College B&W gedraagt zich als stampvoetende kleuter

In een brief aan de gemeenteraad van 15 september 2020 komt het college met een reactie op het rapport van de gemeentelijke rekenkamer over het vergunningenbeleid in de Groene Ster. De inhoud en stijl van die brief laat juist het gelijk van de Rekenkamer zien.

Door een combinatie van doorzichtige kinderlijke trucjes probeert het college het rapport onderuit te halen. Dat werkt natuurlijk averechts. Want het algemene beeld dat daarmee gewekt wordt is van een stampvoetende kleuter die betrapt wordt en vervolgens alleen maar “niet waar”, “mocht wel” en “nietes, nietes, nietes” kan uitbrengen.

Wat voorbeelden:

  1. Dat het college ‘baalt’ dat ze niet van tevoren heeft mogen reageren op het rapport snappen we. Maar de gemeenteraad is nu eenmaal de opdrachtgever en die bepaalt de procedure. Bovendien is dat zoals 70% van alle gemeenten – en zeker alle grote gemeenten van Nederland – dat tegenwoordig doen. In plaats van dit manmoedig te incasseren worden er speciale zeuralinea’s aan gewijd.
  2. De stellingname van het college dat de gemeente doeltreffend, doelmatig en rechtmatig gehandeld heeft is juist NIET wat de rekenkamer concludeert. Er is een enorme bak met geld uitgegeven door het college om zijn zin door te drijven. Ten koste van natuurwaarden van de Groene Ster en het naastgelegen Natura 2000-gebied Groote Wielen. En ook ten koste van omwonenden van de buurgemeente en de eigen gemeente.
  3. Het college verwijt de rekenkamer dat nieuwe normen worden opgevoerd, waarmee het college wordt overvallen zoals “responsiviteit” en de “materiële rechtmatigheid”. Die normen zijn helemaal NIET nieuw. Ook niet voor het college. Ze maken deel uit van fatsoenlijk overheidsoptreden. Zowel de Nationale Ombudsman als de gemeentelijke rekenkamer hebben regelmatig deze begrippen in hun rapporten opgenomen.
  4. De langjarige reactie van het college op de weerstand van reguliere gebruikers en bezoekers tegen misbruik van de Groene Ster is steeds geweest: “te laat informeren”, “niet bij de besluitvorming betrekken”, “aanhoren maar niet luisteren”, “voldongen feit vergunning” en “effectieve rechtsgang saboteren”. Daarvoor is de term reluctant adaptation van de rekenkamer nog een erg milde beschrijving. Natuurlijk is het college niet zo dom geweest om dat als beleid in de notulen van de collegevergadering op te nemen. Maar de brieven, mails en rechterlijke uitspraken die de rekenkamer heeft verzameld vormen meer dan voldoende bewijs dat deze strategie de afgelopen jaren is gevolgd.
  5. Het college heeft in haar ogen de afgelopen jaren “alleen maar democratisch genomen besluiten van de raad uitgevoerd”. Maar de belangen van ondernemers, organisatoren en bezoekers van festivals hebben hierbij stelselmatig voorrang gekregen op de belangen van flora, fauna en omwonenden. Er is helemaal GEEN SPRAKE van “brede belangenafweging waarbinnen de vergunningverlening plaatsvindt”. En dat is ook de reden dat de gemeente bij de rechter voortdurend in het ongelijk wordt gesteld.
  6. Het college probeert de indruk te wekken dat problemen alleen maar speelden in de jaren vóór 2018. Maar het rekenkamerrapport laat juist zien dat de houding van het college niet is veranderd. De tunnelvisie en het negeren van rechterlijke uitspraken gaat nog steeds door. Er is helemaal GEEN SPRAKE van “door de gemeente ingezette aanpassing en verbetering”.
  7. Ook in deze brief laat het college weer een stevig robbertje selectief citeren en weglaten van relevante delen van de uitspraken van de Rechtbank Noord Nederland zien. Alles in een poging om de indruk te wekken dat “de gemeente op de goede weg is”. Helaas is het tegendeel waar. En dat blijkt duidelijk uit de bijlagen van het rapport van de rekenkamer.
  8. Tegen beter weten en het bewijs van de rekenkamer in houdt het college vol dat de raad tijdig en juist geïnformeerd werd.
  9. Dat onjuist en onvolledig informeren duurt tot op de dag van vandaag en met deze brief, voort. Wie de uitspraak van de rechtbank van 14 juli 2017 leest ziet dat de Rechtbank (evenals in een latere uitspraak) begint met op te merken “Dat het vergunnen van grootschalige evenementen op een terrein dat gelegen is tussen twee woonkernen (Camminghaburen en Tytsjerk), een Natura 2000 gebied (Groote Wielen) en een NNN-natuurgebied voor vrijwel iedere gemeente bestuursrechtelijk en bestuurlijk een vrijwel onmogelijke opgave is”. De rechter zegt dus als eerste “ik denk niet dat het jullie gaat lukken”. Daarná merkt de rechtbank op dat als je het toch wilt proberen er theoretisch drie mogelijkheden zijn: met omgevingsvergunningen, met een wijziging van het bestemmingsplan, of met een combinatie
  10. Ook de Commissie voor de Milieu Effect Rapportage zegt in haar advies hetzelfde. Die commissie neemt namelijk 10 pagina’s met eisen op, waaraan het bestemmingsplan zal moeten voldoen. In feite een beleefde manier van zeggen “wij denken niet dat dit gaat lukken”.

Deze tweet van VVD-raadslid Serge Hollander vat de beschamende opstelling van het bestuur van de gemeente Leeuwarden jegens haar Rekenkamer treffend samen:

‘Strategie van aanpassen met tegenzin’ Rapport Rekenkamer

Het reilen en zeilen van de gemeente Leeuwarden bij de vergunningverlening, ondersteuning en coördinatie van meerdaagse muziekfestivals in de Groene Ster omschrijft de Leeuwarder Rekenkamer in haar vandaag uitgegeven rapport als een strategie van aanpassen met tegenzin (in het Engels: Reluctant Adaptive Strategy). Met deze kernachtige kwalificatie doelt ze op het feit dat de gemeente Leeuwarden voortdurend op zoek is naar de grenzen van juridisch afgedwongen normen op het gebied van overlastgevende aspecten bij muziekfestivals. Ze is het veelal niet eens met rechtelijke uitspraken en wenst zich daar ook niet klakkeloos bij neer te leggen. Daarin ligt de basis van de vele beleidsaanpassingen en (juridische) procedures in de afgelopen 6 jaren.

Diverse berichtgevingen op deze website (16 okt. 2018), Liwwadders.nl (17 apr. 2019) en Leeuwarden Courant (19 sep. 2019) hebben een aantal fracties van de gemeenteraad gemobiliseerd tot het stellen van kritische vragen aan verantwoordelijk wethouder (Feitsma) over de vermeende kosten om festivals in de Groene Ster te faciliteren en de doelmatigheid hiervan. Dit heeft uiteindelijk ertoe geleid dat op 18 september 2019 een motie werd aangenomen waarin de raad de Rekenkamer verzocht een onderzoek te verrichten naar het proces van vergunningverlening voor festivals.

Vandaag, maandag 24 augustus 2020, heeft de Rekenkamer tijdens een speciaal daarvoor georganiseerde persbijeenkomst op het stadhuis haar rapport geopenbaard. Overmorgen, woensdagavond 26 augustus om 19.30 uur, zal tijdens een informatiebijeenkomst in de raadszaal het rapport formeel worden aangeboden aan de raad.

Vóór de aanbieding van het rapport aan de raad zal omstreeks 18.30 GSD-voorzitter, Theo van Gelder, als gast van het on-line programma ‘Raad op 1‘ worden geïnterviewd door presentator Peter Boomsma van Liwwadders TV. Dit interview is via een YouTube live-stream verbinding te volgen.

Het 36 pagina’s tellende rapport van de Rekenkamer (excl. bijlagen), tot stand gekomen onder leiding van dr. Joop Roebroek, geeft een aardige inkijk hoe het bestuur en de ambtelijke top van de gemeente Leeuwarden sinds 2014 is omgesprongen met het dossier “festivals in de Groene Ster”.  

