Bomenkap Groene Ster (update)

Een aantal weken geleden berichtte GSD hier op de website over een dreigende bomenkap in de Groene Ster. Aanleiding voor dat bericht was een bij toeval ontdekt rapport over een Toetsing Wet Natuurbescherming en NNN met de titel “Natuurtoets De Groene Ster Leeuwarden Bomenkap en realisatie kabels en leidingen“. Dit genereerde via de (social) media nogal wat reuring en verbazing bij menigeen.

Kennelijk is dit signaal opgepakt door de gemeente Leeuwarden en hebben zij in allerijl een mededeling geplaatst die deze reuring en verbazing moet ontzenuwen. De gemeente benadrukt met haar mededeling dat ze niet van plan is bomen te kappen op de bewuste locatie in de Groene Ster en dat het aangehaalde rapport slechts een conceptversie betreft dat is gemaakt in het kader van het voornemen het bestemmingsplan te zijner tijd te wijzigen om festivals te kunnen faciliteren. In dat kader zouden meerdere verkenningen gepleegd zijn waarbij de bomenkap kennelijk een optie was. Het gebied dat aangewezen is voor (optionele) bomenkap zou inmiddels verwijderd zijn.

Bron: website gemeente Leeuwarden

Deze mededeling komt weinig geloofwaardig over als we het rapport er nog eens bijhalen:

  • Geconstateerd moet worden dat het door GSD aangehaalde rapport geen concept versie is maar een definitieve versie!
  • Een deel van de activiteiten waarover het rapport gaat, is inmiddels al uitgevoerd (wat je niet doet met een concept verkennend rapport of iets dergelijks). Het betreft hier de aanleg van leidingen en kabels.
  • Het beoogde gebied voor de bomenkap zou uit een voor ons onbekende concept versie van het rapport, zijn verwijderd. Maar in de definitieve versie van het rapport staat het gebied gewoon vermeld.
  • De natuurtoets rond de bomenkap zou een onderdeel zijn van verkenningen, terwijl het definitieve rapport onmiskenbaar vermeldt dat de bomenkap simpelweg gaat plaatsvinden.
  • Het definitieve rapport is ter zitting tijdens één van de rechtszaken tussen GSD en de gemeente Leeuwarden als officieel stuk door de gemeente zelf ingebracht om hun verweer kracht bij te zetten. Zo zijn we namelijk ‘toevallig’ in het bezit gekomen van dat rapport dat nu – omdat het minder wenselijk is en niet uitkomt – geen status lijkt te hebben.

De draai die de gemeente Leeuwarden aan dit aspect wil geven is volstrekt ongeloofwaardig gelet op de stukken die in dit kader zijn te overleggen. Dit (herhaalde) schimmige gedrag voedt wederom het wantrouwen dat wij in dit dossier jegens het bestuur en (sommige) ambtenaren van de gemeente Leeuwarden (helaas) hebben.

U kunt uw eigen conclusies trekken uit onderstaande uitsneden van betreffende stukken.

Titel en versie Natuurtoets
Stukje uit Natuurtoets Antea
Rechtsoverweging 7.3 met zaaknummer LEE 19/1502

Massale bomenkap Groene Ster dreigt

Massale bomenkap in de Groene Ster dreigt en dat is niet omdat bomen ziek zijn. Het kan niet anders dan dat deze bomenkap te maken heeft met de niet aflatende ambitie van de gemeente Leeuwarden om van de Groene Ster een permanent festivalterrein te maken.

Enige weken geleden hebben wij u bericht over werkzaamheden die werden verricht in de Groene Ster. Het betrof hier de aanleg van kabels, leidingen en andere infra-voorzieningen (krachtstroom, waterleiding, riool, glasvezel, verdeel-/aansluitkasten en een trafostation). Hoewel zowel de besluitvorming van het College B&W van 16 april 2019, de verklaring van de gemeentelijke woordvoerder én de verklaringen van werknemers van de uitvoerende aannemer volstrekt helder aangeven dat deze voorzieningen louter bedoeld zijn om de meerdaagse muziekfestivals in de Groene Ster te faciliteren, ontkent – nadat GSD nadere vragen is gaan stellen – gemeente Leeuwarden vervolgens in alle toonaarden dat de aanleg bedoeld is voor de drie jaarlijks te houden meerdaagse muziekfestivals, en beweert dat het in plaats daarvan bedoeld is voor algemeen gebruik in de Groene Ster. Wat een lariekoek!

‘As we speak’ worden de (inmiddels aangelegde) voorzieningen voor het eerst voor ‘algemeen gebruik’ ingezet ten behoeve van het muziekfestival Welcome to the Village …

De aanleg van deze voorzieningen is feitelijk een voorschot op het nieuw beoogde bestemmingsplan en is daarom dus strijdig met het huidige bestemmingsplan. Dit strijdig gebruik hebben we aanhangig gemaakt bij de bestuursrechter in kort geding. Tot onze verbijstering heeft de gemeente de voorzieningenrechter er echter van weten te overtuigen dat de aanleg wel degelijk voor algemeen gebruik was bedoeld (waarbij ui-ter-aard medegebruik door festivals aan de orde kan zijn), en dat er dus van strijdig gebruik geen sprake kan zijn.

Of, om het samen te vatten: “if it looks like a duck, swims like a duck, and quacks like a duck – it anyhow ain’t no duck” (volgens deze rechter).

Om een geheel andere reden had deze rechtszaak voor ons toch nog enige zin. Het gemeentelijk verweer in deze zaak bevatte namelijk een – voor ons toen nog onbekend – rapport over een Natuurtoets, die dit voorjaar door een door de gemeente ingehuurd adviesbureau was verricht om de beoogde werkzaamheden te toetsen aan de Wet Natuurbescherming. Tot onze schrik betroffen de in het rapport beschreven werkzaamheden niet alleen de aanleg van kabels etc., maar, goed weggemoffeld, ook de voorgenomen kap van ALLE bomen in een vrij groot natuurgebied van de Groene Ster!
De tekst in het betreffende rapport luidt:

En figuur 1.1. ziet er als volgt uit:

Nader uitvergroot en duiding:

Binnen het geel omrande gebied worden alle bomen verwijderd. De rode pijlen geven de vorig jaar reeds verwijderde bomen aan die toen gekapt werden zijn onder het valse voorwendsel van ziekte. Onzin natuurlijk, want er moest namelijk podiumruimte worden gecreëerd voor het festival Conference of the Birds (1) en kampeerruimte voor de tipi-tenten (verhuur) van Psy-Fi (2).

