechts het antwoord via Twitter), maar ook bij betrokken bedrijven, heeft geleerd dat hier leidingen en kabels (water, krachtstroom en glasvezel) gelegd worden om de festivals in de Groene Ster te faciliteren. Voor zover wij kunnen overzien is daarvoor geen vergunning verleend.

Bovendien is dit een vorm van “vooruitlopen” op de wijziging van het bestemmingsplan waarvan de gemeente nog denkt dat die een kans heeft, en wij inmiddels er van overtuigd zijn dat die wijziging er nooit kan en mag komen. Reden voor onze stichting om zowel bij de gemeente als bij de provincie een handhavingsverzoek in te dienen. Want vooruitlopen op een bestemmingsplanwijziging mag niet zonder vergunning, en daarnaast verstoren de werkzaamheden de vogels in de Groene Ster tijdens het broedseizoen.

Gedeelte sleuf voor waterleiding, krachtstroom 600Amp en glasvezel

6. Bescherming van het Natura 2000-gebied de Groote Wielen

Wat zowel de gemeente Leeuwarden, als de Provincie als de ecologisch adviseurs de afgelopen jaren over het hoofd hebben gezien is de invloed die (met name het geluid van) de festivals hebben op het Natura 2000-gebied De Groote Wielen.

Natura 2000-gebieden zijn natuurgebieden die extra zwaar beschermd zijn door Europese rechtsregels (de Habitatrichtlijn, Vogelrichtlijn en diverse internationale verdragen) en nationale wetten (in Nederland de Wet natuurbescherming). Belangrijke voorbeelden van gebieden met zo’n zware bescherming zijn de Waddenzee, de Biesbosch en de Zeeuwse stromen. Maar ook in Friensland hebben we dat soort gebieden. Vaak zijn dat meren (bijvoorbeeld het Oudegaster Brekken) of moerasgebieden (de Alde Feanen). Maar ook de Groote Wielen zijn op deze manier zwaar beschermd.

Het principe van de zware bescherming is dat er in of naast een Natura 2000-gebied niets mag worden toegestaan dat de diersoorten waarvoor het gebied als bescherming is aangewezen hindert of bedreigt. Voor alle plannen, projecten of activiteiten die een Natura 2000-gebied kunnen beïnvloeden is vooraf toestemming nodig van het “bevoegd gezag”. Voor de Groote Wielen is dat sinds 1 januari 2017 de Provincie (Gedeputeerde Staten). Wat moet de provincie bij de beoordeling van een aanvraag nagaan?

  • Hoe is het met de (aantallen) van de beschermde soorten waarvoor het gebied is aangewezen?
  • Welke invloed kunnen de activiteiten op die soorten hebben?
  • Is geen spoor van wetenschappelijke twijfel dat er geen nadelig effect is?

Gaat het of niet goed met de aantallen, of is er een nadelige invloed of is er wetenschappelijke twijfel over die invloed dan mag géén toestemming worden verleend (dus geen vergunning worden afgegeven), en gaat de activiteit niet door.

De enige uitzondering op de regel is als er een “Groot maatschappelijk belang is” bij het project of de activiteit én er geen alternatieven zijn. Bijvoorbeeld het aanleggen van een zeewering, bepaalde militaire oefeningen of het aanleggen van een spaarbekken voor drinkwatervoorziening zijn redenen van groot maatschappelijk belang.

Het houden van festivals is nooit een groot maatschappelijk belang.

Welke soorten in de Groote Wielen hebben last van het festivalgeluid? Dat zijn de broedende vogels waarvoor het gebied is aangewezen, een aantal trekvogelsoorten, de Noordse woelmuis en de Meervleermuis.

Ook woelmuizen hebben last van hard geluid. Ze verstoppen zich onder de grond en stoppen met voedsel verzamelen. Van de meervleermuis is tot voor kort gedacht dat die weinig last had van menselijk geproduceerd geluid, omdat de soort voor de jacht op insecten gebruik maakt van echogeluiden met een veel hogere frequentie dan festivalgeluid. Maar kort geleden is voor de nauw verwante Watervleermuis aangetoond dat die gebied met versterkt menselijk geluid vermijdt en zelfs minder gaat foerageren of stopt met foerageren. Voor de meervleermuis is dit nog niet onderzocht, maar er is wetenschappelijk geen enkele reden om aan te nemen dat dit voor de Meervleermuis niet zou gelden.

Gaan we terug naar het rijtje dat de provincie moet beoordelen bij de vergunningsaanvraag door de festivals, dan zien we dat in de Groote Wielen:

  • de aantallen voor de beschermde soorten te laag zijn
  • de festivalactiviteiten, met name het geluid, een nadelige invloed kunnen hebben op de beschermde soorten en
  • er niet alleen wetenschappelijke twijfel, maar zelfs wetenschappelijke zekerheid is dat geluid nadelig werkt op de beschermde soorten in de Grootte Wielen.

Wat betekent dat in de praktijk?

Dat de provincie zowel voor de aanvragen in 2019 als voor de voorgenomen wijziging van het bestemmingplan géén toestemming kan verlenen.

Dus géén festivals in 2019 en géén wijziging van het bestemmingsplan.

Voor de geïnteresseerden: hetzelfde is kort geleden in Zeeland gebeurd. Daar heeft de Raad van State de aanleg van het “Brouwerseiland” verboden vanwege verstoring van beschermde soorten in het naastgelegen Natura 2000-gebied.