Een aantal belangrijke conclusies uit het rapport van de Rekenkamer willen we graag even puntsgewijs vermelden:

Conclusies Rekenkamer

  • De gemeente zoekt de grenzen van het recht op, en overschrijdt die (bewust, namelijk als onderdeel van de strategie). (pag. 7 laatste alinea).
  • De gemeente volgt (richtinggevende) oproepen van de rechter niet op. En is daarmee onrechtmatig bezig. (pag. 7, laatste alinea).
  • De gemeente volgt de uitspraken van de rechter niet. (pag. 8, eerste alinea).
  • Eenmaal vastgestelde normen van de rechtbank voor geluid worden door de gemeente niet als geldende richtlijn voor het geluidsbeleid gehanteerd (pag. 8, laatste alinea).
  • De vergunningverlening was niet op orde. De evenementen moesten op grond van veiligheid en openbare orde doorgaan, terwijl ze feitelijk verboden hadden moeten worden (pag. 8, laatste alinea).
  • De gemeente zet “voldongen feit vergunning” in om de festivals door te laten gaan die niet rechtmatig waren. (pag. 8, laatste alinea).
  • De gemeente heeft lak aan de problemen en gezichtspunten die de eigen burgers (en de burgers van de buurgemeente) naar voren brengen (pag. 9, tweede alinea; het ontbreken  van “responsiviteit”).
  • De gemeente staat niet (in het rapport ‘nauwelijks’) open voor een echte dialoog met de burgers.  (pag. 9, derde alinea).
  • Dat het overleg tussen de gemeente en GSD mislukte ligt niet aan GSD, maar aan de opstelling van de gemeente. (pag. 9, derde alinea).
  • Terwijl de rechter had opgeroepen de procedures te staken, heeft de gemeente grote sommen geld uitgegeven om die procedures met externe adviezen en rapporten voort te zetten (pag. 10 tweede alinea).
  • De gemeenteraad wordt door het college niet of nauwelijks geïnformeerd over lopende procedures (pag. 10, laatste alinea).
  • Wethouder Feitsma heeft de gemeenteraad op 12 september 2017 onjuist geïnformeerd (pag. 11, eerste alinea).
  • De ambtelijke organisatie heeft de gemeenteraad onvoldoende geïnformeerd (pag. 11, tweede alinea).
  • Dat ligt [maar] voor een deel aan de raad zelf (pag. 11, tweede alinea).
  • De gemeente (college en ambtenaren) lijdt aan ‘tunnelvisie’ (pag. 11 laatste alinea en pag. 12 en 13).

Als stichting zijn wij redelijk tevreden met de bevindingen van de Rekenkamer. In het bijzonder de analyses en uiteindelijke beoordeling over de werkwijze gemeente Leeuwarden, die bevestigen wat wij al jarenlang naar voren brengen in de vele artikelen die wij hier op onze website publiceren. Bovenstaande conclusies van de Rekenkamer zijn dus voor ons niet zo verrassend. Desondanks is het rapport zeker zinvol als ondersteuning bij eventueel toekomstige juridische procedures. En daarvan lopen er nog een aantal en zijn toekomstige initiatieven op dit front zeker denkbaar.

Van groter belang is nu: wat gaat de raad hiermee doen en uiteindelijk de nieuw aangesteld verantwoordelijke wethouder, Hein Kuiken? Dat moeten we nog even afwachten.

Het rapport (incl. bijlagen) kunt u nalezen door op de kaft van het rapport te klikken.

Even bijpraten (update)

De naam van het natuur- en recreatiegebied ten oosten van Leeuwarden wordt na 6 jaar eindelijk weer recht gedaan. Het ziet er in vergelijking met voorgaande jaren een stuk groener uit. Door de afgelaste muziekfestivals als gevolg van de coronacrisis bespeuren we minder schrale grasmatten, geen kale verrotte plekken of modderpoelen door rijplaten en bouwverkeer, zien we langzaam terugkerende laagvegetatie tussen bomen, gespaarde ruigtes en rietoevers omdat geen campingplaatsen en steigers hoefden te worden gecreëerd, aantrekkende biodiversiteit, etc.
Niet dat het gebied (inclusief fauna) weer in oude luister is hersteld, maar van enige zichtbare opleving is op dit moment toch wel zeker sprake.

        

Een ander (positief) element dat opvalt is het uitblijven van geluidsoverlast, vooral in de nachtelijke uren. En dat is méér dan welkom voor vooral die omwonenden die normaliter hun vakantie (al dan niet bewust) tijdens de festivalsperiode buiten Leeuwarden doorbrengen, maar dat vanwege de coronacrisis nu niet kunnen of doen.
Ook de warme avonden/nachten van de afgelopen tijd zorgen ervoor dat mensen veel buiten zitten en slapen met zoveel mogelijk ramen open om het huis ’s nachts goed door te luchten. Je moet je eens voorstellen hoe een dergelijk ‘buitenleven’ onder festivalomstandigheden zou moeten plaatsvinden; vooral onder de bonke-bonke-bonk geluiden van lage bastonen… Woelen in je bed krijgt dan een geheel andere dimensie.

Dit seizoen zijn er (uiteraard) geen vergunningen verleend om meerdaagse muziekfestivals te faciliteren in de Groene Ster. Maar zelfs dat ging trouwens weer niet zonder slag of stoot. Enige tijd nadat het kabinet had besloten dat de evenementenbranche sowieso tot 1 september 2020 op slot zit, heeft GSD de gemeente er meerdere keren aan moeten herinneren dat de beslistermijn van de in januari ingediende vergunningsaanvragen inmiddels al ruim verstreken was. Strikt juridisch gezien wordt de vergunning dan ‘van rechtswege’ automatisch verleend en dat was feitelijk op dat moment het geval. Pas ruim één maand later volgde de formele intrekking.

Ook inhoudelijke (wel procedurele, waarover later meer) beleidswijzigingen (geluid, ecologie, omgevingswet gerelateerd, e.d.) en verplichte onderzoeken zijn dit seizoen niet aan de orde geweest. Allemaal activiteiten die door het bestuur van de gemeente Leeuwarden ieder jaar op het allerlaatst er nog gauw even doorheen gejast worden om vergunningen bestuursrechtelijk te stutten. Het vrijwel uitblijven van dit ambtelijk en bestuurlijk proces heeft uiteraard invloed gehad op de mate van berichtgeving op onze site.

Toch broeit er nog van alles en daarover willen we u met onderstaande onderwerpen even ‘bijpraten’.

De gemeenteraad van Leeuwarden heeft de Gemeentelijk Rekenkamer gevraagd een onafhankelijk onderzoek te doen naar de kosten van festivals in de Groene Ster. Dat rapport zal maandag 24 augustus worden uitgebracht en gepresenteerd aan de raad. Wat was ook alweer de aanleiding? 

Op 16 oktober 2018 publiceerde GSD een artikel op haar website waarbij een beredeneerde schatting werd uitgewerkt van kosten die de gemeente zou hebben gemaakt om de festivals in de Groene Ster te faciliteren. Achterliggende gedachte hierbij was dat een kosten-baten overzicht de soort belangenafweging door het bestuur van de gemeente Leeuwarden, en daarmee de mate van inzet waarmee ze festivals in de Groene Ster er als permanent fenomeen in de Groene Ster doorheen wil drukken, inzichtelijk zou maken.

Een jaartje na onze publicatie over de uit gemeenschapsgelden gefinancierde festivalkosten, heeft de regionale nieuwssite Liwwadders.nl contact gezocht met GSD met het verzoek ons artikel te mogen herpubliceren op haar site. Deze publicatie vormde voor enkele fracties in de gemeenteraad aanleiding tot het stellen van kritische vragen aan de verantwoordelijk wethouder (de inmiddels vertrokken Feitsma). Ook de Leeuwarder Courant begon zich te roeren in dit dossier. Uiteindelijk heeft Feitsma een overzichtje van kosten aangereikt. Deze is recentelijk op 23 aug. 2020 nog geactualiseerd. Het thans voorliggende kostenplaatje blijkt een veelvoud te zijn van hetgeen GSD aan kosten destijds inschatte: ruim € 850.000!! 

Bijgewerkte versie

De grootste kostenpost bleek de inzet te zijn van extern ingehuurde advocaten en adviseurs. Voorheen werd de interne jurist nog ingezet of de lokale huisadvocaat van de gemeente (Trip Advocaten). Maar omdat dit voor de gemeente niet leidde tot bevredigende resultaten in de rechtbank werd zwaarder geschut ingezet door inhuur van peperdure advocaten uit de top vijf van Nederland (internationaal advocatenkantoor Stibbe, gevestigd aan de Amsterdamse Zuidas).  