Of er nog meer projecten op stapel staan om de Groene Ster uiteindelijk om te vormen tot een permanent festivalterrein, is ons verder op dit moment nog niet bekend. Duidelijk is wel dat er door deze gemeente kosten nog moeite gespaard worden om, onder het mom van ‘het doel heiligt alle middelen’, van de Groene Ster een groot festivalterrein te maken dat tijdens de zomerperiode minstens twee maanden lang geclaimd kan worden door commerciële partijen (die daarvoor bovendien ook nog eens vele tonnen krijgen uit de openbare pot).

Leeuwarden moet immers dé popstad worden van het noorden. Een onbezonnen regenteske ambitie van cultuurwethouder Feitsma.

Stand van zaken aanstaande festivalseizoen 2019

Sinds eind oktober vorig jaar heeft u via deze website weinig tot niets van onze stichting kunnen vernemen. Dat betekent niet dat we in die afgelopen periode onze activiteiten tegen de niet aflatende ambitie van de gemeente Leeuwarden voor grootschalige en meerdaagse muziekfestivals in het natuur- en recreatiegebied de Groene Ster, hebben opgegeven. Integendeel!

Op dit ogenblik is het vergunningenproces weer in volle omvang aan de orde waarbij u als omwonende of (reguliere) recreant door de vergunningverlener (lees gemeente) louter als juridische entiteit wordt beschouwd. Ook de natuurwaarden (flora en fauna) van de Groene Ster ondergaan datzelfde lot. Inmiddels is het ons (weer) zonneklaar dat het bestuur van de gemeente Leeuwarden in haar doen en laten het belang van commercieel geproduceerde dance- en technofeesten duidelijk laat prevaleren. Kosten (uw geld) noch moeite worden gespaard om de Groene Ster om te vormen tot een (permanent) festivalterrein. Mede dankzij uw en onze inspanningen is het nog niet zo ver.

Met het navolgende willen wij u op de hoogte brengen met de huidige stand van zaken en toekomstige ontwikkelingen:

1. Afwikkeling vergunning Psy-Fi 2018

Een groot aantal van u heeft via onze stichting bezwaar gemaakt tegen de vergunningen voor PSY FI 2018. Die bezwaren hebben we ingediend bij de gemeentelijke bezwaarcommissie. De commissie kwam tot de conclusie dat er nog al wat schortte aan de omgevingsvergunning en de geluidsontheffing.

Voor de omgevingsvergunning heeft de gemeente de bezwaren erkend en als reactie de vergunning (met terugwerkende kracht) ingetrokken. Aan de ene kant is het mooi dat de gemeente “haar fout inziet”, maar aan de andere kant betekent het ook dat we voor die omgevingsvergunning niet meer naar de rechter kunnen om daar een inhoudelijk oordeel te vragen. En dat betekent eigenlijk ook dat de gemeente “tijd gerekt heeft” want voor 2019 kan dan weer een vrijwel dezelfde omgevingsvergunning worden gebruikt die alleen als “nieuw” gepresenteerd wordt. Dat gebeurt dan ook op dit moment.

Wat de geluidsontheffing betreft heeft de bezwaarcommissie aanpassingen geadviseerd. Met name een lager geluidsniveau en beperkter aantal uren, minder in de nacht. Maar dat advies heeft de gemeente niet overgenomen. Daarover loopt nu een beroep bij de rechtbank. Voor belangstellenden: de zitting is dinsdag 28 mei om 10:00 uur bij de rechtbank in Leeuwarden (Zaailand 102).

2. Provincie en PSY FI

De provincie had ook nog een appeltje te schillen met PSY FI. Dat ging over het onterecht kamperen in de bosschages. Daarover had de provincie afgelopen zomer besloten een boete van 10.000 op te leggen. Vervolgens moet je dan ook nog besluiten dat je het bedrag daadwerkelijk gaat innen.

Dat heeft in juridische termen een invorderingsbesluit. Ook dát heeft de provincie genomen, en daartegen heeft PSY FI bezwaar gemaakt bij de provinciale bezwaarcommissie. Afgelopen maart heeft die zaak gediend bij de provinciale bezwaarcommissie. De uitspraak van de commissie hebben we bij de provincie opgevraagd, maar nog niet gekregen.

3. Wijziging bestemmingsplan

Het voornemen van de gemeente om het bestemmingsplan van de Groene Ster aan te passen, zodat het makkelijker wordt om daar festivals te houden, loopt op de achtergrond nog steeds door. Hoe staat het daar mee?

Dat weten alleen de gemeente en het door de gemeente ingehuurde bureau BügelHajema. Eerst moet alle benodigde technische onderzoeken gedaan worden. Daar is ook veel natuuronderzoek bij. Bijvoorbeeld naar vleermuizen. Die onderzoeken kunnen pas in de loop van de zomer worden afgerond, en dan moeten de rapporten nog geschreven worden. Vervolgens komt er een groot samengesteld rapport (een zogeheten “MER” ofwel Milieu Effect Rapportage). Dus wij verwachten op zijn vroegst in de herfst van 2019 het ontwerpbesluit waartegen we een zienswijze kunnen indienen. Er is echter een grote kans dat de hele wijziging niet door gaat; lees daarover meer bij punt 6 van dit artikel: “Bescherming van het Natura 2000-gebied de Groote Wielen”.

4. Vergunningencyclus 2019 komt op gang: Provincie zit met de zwarte Piet

Voor 2019 heeft de gemeente besloten een nieuwe tactiek van vergunningverlening toe te passen. In 2018 was er voor gekozen om de toestemming die nodig was uit oogpunt van natuurbescherming samen te laten lopen met de omgevingsvergunningen. (de zogeheten “aangehaakte” procedure). Dat betekende dat de gemeente aan de provincie moest vragen of die bezwaar had tegen vergunningverlening aan de festivals. Volgens de uitspraken van de rechter in 2018 had de provincie daarvoor dan een “verklaring van geen bedenkingen = vvgb” moeten afgeven of die verklaring moeten weigeren. De procedure daarvoor loopt 26 weken inclusief allerlei inspraakmogelijkheden. Dat wilde de gemeente niet, dus is voor 2019 de andere route gevolgd. Die houdt in dat de festivals zelfstandig bij de provincie een vergunning en ontheffing van de Wet natuurbescherming aanvragen. De gemeente kan dan een omgevingsvergunning afgeven “zonder te letten op natuurbescherming”. De provincie moet zelf de natuurschade beoordelen en apart een vergunning voor de natuurbescherming afgeven. Geeft de provincie die vergunning niet af, dan kunnen de festivals niet doorgaan, maar kan de gemeente roepen “dat het niet aan de gemeente gelegen heeft, maar dat het de schuld van de provincie is”.

En in feite kán de provincie de vergunning niet afgeven. Lees daarover meer bij punt 6 van deze nieuwsbrief: “Bescherming van het Natura 2000-gebied de Groote Wielen”.

5. Graafwerkzaamheden in de Groene Ster en handhavingsverzoeken

Afgelopen vrijdag (3 mei) zijn vaste bezoekers van de Groene Ster verrast door graafwerkzaamheden door de firma Thomassen uit Akkrum, in opdracht van de gemeente Leeuwarden. Dwars door de ligweides is een enorme sleuf gegraven. 

Navraag bij de gemeente (zie rechts het antwoord via Twitter), maar ook bij betrokken bedrijven, heeft geleerd dat hier leidingen en kabels (water, krachtstroom en glasvezel) gelegd worden om de festivals in de Groene Ster te faciliteren. Voor zover wij kunnen overzien is daarvoor geen vergunning verleend.

Bovendien is dit een vorm van “vooruitlopen” op de wijziging van het bestemmingsplan waarvan de gemeente nog denkt dat die een kans heeft, en wij inmiddels er van overtuigd zijn dat die wijziging er nooit kan en mag komen. Reden voor onze stichting om zowel bij de gemeente als bij de provincie een handhavingsverzoek in te dienen. Want vooruitlopen op een bestemmingsplanwijziging mag niet zonder vergunning, en daarnaast verstoren de werkzaamheden de vogels in de Groene Ster tijdens het broedseizoen.

Gedeelte sleuf voor waterleiding, krachtstroom 600Amp en glasvezel

6. Bescherming van het Natura 2000-gebied de Groote Wielen

Wat zowel de gemeente Leeuwarden, als de Provincie als de ecologisch adviseurs de afgelopen jaren over het hoofd hebben gezien is de invloed die (met name het geluid van) de festivals hebben op het Natura 2000-gebied De Groote Wielen.

Natura 2000-gebieden zijn natuurgebieden die extra zwaar beschermd zijn door Europese rechtsregels (de Habitatrichtlijn, Vogelrichtlijn en diverse internationale verdragen) en nationale wetten (in Nederland de Wet natuurbescherming). Belangrijke voorbeelden van gebieden met zo’n zware bescherming zijn de Waddenzee, de Biesbosch en de Zeeuwse stromen. Maar ook in Friensland hebben we dat soort gebieden. Vaak zijn dat meren (bijvoorbeeld het Oudegaster Brekken) of moerasgebieden (de Alde Feanen). Maar ook de Groote Wielen zijn op deze manier zwaar beschermd.

Het principe van de zware bescherming is dat er in of naast een Natura 2000-gebied niets mag worden toegestaan dat de diersoorten waarvoor het gebied als bescherming is aangewezen hindert of bedreigt. Voor alle plannen, projecten of activiteiten die een Natura 2000-gebied kunnen beïnvloeden is vooraf toestemming nodig van het “bevoegd gezag”. Voor de Groote Wielen is dat sinds 1 januari 2017 de Provincie (Gedeputeerde Staten). Wat moet de provincie bij de beoordeling van een aanvraag nagaan?

  • Hoe is het met de (aantallen) van de beschermde soorten waarvoor het gebied is aangewezen?
  • Welke invloed kunnen de activiteiten op die soorten hebben?
  • Is geen spoor van wetenschappelijke twijfel dat er geen nadelig effect is?

Gaat het of niet goed met de aantallen, of is er een nadelige invloed of is er wetenschappelijke twijfel over die invloed dan mag géén toestemming worden verleend (dus geen vergunning worden afgegeven), en gaat de activiteit niet door.

De enige uitzondering op de regel is als er een “Groot maatschappelijk belang is” bij het project of de activiteit én er geen alternatieven zijn. Bijvoorbeeld het aanleggen van een zeewering, bepaalde militaire oefeningen of het aanleggen van een spaarbekken voor drinkwatervoorziening zijn redenen van groot maatschappelijk belang.

Het houden van festivals is nooit een groot maatschappelijk belang.

Welke soorten in de Groote Wielen hebben last van het festivalgeluid? Dat zijn de broedende vogels waarvoor het gebied is aangewezen, een aantal trekvogelsoorten, de Noordse woelmuis en de Meervleermuis.

Ook woelmuizen hebben last van hard geluid. Ze verstoppen zich onder de grond en stoppen met voedsel verzamelen. Van de meervleermuis is tot voor kort gedacht dat die weinig last had van menselijk geproduceerd geluid, omdat de soort voor de jacht op insecten gebruik maakt van echogeluiden met een veel hogere frequentie dan festivalgeluid. Maar kort geleden is voor de nauw verwante Watervleermuis aangetoond dat die gebied met versterkt menselijk geluid vermijdt en zelfs minder gaat foerageren of stopt met foerageren. Voor de meervleermuis is dit nog niet onderzocht, maar er is wetenschappelijk geen enkele reden om aan te nemen dat dit voor de Meervleermuis niet zou gelden.