De gemeenteraad vroeg zich af hoe het kon dat zo veel geld was uitgegeven zonder dat de gemeente resultaat behaald had. Dat leidde tot het verzoek aan de rekenkamer om een onderzoek te doen. 

De Rekenkamer heeft (voor zover wij weten) betrokken ambtenaren, de verantwoordelijk wethouder, de burgemeester en festivalorganisatoren gehoord waarbij alle relevante stukken (beleidsstukken, gerechtelijke uitspraken, onderzoeken, vergunningen, beroepen, bezwaren, evaluaties, etc.) zijn geraadpleegd.
Ook GSD, als feitelijke initiator van het Groene Ster dossier, is gehoord. 

Wij hebben helaas geen voorinzage in het rapport gekregen, en zullen ons op 24 augustus dus door de rekenkamer en de gemeente laten ‘verrassen’.

Inmiddels heeft de gemeente – die vermoedelijk de bui al ziet hangen – de vlucht naar voren gemaakt. Zij heeft namelijk formeel aangekondigd om voor het aankomende festivalseizoen 2021 de vergunningsprocedure anders in te richten. Deze procedure zal volgens de Uniforme Openbare Voorbereidingsprocedure verlopen. Daarover meer in het navolgende item.

Met de Bekendmaking (nr. Z224447-2020) ‘Besluit tot toestemming van de uniforme openbare voorbereidingsprocedure’ van 20 juni 2020 geeft de gemeente aan de vergunningverlening voor specifiek de festivals in de Groene Ster anders te willen organiseren.

Tot nu toe gebruikte de gemeente de korte voorbereidingsprocedure. Dat wil zeggen de vergunning wordt snel en zéér kort voor het evenement verleend. Er is dan voor omwonenden en belanghebbenden geen tijd meer om normaal bezwaar te maken. Enige mogelijkheid is dan een kort geding bij de bestuursrechter. Die rechter weegt de belangen van omwonenden en natuur af tegen de belangen van gemeente en organisator bij niet doorgaan van het festival, en laat het festival doorgaan omdat de organisator anders failliet zou gaan. In de bodemprocedure, anderhalf tot twee jaar later, krijgen we dan meestal gelijk van de rechtbank. Maar dan is het festival al lang gehouden en is de schade al aangericht.

Bij de uitgebreide voorbereidingsprocedure krijgen burgers een vast traject met 6 weken inspraak op de voorgenomen vergunning en op de onderliggende stukken. Er kan een zienswijze worden ingediend. De gemeente moet bij de definitieve vergunning ook de punten van de zienswijze bespreken. Pas daarná mag het evenement eventueel gehouden worden.

De gewijzigde opzet van vergunningverlening zou (volgens het besluit) op verzoek zijn van de festivalorganisatoren. Dit waagt GSD ernstig te betwijfelen. Immers de nieuwe opzet – waarvoor GSD al jaren pleit – is (in dit geval) voor de vergunninghouders (festivalorganisatoren) en vergunningverleners (gemeente) juridisch meer risicovol.

Het is eerder de stevige kritiek die de gemeente in januari kreeg van de Onafhankelijke bezwaarcommissie, en in april van de Commissie voor de Milieu Effect Rapportage. En mogelijk ook de kritiek die de Rekenkamer zal hebben op de vergunningverlening. (het college kent de inhoud van het rapport immers al).

Hoe dan ook is deze procedure een hele verbetering met de manier waarop de gemeente de afgelopen jaren heeft gewerkt. Wij krijgen tijdig inzage, inspraak en de mogelijkheid om naar de rechter te gaan is ruimer. 

Die herziening heeft al eerder vertraging opgelopen, en het advies van de Commissie MER heeft de gemeente behoorlijk uit het lood geslagen. Daar worden nu de wonden gelikt en ongetwijfeld de geadviseerde rij met onderzoeken voorbereid en uitgevoerd.

Geen nieuws dus, en dat verwachten wij voorlopig ook niet.

Bij de uitspraken van de Rechtbank Noord Nederland over geluid heeft GSD op de meeste punten gelijk gekregen. De gemeente wilde zich daar niet bij neerleggen en heeft hoger beroep ingesteld bij de Afdeling Rechtspraak van de Raad van State. De stukken zijn ingediend, en de RvS moet een zittingsdatum gaan vaststellen. Maar dat kan nog vele maanden duren.

Door de evenementen in de natuur komen beschermde zeldzame soorten in gedrang. Hun nesten en verblijfplaatsen worden vernield en verstoord. Bovendien heeft de gemeente allerlei gebods- en verbodsborden weggehaald die dat moesten voorkomen (verboden buiten de paden te wandelen, verboden ’s-nachts te verblijven, etc). GSD had de provincie gevraagd om die verboden te handhaven (Gedeputeerde Staten zijn het bevoegd gezag voor natuurbescherming). En op te treden tegen de gemeente Leeuwarden.

Volgens de provincie hoeven en kunnen zij niet handhaven en hoeven zij de gemeente niet aan te spreken. Van de rechtbank heeft de provincie gelijk gekregen. Daar zijn wij het niet mee eens, dus is GSD in hoger beroep gegaan bij de Raad van State.

Deze procedure zit nog in het wisselen van processtukken en rapporten. Zitting kan makkelijk nog een jaar op zich laten wachten.

Festivalgeluid heeft een verstorend effect op beschermde dieren in Natura 2000-gebied de Groote Wielen. Wetenschappelijk onderzoek heeft bijvoorbeeld aangetoond dat door het geluid vogels de waarschuwingsroep van soortgenoten niet meer kunnen horen, en dan een makkelijke prooi zijn voor roofdieren en roofvogels. Ook de stikstofneerslag van de festivals levert daar schade op.

Desondanks heeft de provincie een ontheffing/vergunning Wet natuurbescherming afgegeven. Daartegen heeft GSD beroep bij de rechtbank ingesteld.

Ook bij de omgevingsvergunning Psy-Fi had de gemeente fors wat fouten gemaakt. Bij de gemeentelijke bezwaarcommissie heeft GSD daarom in december 2019 gelijk gekregen. De vergunning had niet mogen worden verleend. Het college had binnen zes weken na dat advies van de commissie officieel op ons bezwaar moeten beslissen (door bijvoorbeeld de omgevingsvergunning achteraf in te trekken). Maar dat is nog steeds niet gebeurd.

Op de website van Follow the Money (onafhankelijke onderzoeksjournalistiek) staat een artikel in het kader van het thema ‘Onze openbare ruimte’ met de (zeker voor ons, gelet op de ervaringen van afgelopen jaren) aansprekende titel ‘Intellectuele prostitutie’ in de milieuadvies wereld.

Natuurlijk zijn er Groene Adviesbureaus met een onberispelijke staat van dienst, die neutraal advies geven over hoe de natuur het best beschermd kan worden. Maar er zijn helaas te veel bureaus die op het verkeerde pad zijn beland. Ze laten zich bij hun advies te veel leiden door de wensen van de opdrachtgevers (want als ze dat niet doen gaat de opdracht naar een ander die ‘wel wil luisteren’). Ook wij hebben dergelijke ervaringen opgedaan en dit in onze artikelen als onderzoeken door ‘wensecologen’ bestempeld.

Gemeenten, provincies en festivalorganisatoren maken graag gebruik van dat soort adviesbureaus vanuit de gedachte: ‘wie betaalt, bepaalt’.

Voor mensen met belangstelling voor natuurbescherming of het openbaar bestuur een zeer lezenswaardig artikel!

Geluidsontheffing Psy-Fi 2019 ondeugdelijk

Uit de uitspraken over de geluidsontheffingen in de twee bodemprocedures Welcome to the Village (WttV) 2018 en Psy-Fi 2018 en de Voorlopige Voorziening WttV 2019 volgt dat de ingediende beroepen door GSD tegen deze drie ontheffingen gegrond zijn verklaard. Die ontheffingen zijn daarom vernietigd.

Omdat de huidige geluidsontheffing voor Psy-Fi 2019 zo goed als een kopie is van de geluidsontheffing 2018, kan niet anders geconcludeerd worden dan dat de huidige versie voor 2019 ook niet deugt en dient te worden herzien.