Gaan we terug naar het rijtje dat de provincie moet beoordelen bij de vergunningsaanvraag door de festivals, dan zien we dat in de Groote Wielen:

  • de aantallen voor de beschermde soorten te laag zijn
  • de festivalactiviteiten, met name het geluid, een nadelige invloed kunnen hebben op de beschermde soorten en
  • er niet alleen wetenschappelijke twijfel, maar zelfs wetenschappelijke zekerheid is dat geluid nadelig werkt op de beschermde soorten in de Grootte Wielen.

Wat betekent dat in de praktijk?

Dat de provincie zowel voor de aanvragen in 2019 als voor de voorgenomen wijziging van het bestemmingplan géén toestemming kan verlenen.

Dus géén festivals in 2019 en géén wijziging van het bestemmingsplan.

Voor de geïnteresseerden: hetzelfde is kort geleden in Zeeland gebeurd. Daar heeft de Raad van State de aanleg van het “Brouwerseiland” verboden vanwege verstoring van beschermde soorten in het naastgelegen Natura 2000-gebied.

Groene Ster weer ‘normaal’

Het onderstaand artikel is een bijdrage van een dagelijkse bezoekster aan de Groene Ster. Zij zag met lede ogen aan hoe de Groene Ster is achtergelaten nadat alle festivals uiteindelijk zijn vertrokken. Zij bood ons aan hierover een artikel te schrijven voor publicatie op onze website. Dit stellen we uiteraard zeer op prijs. Hier volgt haar relaas…

Sinds het laatste muziekfestival Psy-Fi dat plaatsgevonden heeft in de Groene Ster is het terrein een week na afloop eindelijk weer toegankelijk voor het recreatiepubliek. Alles weer normaal zou je zeggen. Er is in tegenstelling tot voorgaande jaren opgeruimd wat er door de festivalgangers aan troep is achtergelaten, het afbreken van tenten en andere bouwwerken heeft plaatsgevonden en ten langen leste zijn afgelopen dagen eindelijk de rij-platen verwijderd. Eind goed al goed? Nou niet echt…..

Zoals we al vreesden is ook dit jaar weer een grote footprint van de festivals in het Recreatie-/natuurgebied achtergebleven. De zonneweide is (weer) veranderd in een grote moddervlakte waar zonnen niet op mogelijk is, de ‘cirkel’ vlakbij de waterval, die van afgelopen jaar nog steeds niet helemaal verdwenen was, is prominent terug, het terrein bij het roekenbos is vernield, sporen van zwaar verkeer op verscheidene plekken zijn stille getuige van een intensief en langdurig gebruik van het terrein.

Verderop in de Groene Ster blijkt eveneens hoe invasief, met name Psy-Fi , ook dit jaar weer bezig is geweest  – ondanks verboden van de rechter. In de bosschages is zoals we al vermoedden massaal gekampeerd. Ten gevolg hiervan is op talloze plekken de onderbegroeiing platgewalst, beschadigd en/of verdwenen, paden lopen dwars door de struiken.

Ecologische Hoofdstructuur (EHS) Groene Ster gebied. Klik op plaatje voor uitvergroting

Dit is nota bene een gebied dat behoort tot de Ecologische Hoofd Structuur (EHS). Het gebied maakt deel uit van het zorgvuldig opgesteld ecologisch nationaal natuurbeheersplan in Nederland. Om een beter beeld te krijgen: dit is het gebied dat tussen het water en de weg naar Tietjerk ligt en loopt vanaf het punt waar de fietsers aan de achterkant de Groene Ster in kunnen tot aan Tietjerk toe (het bos in de Groene Ster, de rietgebieden bij de molen en verder).

De rechter had expliciet geboden dat ‘de bosschages niet betreden mogen worden en er mag niet in de bosschages worden gekampeerd’. Aansluitend heeft de rechter verordend dat ‘ook op dit punt door de gemeente moet worden gehandhaafd’. Dat is dus niet gebeurd, óveral is gekampeerd! Zowel  in de bosschages aan de zuid- en noordkant van de Groene Ster als langs de oevers van de Kleine Wielen. Maar dat is nog niet alles: er werd bovendien op veel geringere afstand van de oever gekampeerd dan de door rechter en ecologen voorgeschreven 5 meter vanuit de waterkant.

Nog meer? Nou, ja! De achtergebleven resten van diegenen die niet de moeite hebben genomen of tijd :-/ hebben gehad om naar de toiletten te lopen en deze aan de randen en in de bosschages hebben gedeponeerd…. zo hebben helaas ook dit jaar al verscheidene hondeneigenaren ondervonden. En ook al met een bezoek aan de dierenarts als gevolg van de drugs in de ontlasting. Wat als er teveel opgegeten wordt of als het een klein hondje betreft? Je moet er niet aan denken. Voordat ook deze footprint verdwenen is ben je maanden verder, zoals afgelopen jaren ook al is ondervonden. Vele liefhebbers van de Groene Ster met een hond durven daarom om deze reden nog altijd niet te komen.

Al met al blijkt gewoon ook nu weer dat muziek- en trancefestivals in de Groene Ster niet thuis horen. Te veel, te lang, te invasief! Laat staan dat het bestemmingsplan van het gebied veranderd wordt in een evenemententerrein wat onherroepelijk het einde van dit mooie Natuur- en Recreatiegebied zou betekenen. De natuur kan nu nog herstellen mits het met rust gelaten wordt!

Kom daarom ook naar de inspraakbijeenkomst voor de voorgenomen herziening van het bestemmingsplan door de gemeente Leeuwarden.

D.P.

Groene Ster weer ‘normaal’

Het onderstaand artikel is een bijdrage van een dagelijkse bezoekster aan de Groene Ster. Zij zag met lede ogen aan hoe de Groene Ster is achtergelaten nadat alle festivals uiteindelijk zijn vertrokken. Zij bood ons aan hierover een artikel te schrijven voor publicatie op onze website. Dit stellen we uiteraard zeer op prijs. Hier volgt haar relaas…

Sinds het laatste muziekfestival Psy-Fi dat plaatsgevonden heeft in de Groene Ster is het terrein een week na afloop eindelijk weer toegankelijk voor het recreatiepubliek. Alles weer normaal zou je zeggen. Er is in tegenstelling tot voorgaande jaren opgeruimd wat er door de festivalgangers aan troep is achtergelaten, het afbreken van tenten en andere bouwwerken heeft plaatsgevonden en ten langen leste zijn afgelopen dagen eindelijk de rij-platen verwijderd. Eind goed al goed? Nou niet echt….. Zoals we al vreesden is ook dit jaar weer een grote footprint van de festivals in het Recreatie-/natuurgebied achtergebleven. De zonneweide is (weer) veranderd in een grote moddervlakte waar zonnen niet op mogelijk is, de ‘cirkel’ vlakbij de waterval, die van afgelopen jaar nog steeds niet helemaal verdwenen was, is prominent terug, het terrein bij het roekenbos is vernield, sporen van zwaar verkeer op verscheidene plekken zijn stille getuige van een intensief en langdurig gebruik van het terrein. Verderop in de Groene Ster blijkt eveneens hoe invasief, met name Psy-Fi , ook dit jaar weer bezig is geweest  – ondanks verboden van de rechter. In de bosschages is zoals we al vermoedden massaal gekampeerd. Ten gevolg hiervan is op talloze plekken de onderbegroeiing platgewalst, beschadigd en/of verdwenen, paden lopen dwars door de struiken.

Ecologische Hoofdstructuur (EHS) Groene Ster gebied. Klik op plaatje voor uitvergroting

Dit is nota bene een gebied dat behoort tot de Ecologische Hoofd Structuur (EHS). Het gebied maakt deel uit van het zorgvuldig opgesteld ecologisch nationaal natuurbeheersplan in Nederland. Om een beter beeld te krijgen: dit is het gebied dat tussen het water en de weg naar Tietjerk ligt en loopt vanaf het punt waar de fietsers aan de achterkant de Groene Ster in kunnen tot aan Tietjerk toe (het bos in de Groene Ster, de rietgebieden bij de molen en verder).

De rechter had expliciet geboden dat ‘de bosschages niet betreden mogen worden en er mag niet in de bosschages worden gekampeerd’. Aansluitend heeft de rechter verordend dat ‘ook op dit punt door de gemeente moet worden gehandhaafd’. Dat is dus niet gebeurd, óveral is gekampeerd! Zowel  in de bosschages aan de zuid- en noordkant van de Groene Ster als langs de oevers van de Kleine Wielen. Maar dat is nog niet alles: er werd bovendien op veel geringere afstand van de oever gekampeerd dan de door rechter en ecologen voorgeschreven 5 meter vanuit de waterkant. Nog meer? Nou, ja! De achtergebleven resten van diegenen die niet de moeite hebben genomen of tijd :-/ hebben gehad om naar de toiletten te lopen en deze aan de randen en in de bosschages hebben gedeponeerd…. zo hebben helaas ook dit jaar al verscheidene hondeneigenaren ondervonden. En ook al met een bezoek aan de dierenarts als gevolg van de drugs in de ontlasting. Wat als er teveel opgegeten wordt of als het een klein hondje betreft? Je moet er niet aan denken. Voordat ook deze footprint verdwenen is ben je maanden verder, zoals afgelopen jaren ook al is ondervonden. Vele liefhebbers van de Groene Ster met een hond durven daarom om deze reden nog altijd niet te komen. Al met al blijkt gewoon ook nu weer dat muziek- en trancefestivals in de Groene Ster niet thuis horen. Te veel, te lang, te invasief! Laat staan dat het bestemmingsplan van het gebied veranderd wordt in een evenemententerrein wat onherroepelijk het einde van dit mooie Natuur- en Recreatiegebied zou betekenen. De natuur kan nu nog herstellen mits het met rust gelaten wordt! Kom daarom ook naar de inspraakbijeenkomst voor de voorgenomen herziening van het bestemmingsplan door de gemeente Leeuwarden. D.P.

Aanstaande Psy-Fi evenement in oorspronkelijke vorm niet mogelijk

Het overgrote deel van de kampeergebieden die bestemd zijn voor het aankomende festival Psy-Fi 2018 mogen als zodanig niet worden gebruikt.

Het ecologisch rapport, dat speciaal voor de aanstaande vier meerdaagse festivals – waaronder Psy-Fi – is gemaakt, en dat onderdeel uitmaakt van de zogeheten “ruimtelijke onderbouwing” die de nog uit te geven omgevingsvergunningen nodig hebben, geeft aan dat in de bosschages van de Groene Ster niet gekampeerd mag worden.

Het ecologisch rapport, samengesteld door het Ecologisch Onderzoek- en Adviesbureau Altenburg & Wymenga van 16 april 2018 (A&W 2456), geeft aan onder het kopje ‘Kampeermogelijkheden’:

…”Tijdens de festivals Welcome to the Village en Psy-Fi kan er worden gekampeerd in het zuidelijk deel van het festivalterreinKamperen is toegestaan op open plekken tussen de bospercelen en dus niet in het bos en langs de drassige oevers.”….

Voorts vermeldt het rapport, in diverse paragrafen, dat ter bescherming van sommige (beschermde) zoogdieren en broedvogels de bosschages niet mogen worden betreden, laat staan dat daar mag worden gekampeerd.

Onderstaande figuur laat de indeling zien zoals de festivalorganisatie Psy-Fi die in haar draaiboek aangeeft en ook met de gemeente Leeuwarden is overeengekomen. De blauwe gebieden zijn bestemd als camping.

Klik op plaatje voor uitvergroting

Groen: festivalterrein              Paars: productie/backstage
Blauw: camping                    Oranje: campers/caravans

Het noordelijke gebied (boven en rechts van het festivalterrein) is volgens het ecologisch rapport sowieso uitgesloten als kampeerterrein.

Het zuidelijke gebied bestaat hoofdzakelijk uit bosschages. Open grasland, waar wél gekampeerd mag worden, is alleen langs de zomen van deze bosschages (aan weerszijde van de paden) en in het meest zuid-oostelijke deel van het gebied te vinden.