Onze ervaring leert dat dit bij de gemeente Leeuwarden niet vanzelf gaat, en de vakantieperiode zal daar waarschijnlijk ook niet aan meewerken. Daarom hebben wij het College van Burgemeesters en Wethouders – onder verwijzing naar bovenstaande uitspraken – per brief verzocht de nog bestaande geluidsontheffing van Psy-Fi 2019 in te trekken en een nieuwe uit te geven die in lijn is met genoemde uitspraken. Dit ter voorkoming van een gang naar de voorzieningenrechter. Dat zou voor zowel gemeente als GSD zonde van tijd en moeite zijn (en het bespaart de gemeente juridische kosten, extra personele inzet en declaraties; een win-win situatie zou je zeggen).

We wachten (nog even) af hoe het College al dan niet reageert ….

Gemeentelijk geluidsbeleid moet (weer) op de schop

Met de vier laatste uitspraken van de rechtbank, over de beroepen van GSD tegen de geluidsontheffingen van de gemeente Leeuwarden, moet het nu onderhand toch langzaam duidelijk worden hoe de Beleidsregel Geluid in de Groene Ster er in de toekomst uit moet komen te zien.

Die vier laatste uitspraken zijn de twee verzoeken voor een voorlopige voorziening (VoVo) over de geluidsontheffingen Psy-Fi 2018 en Welcome to the Village (WttV) 2019 en de twee bodemprocedures  WttV 2018 en Psy-Fi 2018. Aan beide bodemprocedures ging een tweetal gemeentelijke bezwaarprocedures van GSD vooraf, die ook door GSD gewonnen werden. Maar het College van Burgemeesters en Wethouders vond het niet nodig om de adviezen van de bezwaarschriftencommissie op te volgen, en verklaarde de bezwaren van GSD ongegrond.

In de loop der jaren – zeg vanaf 2015 – heeft de gemeente Leeuwarden vrijwel jaarlijks een nieuw gemeentelijke Beleidsregel Geluid uitgegeven. Hoewel zo’n beleidsregel voor de gehele gemeente is bedoeld, zijn die jaarlijkse wijzigingen voornamelijk het gevolg van rechtszaken over de geluidsontheffing van festivals in de Groene Ster. Je zou dan denken dat bij iedere wijziging de geluidsnormen neerwaarts worden bijgesteld naar een redelijker niveau, maar dat is niet het geval.

Hoe zit dat eigenlijk? De geluidsnormen zoals die in de Beleidsregel staan dienen in de dag- avondperiode hopelijk ter voorkoming van spraakverstoring en, in de nachtperiode, ter voorkoming van slaapverstoring. Voor beide verstoringen geldt een gehoordrempel binnenshuis. Omdat dit alles te kunnen doorrekenen moeten ook nog andere correctiewaarden worden meegenomen, zoals bijvoorbeeld de geveldemping van muren. Uiteindelijk wordt dit alles teruggerekend naar geluidsnormen in dB(A) en dB(C) op de referentiepunten rond het evenemententerrein, en de maximale niveaus op 25 meter afstand van de podia (de zogenaamde Front of House posities, of ‘FOH’).

Voor een festivalorganisatie is het leveren van een geluidsbeleving voor haar bezoekers essentieel. Dat is iets anders dan de volumeknop voluit draaien. Voor dat laatste worden – al dan niet tegen betaling – oordopjes verstrekt aan festivalgangers. Die muziekbeleving is echter vaak ook de veroorzaker van de feitelijke overlast voor omwonenden. Vooral omdat die voelbare beleving het makkelijkst met een zo zwaar mogelijk muziek spectrum tot stand komt. Dat maakt het moeilijk om de juiste balans te vinden met de omgeving.

De voortdurende veranderingen in de Beleidsregels bestaan echter vaak uit niets beters dan alleen maar een andere, hoofdzakelijk cosmetische, benadering van hoe de gemeentelijke normen mogelijkerwijs goedgepraat kunnen worden – bijvoorbeeld in de rechtszaal. Want waar het in elke nieuwe Beleidsregel vooral om blijkt te gaan, is het liefst zo overtuigend mogelijk suggereren dat het oogmerk de balans tussen de gewenste muziekbeleving en het minimaliseren van de overlast bij omwonenden is. Wij besparen u de technische details (alleen leuk voor technisch stevig onderlegde geluidsingenieurs), maar dat ‘streven’ naar een goede balans is – met veel hulp van slimme en maskerende trucjes – telkens weer een eenzijdig verhaal ten gunste van het festival. Telkens weer, elke nieuwe Beleidsregel Geluid! Het constant veranderende geluidsbeleid heeft daarom vooral iets weg van een zoektocht naar geitenpaadjes om de gerechtelijke uitspraken uit het verleden te omzeilen.

Maar dat kan nu allemaal tot het verleden gaan behoren. De verzamelde uitspraken uit de vier rechtszaken markeren nu een heldere grens waar de elementaire geluidsnormen aan moeten voldoen. Dat zijn dus

  • de begin- en eindtijden van de verschillende geluidsregimes,
  • voor het nachtregime alleen echte achtergrondmuziek (73 dB(A) en 76 dB(C) maximaal),
  • de geluidsniveaus ter plaatse van het FOH,
  • het worst case muziekspectrum voor elk muziekfestival,
  • en de affiltermethodiek voor de lage bastonen, in elk geval beneden de 50Hz.

De laatste vier gerechtelijke uitspraken stellen al deze normen naar beneden bij, en wel naar een acceptabel niveau voor omwonenden. Dat betekent dat de Beleidsregel Geluid van de gemeente Leeuwarden hierop moet worden aangepast.

De nieuwe normen zijn voor het eerst van toepassing geweest op het festival WttV 2019 van de afgelopen week. Ze hebben ertoe geleid dat er op het gebied van geluid nauwelijks nog klachten te bespeuren waren. Zie meer hierover in een later artikel.

Stand van zaken aanstaande festivalseizoen 2019

Sinds eind oktober vorig jaar heeft u via deze website weinig tot niets van onze stichting kunnen vernemen. Dat betekent niet dat we in die afgelopen periode onze activiteiten tegen de niet aflatende ambitie van de gemeente Leeuwarden voor grootschalige en meerdaagse muziekfestivals in het natuur- en recreatiegebied de Groene Ster, hebben opgegeven. Integendeel!

Op dit ogenblik is het vergunningenproces weer in volle omvang aan de orde waarbij u als omwonende of (reguliere) recreant door de vergunningverlener (lees gemeente) louter als juridische entiteit wordt beschouwd. Ook de natuurwaarden (flora en fauna) van de Groene Ster ondergaan datzelfde lot. Inmiddels is het ons (weer) zonneklaar dat het bestuur van de gemeente Leeuwarden in haar doen en laten het belang van commercieel geproduceerde dance- en technofeesten duidelijk laat prevaleren. Kosten (uw geld) noch moeite worden gespaard om de Groene Ster om te vormen tot een (permanent) festivalterrein. Mede dankzij uw en onze inspanningen is het nog niet zo ver.

Met het navolgende willen wij u op de hoogte brengen met de huidige stand van zaken en toekomstige ontwikkelingen:

1. Afwikkeling vergunning Psy-Fi 2018

Een groot aantal van u heeft via onze stichting bezwaar gemaakt tegen de vergunningen voor PSY FI 2018. Die bezwaren hebben we ingediend bij de gemeentelijke bezwaarcommissie. De commissie kwam tot de conclusie dat er nog al wat schortte aan de omgevingsvergunning en de geluidsontheffing.

Voor de omgevingsvergunning heeft de gemeente de bezwaren erkend en als reactie de vergunning (met terugwerkende kracht) ingetrokken. Aan de ene kant is het mooi dat de gemeente “haar fout inziet”, maar aan de andere kant betekent het ook dat we voor die omgevingsvergunning niet meer naar de rechter kunnen om daar een inhoudelijk oordeel te vragen. En dat betekent eigenlijk ook dat de gemeente “tijd gerekt heeft” want voor 2019 kan dan weer een vrijwel dezelfde omgevingsvergunning worden gebruikt die alleen als “nieuw” gepresenteerd wordt. Dat gebeurt dan ook op dit moment.

Wat de geluidsontheffing betreft heeft de bezwaarcommissie aanpassingen geadviseerd. Met name een lager geluidsniveau en beperkter aantal uren, minder in de nacht. Maar dat advies heeft de gemeente niet overgenomen. Daarover loopt nu een beroep bij de rechtbank. Voor belangstellenden: de zitting is dinsdag 28 mei om 10:00 uur bij de rechtbank in Leeuwarden (Zaailand 102).