Onderstaand figuur laat duidelijk zien welke gebieden zijn uitgesloten voor het kamperen door festivalgangers. Deze gebieden zijn rood ingekleurd.

Klik op plaatje voor uitvergroting

Groen: festivalterrein              Paars: productie/backstage
Blauw: camping                    Oranje: campers/caravans
ROOD: verboden te kamperen

Psy-Fi is een 5-daags evenement waar bezoekers geen dagticket kunnen kopen, maar enkel een ticket voor het hele festival. De meeste van de 13.000 bezoekers zal dan ook gebruik willen maken van de festivalcampings binnen het geel omrande gebied. De beoogde campings zijn voor 9 dagen opengesteld. Echter, het ecologisch rapport staat kamperen niet toe voor het overgrote deel van de geplande kampeer gebieden.

Uitwijken naar het gebied de Merriedobbe, ten zuiden van De Groene Ster, heeft ook geen zin, want het ecologisch rapport A&W 2942 van 21 februari 2018 geeft aan, dat ten aanzien van gebieds- en soortbescherming (in dit geval gaat het om de beschermde Heikikker) onder andere de kampeeractiviteiten conflicteren met de Wet Natuurbescherming en de Verordening Romte. Dus ook die vlieger gaat niet op.

Om bovenstaande redenen concludeert GSD dan ook dat het Psy-Fi evenement in haar huidig geplande vorm niet door kan gaan. Zowel de gemeente Leeuwarden als de festivalorganisatie Psy-Fi moeten zich dat inmiddels ook gerealiseerd hebben.

Het bevreemdt ons daarom des te meer dat het van de zijde van zowel de gemeente als Psy-Fi nog altijd oorverdovend stil blijft, alsof er niets aan de hand is. En dat is dubbel zo vreemd, omdat we op dit moment midden in het realisatieproces zitten van omgevings- en evenementenvergunningen, hét tijdstip dus om dit goed te regelen…

Voor deze onbegrijpelijke stilte hebben wij geen verklaring (maar wel een vermoeden).

Overigens heeft in voorgaande ecologische rapporten van A&W, die destijds gemaakt zijn voor de inmiddels in onbruik geraakte omgevingsvergunningen, dezelfde voorwaarde van het niet mogen kamperen in bosschages óók gestaan. Zij het dat deze voorwaarde toen meer als aanname stond beschreven in het A&W-rapport. Alleen door aan te nemen dat er niet gekampeerd zou worden, werd door A&W met het kamperen in de Groene Ster geen nadere conflicten met de toen zogeheten flora- en faunawetgeving voorzien. Echter zowel de gemeente (in handhavende zin) als Psy-Fi hebben in voorgaande jaren nooit gehandeld naar deze aanname van A&W.
GSD heeft beide partijen meerdere malen via zienswijzes of bezwaarprocedures gewezen op het niet handelen naar de uitgangspunten/voorwaarden die aan ze worden gesteld in de ecologische rapporten.   

Het andere festival – Welcome to the Village (WttV) –  heeft ook een kampeer element in haar concept, maar maakte in het verleden altijd gebruik van de camping ‘de Kleine Wielen’. Dit jaar wilde ze, net als Psy-Fi, ook gebruik maken van het zuidelijke gebied als kampeerterrein (zie plattegrond uit draaiboek WttV versie 2.0 van 6 maart 2018). Kennelijk heeft WttV de door A&W opgelegde beperkingen op het kamperen in bosschages goed gelezen, en daarom  besloten de campinglocatie te verleggen naar de open graslanden ten westen van hun festivalgebied (zie plattegrond uit draaiboek WttV versie 3.0 van 2 mei 2018). Verstandig van ze!

Een dergelijke wijziging kan een festivalorganisatie overigens niet eigenmachtig doen. Dat móét met instemming van de gemeente zijn gegaan. Hieruit kan dan ook afgeleid worden dat de gemeente drommels goed weet dat er voor Psy-Fi een enorm probleem is ontstaan vanwege het gebrek aan kampeermogelijkheden voor festivalbezoekers. Een oplossing zoals bij WttV is niet mogelijk bij Psy-Fi, want zowel de grootte van het festivalterrein als de omvang van het aantal bezoekers is ruim tweemaal zo groot als bij WttV het geval is.

Het is van groot belang dat de gemeente Leeuwarden zo spoedig mogelijk duidelijkheid geeft hoe ze bovenstaande kampeerperikelen voor Psy-Fi denkt te gaan oplossen. Het kan niet zo zijn dat een rechter op het allerlaatste moment deze kwestie pas krijgt voorgelegd, en de gemeente dan (wederom!) een beroep gaat doen op het feit dat “op het allerlaatste moment niets meer kan worden gewijzigd omdat er anders een probleem met de openbare orde gaat ontstaan“. De gemeente Leeuwarden was immers, als opdrachtgeefster van het bewuste A&W rapport, sinds de aanbieding daarvan in medio april al op de hoogte dat het kamperen voor festivalgangers van Psy-Fi problematisch zou gaan worden! Met andere woorden: ruim drie maanden vóór aanvang van Psy-Fi wist de gemeente dit al. Intussen is er alweer één maand verstreken…

Vrijwaring/disclaimer

Het bovenstaande verhaal is de opvatting en conclusie van GSD op basis van openbaar ter beschikking gestelde documentatie/informatie van de gemeente Leeuwarden. GSD bepaalt niet of Psy-Fi in haar oorspronkelijke vorm al dan niet kan doorgaan. Dat is voorbehouden aan het (coördinerend) bevoegd gezag, de gemeente Leeuwarden. Dat laat onverlet dat GSD van mening is dat, gelet op de huidige stand in het proces van vergunningverlening, doorgang van Psy-Fi in de Groene Ster zoals beoogd door de festivalorganisatie, niet meer kan.

Hebben de dieren in Aqua Zoo last van festivals?

Regelmatig krijgt onze stichting de vraag of dieren in Aqua Zoo geen last hebben van evenementen in de Groene Ster.
Daar heeft een vrijwilliger voor onze stichting een literatuuronderzoek naar gedaan.