2. Provincie en PSY FI

De provincie had ook nog een appeltje te schillen met PSY FI. Dat ging over het onterecht kamperen in de bosschages. Daarover had de provincie afgelopen zomer besloten een boete van 10.000 op te leggen. Vervolgens moet je dan ook nog besluiten dat je het bedrag daadwerkelijk gaat innen.

Dat heeft in juridische termen een invorderingsbesluit. Ook dát heeft de provincie genomen, en daartegen heeft PSY FI bezwaar gemaakt bij de provinciale bezwaarcommissie. Afgelopen maart heeft die zaak gediend bij de provinciale bezwaarcommissie. De uitspraak van de commissie hebben we bij de provincie opgevraagd, maar nog niet gekregen.

3. Wijziging bestemmingsplan

Het voornemen van de gemeente om het bestemmingsplan van de Groene Ster aan te passen, zodat het makkelijker wordt om daar festivals te houden, loopt op de achtergrond nog steeds door. Hoe staat het daar mee?

Dat weten alleen de gemeente en het door de gemeente ingehuurde bureau BügelHajema. Eerst moet alle benodigde technische onderzoeken gedaan worden. Daar is ook veel natuuronderzoek bij. Bijvoorbeeld naar vleermuizen. Die onderzoeken kunnen pas in de loop van de zomer worden afgerond, en dan moeten de rapporten nog geschreven worden. Vervolgens komt er een groot samengesteld rapport (een zogeheten “MER” ofwel Milieu Effect Rapportage). Dus wij verwachten op zijn vroegst in de herfst van 2019 het ontwerpbesluit waartegen we een zienswijze kunnen indienen. Er is echter een grote kans dat de hele wijziging niet door gaat; lees daarover meer bij punt 6 van dit artikel: “Bescherming van het Natura 2000-gebied de Groote Wielen”.

4. Vergunningencyclus 2019 komt op gang: Provincie zit met de zwarte Piet

Voor 2019 heeft de gemeente besloten een nieuwe tactiek van vergunningverlening toe te passen. In 2018 was er voor gekozen om de toestemming die nodig was uit oogpunt van natuurbescherming samen te laten lopen met de omgevingsvergunningen. (de zogeheten “aangehaakte” procedure). Dat betekende dat de gemeente aan de provincie moest vragen of die bezwaar had tegen vergunningverlening aan de festivals. Volgens de uitspraken van de rechter in 2018 had de provincie daarvoor dan een “verklaring van geen bedenkingen = vvgb” moeten afgeven of die verklaring moeten weigeren. De procedure daarvoor loopt 26 weken inclusief allerlei inspraakmogelijkheden. Dat wilde de gemeente niet, dus is voor 2019 de andere route gevolgd. Die houdt in dat de festivals zelfstandig bij de provincie een vergunning en ontheffing van de Wet natuurbescherming aanvragen. De gemeente kan dan een omgevingsvergunning afgeven “zonder te letten op natuurbescherming”. De provincie moet zelf de natuurschade beoordelen en apart een vergunning voor de natuurbescherming afgeven. Geeft de provincie die vergunning niet af, dan kunnen de festivals niet doorgaan, maar kan de gemeente roepen “dat het niet aan de gemeente gelegen heeft, maar dat het de schuld van de provincie is”.

En in feite kán de provincie de vergunning niet afgeven. Lees daarover meer bij punt 6 van deze nieuwsbrief: “Bescherming van het Natura 2000-gebied de Groote Wielen”.

5. Graafwerkzaamheden in de Groene Ster en handhavingsverzoeken

Afgelopen vrijdag (3 mei) zijn vaste bezoekers van de Groene Ster verrast door graafwerkzaamheden door de firma Thomassen uit Akkrum, in opdracht van de gemeente Leeuwarden. Dwars door de ligweides is een enorme sleuf gegraven. 

Navraag bij de gemeente (zie rechts het antwoord via Twitter), maar ook bij betrokken bedrijven, heeft geleerd dat hier leidingen en kabels (water, krachtstroom en glasvezel) gelegd worden om de festivals in de Groene Ster te faciliteren. Voor zover wij kunnen overzien is daarvoor geen vergunning verleend.

Bovendien is dit een vorm van “vooruitlopen” op de wijziging van het bestemmingsplan waarvan de gemeente nog denkt dat die een kans heeft, en wij inmiddels er van overtuigd zijn dat die wijziging er nooit kan en mag komen. Reden voor onze stichting om zowel bij de gemeente als bij de provincie een handhavingsverzoek in te dienen. Want vooruitlopen op een bestemmingsplanwijziging mag niet zonder vergunning, en daarnaast verstoren de werkzaamheden de vogels in de Groene Ster tijdens het broedseizoen.

Gedeelte sleuf voor waterleiding, krachtstroom 600Amp en glasvezel

6. Bescherming van het Natura 2000-gebied de Groote Wielen

Wat zowel de gemeente Leeuwarden, als de Provincie als de ecologisch adviseurs de afgelopen jaren over het hoofd hebben gezien is de invloed die (met name het geluid van) de festivals hebben op het Natura 2000-gebied De Groote Wielen.

Natura 2000-gebieden zijn natuurgebieden die extra zwaar beschermd zijn door Europese rechtsregels (de Habitatrichtlijn, Vogelrichtlijn en diverse internationale verdragen) en nationale wetten (in Nederland de Wet natuurbescherming). Belangrijke voorbeelden van gebieden met zo’n zware bescherming zijn de Waddenzee, de Biesbosch en de Zeeuwse stromen. Maar ook in Friensland hebben we dat soort gebieden. Vaak zijn dat meren (bijvoorbeeld het Oudegaster Brekken) of moerasgebieden (de Alde Feanen). Maar ook de Groote Wielen zijn op deze manier zwaar beschermd.

Het principe van de zware bescherming is dat er in of naast een Natura 2000-gebied niets mag worden toegestaan dat de diersoorten waarvoor het gebied als bescherming is aangewezen hindert of bedreigt. Voor alle plannen, projecten of activiteiten die een Natura 2000-gebied kunnen beïnvloeden is vooraf toestemming nodig van het “bevoegd gezag”. Voor de Groote Wielen is dat sinds 1 januari 2017 de Provincie (Gedeputeerde Staten). Wat moet de provincie bij de beoordeling van een aanvraag nagaan?

  • Hoe is het met de (aantallen) van de beschermde soorten waarvoor het gebied is aangewezen?
  • Welke invloed kunnen de activiteiten op die soorten hebben?
  • Is geen spoor van wetenschappelijke twijfel dat er geen nadelig effect is?

Gaat het of niet goed met de aantallen, of is er een nadelige invloed of is er wetenschappelijke twijfel over die invloed dan mag géén toestemming worden verleend (dus geen vergunning worden afgegeven), en gaat de activiteit niet door.

De enige uitzondering op de regel is als er een “Groot maatschappelijk belang is” bij het project of de activiteit én er geen alternatieven zijn. Bijvoorbeeld het aanleggen van een zeewering, bepaalde militaire oefeningen of het aanleggen van een spaarbekken voor drinkwatervoorziening zijn redenen van groot maatschappelijk belang.

Het houden van festivals is nooit een groot maatschappelijk belang.

Welke soorten in de Groote Wielen hebben last van het festivalgeluid? Dat zijn de broedende vogels waarvoor het gebied is aangewezen, een aantal trekvogelsoorten, de Noordse woelmuis en de Meervleermuis.

Ook woelmuizen hebben last van hard geluid. Ze verstoppen zich onder de grond en stoppen met voedsel verzamelen. Van de meervleermuis is tot voor kort gedacht dat die weinig last had van menselijk geproduceerd geluid, omdat de soort voor de jacht op insecten gebruik maakt van echogeluiden met een veel hogere frequentie dan festivalgeluid. Maar kort geleden is voor de nauw verwante Watervleermuis aangetoond dat die gebied met versterkt menselijk geluid vermijdt en zelfs minder gaat foerageren of stopt met foerageren. Voor de meervleermuis is dit nog niet onderzocht, maar er is wetenschappelijk geen enkele reden om aan te nemen dat dit voor de Meervleermuis niet zou gelden.

Gaan we terug naar het rijtje dat de provincie moet beoordelen bij de vergunningsaanvraag door de festivals, dan zien we dat in de Groote Wielen:

  • de aantallen voor de beschermde soorten te laag zijn
  • de festivalactiviteiten, met name het geluid, een nadelige invloed kunnen hebben op de beschermde soorten en
  • er niet alleen wetenschappelijke twijfel, maar zelfs wetenschappelijke zekerheid is dat geluid nadelig werkt op de beschermde soorten in de Grootte Wielen.

Wat betekent dat in de praktijk?

Dat de provincie zowel voor de aanvragen in 2019 als voor de voorgenomen wijziging van het bestemmingplan géén toestemming kan verlenen.

Dus géén festivals in 2019 en géén wijziging van het bestemmingsplan.

Voor de geïnteresseerden: hetzelfde is kort geleden in Zeeland gebeurd. Daar heeft de Raad van State de aanleg van het “Brouwerseiland” verboden vanwege verstoring van beschermde soorten in het naastgelegen Natura 2000-gebied.

Gemeente maakt zich belachelijk met kampeerverbod Psy-Fi

Vandaag, woensdag 12 september, is er in de media (zie hier en hier) een hoop reuring geweest over de opgelegde dwangsom van € 10.000 door Gedeputeerde Staten van de Provincie Friesland (GS) aan de festivalorganisatie van Psy-Fi wegens overtreding van het kampeerverbod in de bosschages van de Groene Ster. Bij de Leeuwarder Courant was het zelfs voorpaginanieuws. Dat er sprake was van een massale overtreding van dat verbod was trouwens allang geen nieuws meer. Al vóór aanvang van het festival hebben GSD en anderen ettelijke overtredingen waargenomen en de gemeente Leeuwarden hierop (schriftelijk) aangesproken.

Wat vandaag wel een interessante wending gaf is de bekendmaking dat GS daadwerkelijk heeft opgetreden tegen de overtreding en een dwangsom heeft opgelegd aan Psy-Fi. De festivalorganisatie stelt in haar reactie dat de gemeente Leeuwarden het verbod zelf heeft ingetrokken en er vanaf dat moment dus geen sprake meer kon zijn van een overtreding. De gemeente voelde zich echter tot deze intrekking ‘gedwongen’ omdat Psy-Fi dreigde het festival anders stil te leggen – met alle gevolgen van dien. In tegenstelling tot Leeuwarden liet GS zich echter niet imponeren door dit dreigement. GS stelde Psy-Fi een ultimatum om de tenten te verwijderen uit de bosschages op straffe van een dwangsom. Vandaag heeft ze dus de daad bij het woord gevoegd. Hoewel de hoogte van de dwangsom slechts symbolisch is, gelet op de omzet die een dergelijk festival maakt, kan dit toch als een mijlpaal worden beschouwd.

Het is bekend dat Psy-Fi wel vaker gebruik maakt van dreigementen (bijv. vertrek uit Leeuwarden of stillegging van het festival). Dat heeft ze de afgelopen jaren meerdere keren gedemonstreerd bij bijv. overtredingen op het gebied van geluidsnormen, opiumwet, de voorgeschreven parkeer- en verkeersbepalingen; en nu dit jaar dus de kampeer- en betredingsverboden in de bosschages. In haar blinde streven Psy-Fi ‘te willen behouden voor de stad Leeuwarden’, laat het college zich iedere keer weer piepelen en gijzelen door Psy-Fi, die op haar beurt deze ‘zwakheid’ goed weet uit te buiten. Dat GS echter kennelijk niet met zich laat sollen kwam voor Psy-Fi dan ook onverwacht. En eerlijk gezegd: voor GSD ook.

Toch hebben alle drie partijen boter op hun hoofd. GSD heeft zowel de provincie als de gemeente al in het voorjaar én in de aanloop tot het festival – tot en met de zitting voor een Voorlopige Voorziening bij de bestuursrechter! – meerdere keren gewaarschuwd dat een situatie zoals deze zich voor zou kunnen doen. Onze waarschuwing, of beter gezegd advies, luidde dat het betredings- en kampeerverbod fysiek gestalte zou moeten krijgen door afzetting van bosschages met hekken, zeil of afzetlint. Het gebied is immers veel te groot (ca. 60 ha) voor een handjevol beveiligers of toezichthouders om te handhaven. Helaas bleken onze adviezen aan dovemansoren gericht, met een massale overtreding van het kampeerverbod als resultaat.

Een lijst van de correspondentie over het kampeerverbod, met GSD-adviezen aan de ene kant en de antwoorden daarop (meestal ontkenning) van provincie en gemeente aan de andere kant is natuurlijk te produceren. In het oog springend in dit verband is de uitspraak van de rechter over het verzoek voor een Voorlopige Voorziening van Psy-Fi’s kant. Het festival probeerde daarin om het opgelegde kampeerverbod in de bosschages (dat nota bene opgenomen was als ecologisch belangrijk voorschrift in de omgevingsvergunning) van tafel te krijgen. Het verzoek van Psy-Fi werd afgewezen.

Voor meer inzicht in het ecologisch belang van dit voorschrift  zie GSD-nota “Gemeente Leeuwarden en haar Cultuur Slopen de Natuur

Hier is de relevante passage waarin GSD verzoekt om fysieke maatregelen te treffen om een adequate handhaving van het kampeerverbod mogelijk te maken, maar waar de rechter helaas niet in mee is gegaan (voor een goed begrip: ‘derde-partij’= GSD):

Rechtsoverweging 8 van Uitspraak ECLI:NL:RBNNE:2018:3237

De hele uitspraak kunt u hier lezen.

Kern van het probleem is dat de gemeente coûte que coûte Psy-Fi in de Groene Ster wil laten doorgaan en dit soort zaken al jaren (veel te) veel door de vingers ziet. Ambtenaren betrokken bij de uitvoering en coördinatie van evenementen zitten op schoot bij de festivalorganisaties. Hierdoor ontbreekt het aan de vereiste afstandelijkheid om een juiste belangenafweging te kunnen maken. Burgers worden voor de vorm gehoord en kunnen weliswaar adviezen aanreiken, maar het netto resultaat daarvan blijft nihil (zie bijv. besluitvorming zienswijzen en beslissingen op bezwaar, beide zaken waarvan op deze website veelvuldig melding wordt gemaakt). De meeste slagingskans hebben burgers nog wanneer ze bereid zijn hun grieven aan de rechter voor te leggen. Het is niet voor niets dat de rechter zich ook al eens liet ontvallen ‘helemaal klaar te zijn met deze gemeente en de wijze waarop zij haar festivalbeleid in de open lucht, de Groene ster in het bijzonder, gestalte geeft’. Psy-Fi kent als geen ander deze modus operandi van de gemeente. Ze heeft echter met de provincie buiten de waard gerekend.

Psy-Fi wil de dwangsom aanvechten omdat ze een ‘dealtje’ had met de gemeente. Dat aanvechten mag natuurlijk, het is haar goed recht. Maar met deze massale overtreding van het kampeer- en betredingsverbod is onmiskenbaar vast komen te staan dat Psy-Fi simpelweg te groot is voor de Groene Ster. Het ecologisch belangrijke kampeer- en betredingsverbod is niet meer, met welk argument dan ook, van tafel te vegen. Die geest is nu uit de fles.

Saillant detail hierbij is dat de eerste (en inmiddels door de rechter vernietigde) omgevingsvergunningen uit 2014 gebaseerd zijn op ecologische beoordelingen/rapporten  waarbij er toen al vanuit werd gegaan dat in bosschages NIET werd gekampeerd en dat daar GEEN festival activiteiten zouden plaatsvinden. Dat men zich daaraan nooit heeft gestoord heeft (dat hoefde ook niet, omdat er op deze desondanks op zich overduidelijke voorschriften toch niet werd gehandhaafd) heeft met dat bij elkaar op schoot zitten te maken. 

Tenslotte nog dit….. los van ecologische overwegingen achter het kampeerverbod in de bosschages is er nog het (veiligheids)advies van de brandweer t.a.v. het kamperen tijdens Psy-Fi 2018 (brief Brandweer Fryslân nr. IN/18003993 d.d. 15 augustus 2018).
Ook deze adviezen (toezicht op kamperen op niet toegestane locaties en natuurbrandrisico’s) zijn door de gemeente niet ter harte genomen. Een tweetal relevante passages uit dit advies:

Klik op afbeelding om uitvergroting
klik op afbeelding om uitvergroting

Voorlopige Voorziening Psy-Fi 2018

Op de vooravond van het Psy-Fi festival 2018 in de Groene Ster willen we u ‘even’ up-to-date brengen wat zich zoal de afgelopen periode heeft voorgedaan. 