Uit dat onderzoek komt naar voren dat hard geluid een belangrijke stressfactor is voor dieren in gevangenschap. Bij zoogdieren uit zich dat in een groot aantal gedragingen die duiden op stress. De belangrijkste daarvan zijn:

  • Onrustig gedrag.
  • Afwijkend eet- en drinkpatroon.
  • Verhoogde waakzaamheid.
  • Agressief gedrag tegenover andere dieren.
  • Pogingen om zich terug te trekken in het slaapverblijf.

Het zal niet verbazen dat naarmate het geluid harder is, dit soort gedragingen toenemen. Sommige diersoorten zijn meer gevoelig voor geluidspieken. Andere soorten meer voor continue hard geluid. Het blijkt dat er een soort grenswaarde geldt voor verstoring. Die grens ligt bij 70 decibel gemeten met een A-filter. Dus bij 70 dB(A).
De gemeente meet op twee plekken in de buurt van Aqua Zoo het geluid: referentiepunt 4 en referentiepunt 5.

Wat voor geluidgrenswaarden moeten daar dan gelden?

Overdag is dat duidelijk: de grenswaarde moet dan 65 dB(A) zijn op die referentiepunten. Dat komt omdat bezoekers van een dierentuin een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de geluidsbelasting. Wat je niet wil is dat die bezoekers hun stem moeten verheffen om zich boven de festivalmuziek verstaanbaar te maken.

Dus om te voorkomen dat dierentuinbezoekers boven de 70 dB(A) geluid maken, mag het achtergrondgeluid niet boven de 60 tot 65 dB(A) uit komen.

Bodemonderzoek Groene Ster: terrein ongeschikt voor festivals

GSD heeft door een onafhankelijk ingenieursbureau een bodemonderzoek laten verrichten van de recreatieterreinen in de Groene Ster. Daaruit blijkt dat de terreinen ongeschikt zijn om festivals op te houden. Grasmat, terrein en ondergrond zijn zodanig vernield dat sprake is van roofbouw.

Wie heeft het onderzoek gedaan?

Het onderzoek is gedaan door het onafhankelijk ingenieurs- en adviesbureau Smit Groenadvies uit Schagen. Het bureau is gespecialiseerd in cultuurtechnisch en hydrologisch onderzoek van bodems van natuurterreinen en recreatieterreinen.

Wat zijn de problemen van de recreatieweides van de Groene Ster?

  1. Het gras is in zeer slechte conditie: de zaailijnen van twee jaar geleden zijn nog duidelijk zichtbaar, het gras groeit niet uit en het wortelt niet.
  2. In het terrein zijn nog duidelijk sporen zichtbaar van zwaar materieel, rijplaten en podia. Met zand gevulde kuilen zakken na.
  3. Op het maaiveld zijn duidelijk sporen zichtbaar van stagnerend regenwater en grote plassen die langzaam wegtrekken. (pag. 7 van het rapport).

Waarom herstellen de ligweides niet en waarom zakt het water niet weg?

Uit grondboringen blijkt dat het terrein is opgebouwd uit een toplaag van zand gemengd met klei. Daaronder zit een stevige kleilaag. Onder die kleilaag ligt het veen. Door de druk van podia, rijplaten, voertuigen en grote mensenmassa’s is de toplaag verdicht (aangestampt). Ook de onderliggende kleilaag is samengeperst. Vóórdat er festivals werden gehouden kon regenwater door de matig doorlatende toplaag en kleilaag nog wegzakken. Sinds er festivals worden gehouden zijn de toplaag en kleilaag steeds verder samengeperst. Ze laten nauwelijks meer water door. Verdamping is nu de enige manier waarop regenwater nog kan worden afgevoerd. En dat betekent dat één zomerse regenbui voldoende is om het terrein twee weken blank te zetten en vier weken onbegaanbaar te maken (pag. 7 en 10 van het rapport).

Waarom helpt de drainage niet?

De drainage is verkeerd aangelegd:

  • er zijn geen spoelputten aangelegd,
  • er zijn T-stukken en Y-stukken gebruikt om buizen te verbinden,
  • de drainage ligt op een diepte van 50 cm, dus kan worden doorboord door grondankers,
    tentpennen en decoratiepalen.

De drainagebuizen kunnen niet periodiek worden doorgespoeld en er kan geen onderhoud worden gepleegd. Bovendien is de afstand tussen de drainagebuizen onderling drie tot vier meter; dus het probleem van water dat op de verdichte kleilaag en toplaag blijft staan wordt met drainage niet opgelost (pag. 10 van het rapport). 

Wat zijn de conclusies van het rapport?

  1. Het terrein heeft veel schade opgelopen van de evenementen.
  2. Op de grasmat wordt roofbouw gepleegd.
  3. De huidige bodemopbouw en samenstelling is in feite ongeschikt voor gebruik als festivalterrein (pag. 11 van het rapport).

Hoe moet het nu verder?

  1.  Verdere verslechtering voorkomen
    In de eerste plaats moet verdere verslechtering worden voorkomen. Om verdere verdichting van de toplaag en de kleilaag te voorkomen moet:
    niet meer met voertuigen in het terrein worden gereden (ook niet met rijplaten),
    geen podia meer worden geplaatst,
    geen grote mensenmassa’s meer worden toegelaten (pag. 11 van het rapport).
  2. Herstellen voor de recreatieve functie
    Om de situatie van voor 2014 te herstellen en het terrein weer geschikt te maken voor dagrecreatie zijn ingrijpende maatregelen nodig. Zo moet bijvoorbeeld het drainagesysteem worden herzien, de toplaag omgeploegd en vermengd met waterdoorlatend materiaal en de grasmat omgeploegd, bemest en opnieuw ingezaaid. Daarna is het terrein weer goed bruikbaar voor natuurgerichte dagrecreatie, maar de onder 1 genoemde maatregelen moet van kracht blijven om herhaling te voorkomen.
  3. Inrichten als festivalterrein
    Het inrichten van het terrein als festivalterrein is in principe mogelijk, maar zeer kostbaar. Dan moet namelijk de volledige kleilaag worden afgegraven en vervangen of opnieuw worden
    verwerkt en vermengd met vocht- en luchtdoorlatend materiaal. Daarnaast moet een oplossing gevonden worden die voorkomt dat de onderliggende veenlaag gaat inklinken.