De uitblijvende berichtgeving op deze website van de laatste twee weken had louter te maken met de drukke werkzaamheden in verband met een verzoek om een voorlopige voorziening (VoVo) bij de voorzieningenrechter op 7 augustus jongstleden. Omdat de gemeente Leeuwarden er alles aan heeft gedaan om de inspraak bij de vergunningverlening van festivals in de Groene Ster maximaal te frustreren, o.a. door het bijna onmogelijk te maken om een fatsoenlijke VoVo aan te vragen bij de rechtbank, moesten door ons alle zeilen worden bijgezet en resteerde nauwelijks nog tijd om u fatsoenlijk ‘bij te praten’. Excuses daarvoor.

Dat het de bestuurders van de gemeente er alles aan gelegen ligt om de festivals door te laten gaan, wordt niet alleen fraai geïllustreerd door de opzettelijke (te) late uitgifte van vergunningen, maar ook door de inhuur van dure externe professionals (ecologen, meerdere advocaten o.a. afkomstig van de Zuidas in Amsterdam i.p.v. de eigen ‘huis’advocaat, geluidsdeskundigen, e.d.) geflankeerd door vele ambtenaren (soms teruggeroepen van vakantie) tezamen met festivalorganisaties. Zij allen, ongeveer 15 tot 20 man/vrouw sterk, bonden in de rechtszaal in Groningen de strijd aan met het stichtingsbestuur van GSD, dat door slechts 2 vrijwilligers vertegenwoordigd werd.

Een ongelijke strijd zult u denken? Dat valt wel mee. Zeker als je de zaak inhoudelijk goed hebt voorbereid. Waar wij veel meer last van hadden was dat als gevolg van de te late vergunningverlening, de réchter te weinig tijd had om de zaak inhoudelijk goed voor te bereiden. Dat heeft met name bij de zitting van de VoVo voor Welcome to the Village (WttV) een nadelig effect gehad. Aanvankelijk wilde de rechtbank de WttV-VoVo niet eens organiseren. Op ons aandringen bij de president van de Rechtbank Noord-Nederland (RbNN) heeft de zitting toch plaatsgevonden, zij het dat het adviescollege (Stichting Advisering Bestuursrechtspraak; StAB) afhaakte omdat haar te weinig tijd werd gegund om vragen van de voorzieningenrechter te beantwoorden. Door het uitblijven van het specialistische StAB-advies en het feit dat de voorzieningenrechter (zo bleek ons na de zitting) onvoldoende tijd had om het GSD-verzoekschrift met onderliggende onderzoeken en ondersteunende rapporten goed tot zich te nemen, was de uitspraak voor de omwonenden een behoorlijke teleurstelling. Wat ons bij deze uitspraak ook nog eens vreselijk stoorde was dat de rechter de enkel mondelinge toezeggingen en beloften van de kant van verweerder (gemeente en festivalorganisatoren), voor zoete koek slikte zonder dat er enig onderbouwd argument aan te pas hoefde te komen. Die uitspraak stond dan ook in schril contrast met de uitspraak van een andere voorzieningenrechter, die amper een paar weken daarvóór over vrijwel identieke geschilpunten een heel andere uitspraak deed (VoVo over Conference of the Birds).

Bij het verzoek om een voorlopige voorziening voor Psy-Fi 2018 werd dezelfde rechter aangewezen als bij WttV. Gelukkig was er deze keer sprake van beduidend meer voorbereidingstijd voor de rechter. Zelfs de StAB kon worden ingeschakeld en was bereid vragen van de rechter op het gebied van ecologie en geluid nader te onderzoeken en te voorzien van advies. De concept StAB-adviezen werden zelfs voorgelegd voor commentaar en kritiek aan beide geschilpartijen. Na inzage in het definitieve advies van de StAB – dat, niet geheel verrassend gelet op de grondige werkwijze van onze Stichting, overigens nagenoeg in lijn lag met de visie van GSD – zagen we de zitting over het Psy-Fi festival met meer vertrouwen tegemoet.

Aanvankelijk dacht de rechter – zeker met ‘hulp’ van het StAB-advies – snel klaar te zijn. Hij had slechts 90 minuten uitgetrokken voor de zitting en voorzag uitspraak te doen de dag na de zitting. Maar het eerder geschetste leger aan specialisten die verweerder had opgeroepen heeft kennelijk toch indruk gemaakt op de rechter, waardoor de zitting beduidend langer duurde. Ook voelde de rechter de behoefte om de (vooral mondelinge) inbreng van verweerders voor te leggen aan de StAB. De uitspraak is uiteindelijk twee dagen later doorgebeld en één dag later verstuurd en gepubliceerd. Het resultaat is gematigd positief, en dat komt omdat ingewikkelde onderwerpen doorgeschoven zijn naar de bezwaarfase en daarop volgende bodemprocedure. Dat geldt met name voor:

  • het langdurige bezetten van het Groene Ster terrein
  • de schade aan het terrein.
  • een aantal geluidsonderwerpen.

Wat overeind is blijven staan is dat bosschages niet door festivalgangers mogen worden betreden en dat daarin ook niet mag worden gekampeerd. Dat heeft mede tot gevolgd dat de bouw van het sprookjesbos, het zogenaamde ‘Magic Forest’, in de bosschages geen doorgang kan vinden. Wij hebben echter al voorbereidende werkzaamheden waargenomen die doen vermoeden dat dit toch gaat plaatsvinden, dus daarvoor is in eerste instantie door GSD bij de gemeente om aandacht gevraagd.

Een ander winstpunt voor ons is dat er een forse beperking is gelegd op de geluidsnormen die voor de nacht gelden (periode na 23:00 door de week en na 01:00 in het weekeinde). Deze normen zijn – mede vanwege het karakter van het geluid bij Psy-Fi – nog eens extra verzwaard t.o.v. de nachtnormen die golden voor WttV. Ze houden in dat de geluidsproductie ter plaatse van de bron (Front of House zoals dat heet) niet hoger mag zijn dan het niveau van achtergrondmuziek (73 dB(A) en 76 dB(C)). Indien daarop nauwlettend wordt gehandhaafd zal dat nauwelijks enige overlast (lees: slaapverstoring) hoeven op te leveren voor omwonenden.

Strikt genomen heeft GSD de VoVo gewonnen en is verweerder (lees gemeente) veroordeeld tot de proceskosten. Echter de strijd zal verder moeten worden voortgezet, met bodemprocedures die op z’n vroegst pas volgend voorjaar hun beslag zullen krijgen. Het kan niet anders dan dat dit ook z’n weerslag gaat krijgen op het proces van de partiële herziening van het huidige bestemmingsplan, namelijk om van de Groene Ster een officieel festivalterrein te maken. Een gemeentelijke ambitie waartegen GSD zich, mede namens vele sympathisanten, omwonenden, recreanten en vrijwilligers, ten volle zal verzetten.

Nog even voor de volledigheid een kort overzicht van de stand van zaken na de uitspraken:

  • Verstoring van de Oostelijke vliegroute van de zwaar beschermde Meervleermuis via de Groene Ster naar de Groote Wielen moet worden voorkomen.
  • Er mogen daarom ook geen lampen rechtstreeks op het wateroppervlak of de oever worden gericht.
  • En de volgens het lichtplan te plaatsen lichtmasten zullen uitsluitend aan gaan indien zich een calamiteit in de zin van noodtoestand voordoet.
  • Tijdens de zitting is van de kant van het college van B&W gegarandeerd dat op de naleving hiervan wordt toegezien.
  • De lichtuitstraling van de priklinten op en over het wateroppervlak blijft beneden de 0,5 lux (iets sterker dan maanlicht).
  • Er zal uitsluitend LED-verlichting worden gebruikt en toegestaan.
  • Ook hierop zal door het college van B&W worden toegezien.
  • Oevers mogen (ter bescherming van de waterspitsmuis) niet worden gemaaid en niet worden betreden. Van de zijde van het college is dit over een breedte van 5 meter gerekend vanuit de oever gegarandeerd.
  • Voor de nachtperiode wordt voor de podia waar versterkt geluid was toegestaan de geluidgrenswaarde op de dansvloer bepaald op 73 dB(A) en 76 dB(C).
  • De bosschages mogen niet worden betreden en er mag niet in bosschages worden gekampeerd. Ook dit punt moet door de gemeente worden gehandhaafd.