Wat is de visie van GSD?

Dit onderzoek had de gemeente zelf al in 2015 moeten laten doen. De schade is inmiddels enorm. Het terrein is voor gewone recreanten al bijna niet meer bruikbaar. Onze stichting is van mening dat de maatregelen die verdere verslechtering moeten voorkomen per direct moeten worden doorgevoerd: Dus géén voertuigen, podia, tenten, rijplaten en mensenmassa’s meer op de ligweides.
Daarnaast moeten de herstelwerkzaamheden worden uitgevoerd zodat het terrein weer geschikt is voor natuurgerichte dagrecreatie. Primair op kosten van de festivals, die in de afgelopen jaren de schade hebben veroorzaakt. Als dat niet gaat zal de gemeente Leeuwarden de kosten moeten dragen.

Het hele rapport kunt u hier nalezen.

Hoorzitting bezwaar tegen antwoord op WOB-verzoek ‘drainage’

Op maandag 20 maart 2017 vond de hoorzitting plaats over het bezwaar dat is gemaakt tegen het antwoord van de gemeente Leeuwarden op een ingediend WOB-verzoek met vragen over het in mei 2016 aangelegde drainagesysteem in de Groene Ster. Zie ook eerdere berichtgeving hierover op deze site.

Een week vóórdat de hoorzitting diende heeft de gemeente haar verweer tegen het bezwaar kenbaar gemaakt. Dit verweerschrift was hoofdzakelijk verhullend omdat hierin vooral werd aangegeven waarom bepaalde informatie niet kon worden gegeven. Aanvankelijk gaf de gemeente namelijk aan dat op bepaalde vragen geen antwoord kon worden gegeven omdat gegevens hierover simpelweg niet in haar bezit waren.

Uit haar verweer bleek echter dat de gemeente juist een bewuste keuze heeft gemaakt om haar toezichtfunctie – op de bouw van tijdelijke bouwwerken voor het Psy-Fi festival, op terrein dat is voorzien van een drainagesysteem – niet uit te oefenen. De gemeente heeft besloten (wie dat heeft beslist is onduidelijk, waarmee een additionele WOB-procedure wordt overwogen) om, in tegenstelling tot wat de betreffende evenementenvergunning daarover te zeggen heeft (blad 7 punt 4.4), partijen rechtstreeks met elkaar zaken te laten doen. Hierdoor wist de gemeente dus als het ware van niets, in verband met het WOB-verzoek. Deze onterechte werkwijze betekende dat de Psy-Fi organisatie rechtstreeks zaken moest doen met het bedrijf dat verantwoordelijk was voor het inmeten van het drainagesysteem (iets dat, vanwege de volslagen onbekendheid met de ligging van de drainage, tijdens de opbouwfase van Psy-Fi nog hals over kop moest plaatsvinden ter voorkoming van mogelijke schade). De gemeente werd dus niet voorzien van de inmeetgegevens. Later, na telefonische consultatie (dd. 2 januari 2017) met het bedrijf in kwestie, bleek dat de gegevens alleen bij hen in bezit waren. De gemeente was daarom niet bekend met de precieze ligging van het drainagesysteem of de kosten van de inmeetsessie (waarover WOB-vragen zijn ingediend). Hoe dat dan moet met de aanstaande meerdaagse festivals in 2017 in de Groene Ster was op dat moment niet duidelijk. Inmiddels heeft de gemeente in haar verweer aangegeven dat in het voorjaar van 2017 de drainage opnieuw zal worden ingemeten. Tot op heden is dat echter nog niet gebeurd.

Ook eventuele reparaties aan het drainagesysteem moesten direct, zonder tussenkomst van de gemeente, tussen de festivalorganisatie en het bedrijf dat verantwoordelijk was voor de aanleg van de drainage, worden geregeld. Er is geconstateerd dat er sprake was van meerdere beschadigingen aan het drainagesysteem (een fotoreportage hierover wordt nog op de site geplaatst). Zowel de gemeente als het bedrijf in kwestie hebben aangegeven dat reparaties zijn uitgevoerd. Aangetoond kan worden dat de bewering van geen van beiden juist is en door één van hen (te weten het bedrijf) zelfs is verzonnen. De reparaties hebben namelijk niet plaatsgevonden. Dat is één van de oorzaken waarom, na een paar regenbuien, op de grote zonneweide nog steeds van zoveel wateroverlast sprake is.

Ten aanzien van de kosten voor de aanleg van het drainagesysteem gaf de gemeente aan dat zij enkel offertes in haar bezit had, en geen facturen. In het verweerschrift wordt zelfs aangegeven dat de offertes gefungeerd zouden hebben als facturen. Een volstrekt onacceptabele werkwijze waarmee de Adviescommissie dan ook grote moeite had. De gemeente gaf tijdens de hoorzitting aan een hernieuwde poging te zullen doen om de facturen alsnog boven water te krijgen.

(onbruikbare) schets drainagesysteem Groene Ster

Tenslotte overhandigde de gemeente nog de toegezegde schets van de ligging van het drainagesysteem. Zij heeft die kennelijk recent toch nog weten te bemachtigen van het bedrijf dat de drainage heeft (laten*) aanleggen. Deze schets is echter geen juiste weergave van het werkelijke drainagesysteem. GSD bezit een fotoreportage over het leggen van de drainage op 24 mei 2016 (ook die zal op de site nog worden geplaatst), waaruit duidelijk blijkt dat de schets hiernaast niet klopt en in feite zelfs volstrekt zinloos en onbruikbaar is.

 

 

* Het bedrijf dat de opdracht heeft gekregen om een drainage in de Groene Ster aan te leggen heeft dit niet ‘in haar portfolio zitten’, en heeft deze klus dus (onder)uitbesteed aan een bedrijf dat hierin wél is gespecialiseerd. Ook hierover wordt een nader WOB-verzoek overwogen omdat dit volgens de aanbestedingsregels van de gemeente niet zonder meer toegestaan is.