De uitspraak van de voorzieningenrechter over Psy-Fi 2018 kunt u hier (geluid & ecologie) en hier (kamperen) lezen.

Geluid WttV 2018

Het 4-daagse muziekfestival Welcome to the Village (WttV) ligt alweer achter ons. Onderstaande registratie van het geluid is met name interessant omdat in de media nogal wat ophef werd gemaakt over het stilleggen van het festival op de eerste avond omdat er een geluidsnorm zou zijn overschreden.

Laten we wel zijn: een artistiek directeur weet natuurlijk vooraf donders goed of een band bereid is om zich te houden aan de normen van de geluidsvergunning. De vastgestelde geluidsnormen waren volstrekt helder, en bovendien ruim van tevoren bekend bij de WttV-organisatie. De nachtnorm (na resp. 23:00 en 01:00 uur) vormde hierbij zelfs een extra uitbreiding in vergelijking met het voorgaande jaar. Je kunt je dan ook afvragen WAAROM er dan juist op dat tijdstip (23.30) een band werd geprogrammeerd die – naar bleek uit de mediaberichtgeving – zich niet wenste aan te houden aan de (nacht)norm…

Het lijkt er op dat WttV donderdagavond de gemeente opzettelijk heeft “getart”. Het was tenslotte “burendag”, dus helemaal geen reden om (extra) laat door te gaan of kwaliteitsacts in te zetten. WttV heeft willens en wetens een balletje opgegooid om te kijken of de gemeente wel zou doorpakken. Vervolgens gaan jammeren dat de nachtnorm niet realistisch is (en met een beschuldigende vinger naar GSD wijzen) is not done.

 

dag 1 (donderdag)

WttV, dag 1, donderdag 19 juli 2018. Wind hoofdzakelijk NO, Bft 3. Rond 23.30 (omcirkeld) is duidelijk de piek te zien van de overschrijding waar sprake van was. Namelijk ineens hetzelfde niveau als wat TOT 11 uur ‘s avonds vergund was, en dus niet daarna. De handhavers van gemeente Leeuwarden grepen hierop in, en dat eindigde uiteindelijk met het stilleggen van het festival. Vooral de Leeuwarder Courant was teleurstellend eenzijdig in de berichtgeving door klakkeloos de versie over te nemen die de directeuren algemeen en artistiek van het festival als verklaring afgaven.

 

dag 2 (vrijdag)

WttV, dag 2, vrijdag 20 juli. Met vrijwel dezelfde windrichting en -kracht registreert de geluidsmeter toch een verdubbeling van de geluidsdruk. Klachten, dat wil zeggen die waarvan GSD op de hoogte is, komen voornamelijk uit Tytsjerk en Camminghaburen.

 

dag 3 (zaterdag)

WttV, dag 3, zaterdag 21 juli. Wind NO-NNW Bft 2-4. Klachten, dat wil zeggen die waarvan GSD op de hoogte is, komen voornamelijk uit Camminghaburen.

 

dag 4 (zondag)

WttV, dag 4, zondag 22 juli. Wind NW-NNW Bft 1-3. Bij GSD zijn geen klachten bekend.

Start festivalseizoen 2018 in de Groene Ster

Vandaag is het festivalseizoen 2018 in de Groene Ster weer begonnen met de eerste opbouwactiviteiten voor het eerste evenement, Promised Land. Het eerste uit een reeks van vier meerdaagse festivals die verspreid zijn over een periode van drie aaneensluitende maanden. Ruim 90 dagen (met tussendoor slechts 15 verspreide dagen dat er formeel geen festivalactiviteiten plaatsvinden) zal de Groene Ster in het teken staan van commerciële muziekevenementen. Nergens in Nederland treft u een dergelijke festivalconcentratie aan op één en dezelfde plek voor zo’n lange tijd.

Rijplaten worden gelegd voor Promised Land 2018

De alternatieven die de gemeente biedt om de ‘bezetting’ van de openbare ruimte als evenemententerrein te compenseren voor recreanten en omwonenden, blijken bij nader onderzoek slechts schijnalternatieven te zijn, puur gericht op beeldvorming naar de media of toekomstige (juridische) procedures.

Ook met het vergunningentraject gaat het (helaas) weer als ‘vanouds’: namelijk door publicaties van vaak ondeugdelijke en onvolledige aanvragen, concepten en besluiten op een dermate laat tijdstip (vaak vlak voor de start van de opbouw van de festivals!), dat daardoor een fatsoenlijke vorm van inspraak al bij voorbaat de kop wordt ingedrukt. Leeuwarden houdt niet van fair play.

Er bestaat voor een dergelijke gang van zaken echter geen enkel excuus meer. Voorheen werd nog wel eens opgevoerd dat de uiterst late publicaties van vergunningen lagen aan de vereiste zorgvuldigheid, of aan te late indiening van aanvragen door festivalorganisaties, óf onvoorziene omstandigheden zoals weersomstandigheden… óf dat er gewacht werd op uitspraken van een rechter… of combinaties van dit soort excuses…

Deze vlieger gaat dit jaar niet meer op! En waarom niet? Simpel, de rechter heeft de gemeente Leeuwarden al in juli 2017 tot twee maal toe duidelijk gewaarschuwd de (omgevingsrechtelijke) vergunningen voor het seizoen 2018 nu eens wél goed op orde te hebben, anders zou een verbod op het houden van een festival het gevolg kunnen zijn. Helaas moeten we constateren dat pas 8 maanden na deze waarschuwingen, en nauwelijks meer dan 2 maanden vóór het eerste festival, pas de eerste (formele schreden) zijn gezet om vergunningen gestalte te geven. Dit is ronduit beschamend te noemen en ook niet te verdedigen. Zulk raar beleid kan alleen bedoeld zijn om inspraak, en daarmee onpartijdige en grondige belangenafweging, effectief te frustreren.

En dat niet alleen. De festivals in de Groene Ster gaan nu het vijfde seizoen in. Het kan niet zo zijn dat de evenementencoördinators, de vergunnings ambtenaren, en niet te vergeten de festivals zelf, na vier jaar nog steeds niet genoeg routine hebben opgebouwd om het hele proces van vergunningverlening te laten verlopen zoals het hoort: op tijd, mét inspraak zodat de juiste (onafhankelijke) belangenafwegingen kunnen worden gemaakt, in balans met de leefomgeving en niet telkens alles vrijwel uitsluitend en alleen ten gunste van de festivals, etc. Helaas is ook dit jaar weer geen enkele verbetering te constateren. Ondanks de indringende en herhaalde aansporing van rechters.

Het is voor GSD inmiddels maar al te duidelijk geworden dat het de gemeente maar om één ding gaat: de festivals onbekommerd te kunnen faciliteren, en dat voor 2018 op een manier die nóg meer (ook geluids-) overlast gaat geven voor omwonenden en recreanten dan voorgaande jaren. Dat kunnen we uiteraard onderbouwen, maar dat vraagt veel tijd; en Leeuwarden stort werkelijk pakken en pákken met stukken over iedereen uit (alleen al de omgevingsvergunning Promised Land omvatte meer dan 400 pagina’s, zij het grotendeels niet onderbouwde prietpraat t.b.v. de beeldvorming…).

Achter de schermen is GSD, in samenwerking met een aantal gespecialiseerde instanties, druk doende met de voorbereidingen om op korte termijn een aantal stappen te gaan ondernemen. Zoals u zult begrijpen concentreren we die op de vier “fronten” waarop we ons in het verleden ook sterk gemaakt hebben:

  • schade aan de natuur in de Groene Ster en daarbuiten
  • (geluids)overlast voor omwonenden (en vergeet niet: dat gaat ook om inwoners van de omliggende dorpen!)
  • vernieling van het terrein in de Groene Ster en
  • te grote beperking in toegang voor de gewone recreanten

Wel willen we u er graag op attent maken dat we een klachtenpagina op de website hebben ingericht om uw klachten/zorgen over de festivals in de Groene Ster kenbaar te maken en hoe u dat het beste kunt doen. Dit keer in een iets andere vorm dan voorgaande jaren. U kunt de klachtenpagina hier vinden.