Gemeente maakt zich belachelijk met kampeerverbod Psy-Fi

Vandaag, woensdag 12 september, is er in de media (zie hier en hier) een hoop reuring geweest over de opgelegde dwangsom van € 10.000 door Gedeputeerde Staten van de Provincie Friesland (GS) aan de festivalorganisatie van Psy-Fi wegens overtreding van het kampeerverbod in de bosschages van de Groene Ster. Bij de Leeuwarder Courant was het zelfs voorpaginanieuws. Dat er sprake was van een massale overtreding van dat verbod was trouwens allang geen nieuws meer. Al vóór aanvang van het festival hebben GSD en anderen ettelijke overtredingen waargenomen en de gemeente Leeuwarden hierop (schriftelijk) aangesproken.

Wat vandaag wel een interessante wending gaf is de bekendmaking dat GS daadwerkelijk heeft opgetreden tegen de overtreding en een dwangsom heeft opgelegd aan Psy-Fi. De festivalorganisatie stelt in haar reactie dat de gemeente Leeuwarden het verbod zelf heeft ingetrokken en er vanaf dat moment dus geen sprake meer kon zijn van een overtreding. De gemeente voelde zich echter tot deze intrekking ‘gedwongen’ omdat Psy-Fi dreigde het festival anders stil te leggen – met alle gevolgen van dien. In tegenstelling tot Leeuwarden liet GS zich echter niet imponeren door dit dreigement. GS stelde Psy-Fi een ultimatum om de tenten te verwijderen uit de bosschages op straffe van een dwangsom. Vandaag heeft ze dus de daad bij het woord gevoegd. Hoewel de hoogte van de dwangsom slechts symbolisch is, gelet op de omzet die een dergelijk festival maakt, kan dit toch als een mijlpaal worden beschouwd.

Het is bekend dat Psy-Fi wel vaker gebruik maakt van dreigementen (bijv. vertrek uit Leeuwarden of stillegging van het festival). Dat heeft ze de afgelopen jaren meerdere keren gedemonstreerd bij bijv. overtredingen op het gebied van geluidsnormen, opiumwet, de voorgeschreven parkeer- en verkeersbepalingen; en nu dit jaar dus de kampeer- en betredingsverboden in de bosschages. In haar blinde streven Psy-Fi ‘te willen behouden voor de stad Leeuwarden’, laat het college zich iedere keer weer piepelen en gijzelen door Psy-Fi, die op haar beurt deze ‘zwakheid’ goed weet uit te buiten. Dat GS echter kennelijk niet met zich laat sollen kwam voor Psy-Fi dan ook onverwacht. En eerlijk gezegd: voor GSD ook.

Toch hebben alle drie partijen boter op hun hoofd. GSD heeft zowel de provincie als de gemeente al in het voorjaar én in de aanloop tot het festival – tot en met de zitting voor een Voorlopige Voorziening bij de bestuursrechter! – meerdere keren gewaarschuwd dat een situatie zoals deze zich voor zou kunnen doen. Onze waarschuwing, of beter gezegd advies, luidde dat het betredings- en kampeerverbod fysiek gestalte zou moeten krijgen door afzetting van bosschages met hekken, zeil of afzetlint. Het gebied is immers veel te groot (ca. 60 ha) voor een handjevol beveiligers of toezichthouders om te handhaven. Helaas bleken onze adviezen aan dovemansoren gericht, met een massale overtreding van het kampeerverbod als resultaat.

Een lijst van de correspondentie over het kampeerverbod, met GSD-adviezen aan de ene kant en de antwoorden daarop (meestal ontkenning) van provincie en gemeente aan de andere kant is natuurlijk te produceren. In het oog springend in dit verband is de uitspraak van de rechter over het verzoek voor een Voorlopige Voorziening van Psy-Fi’s kant. Het festival probeerde daarin om het opgelegde kampeerverbod in de bosschages (dat nota bene opgenomen was als ecologisch belangrijk voorschrift in de omgevingsvergunning) van tafel te krijgen. Het verzoek van Psy-Fi werd afgewezen.

Voor meer inzicht in het ecologisch belang van dit voorschrift  zie GSD-nota “Gemeente Leeuwarden en haar Cultuur Slopen de Natuur

Hier is de relevante passage waarin GSD verzoekt om fysieke maatregelen te treffen om een adequate handhaving van het kampeerverbod mogelijk te maken, maar waar de rechter helaas niet in mee is gegaan (voor een goed begrip: ‘derde-partij’= GSD):

Rechtsoverweging 8 van Uitspraak ECLI:NL:RBNNE:2018:3237

De hele uitspraak kunt u hier lezen.

Kern van het probleem is dat de gemeente coûte que coûte Psy-Fi in de Groene Ster wil laten doorgaan en dit soort zaken al jaren (veel te) veel door de vingers ziet. Ambtenaren betrokken bij de uitvoering en coördinatie van evenementen zitten op schoot bij de festivalorganisaties. Hierdoor ontbreekt het aan de vereiste afstandelijkheid om een juiste belangenafweging te kunnen maken. Burgers worden voor de vorm gehoord en kunnen weliswaar adviezen aanreiken, maar het netto resultaat daarvan blijft nihil (zie bijv. besluitvorming zienswijzen en beslissingen op bezwaar, beide zaken waarvan op deze website veelvuldig melding wordt gemaakt). De meeste slagingskans hebben burgers nog wanneer ze bereid zijn hun grieven aan de rechter voor te leggen. Het is niet voor niets dat de rechter zich ook al eens liet ontvallen ‘helemaal klaar te zijn met deze gemeente en de wijze waarop zij haar festivalbeleid in de open lucht, de Groene ster in het bijzonder, gestalte geeft’. Psy-Fi kent als geen ander deze modus operandi van de gemeente. Ze heeft echter met de provincie buiten de waard gerekend.

Psy-Fi wil de dwangsom aanvechten omdat ze een ‘dealtje’ had met de gemeente. Dat aanvechten mag natuurlijk, het is haar goed recht. Maar met deze massale overtreding van het kampeer- en betredingsverbod is onmiskenbaar vast komen te staan dat Psy-Fi simpelweg te groot is voor de Groene Ster. Het ecologisch belangrijke kampeer- en betredingsverbod is niet meer, met welk argument dan ook, van tafel te vegen. Die geest is nu uit de fles.

Saillant detail hierbij is dat de eerste (en inmiddels door de rechter vernietigde) omgevingsvergunningen uit 2014 gebaseerd zijn op ecologische beoordelingen/rapporten  waarbij er toen al vanuit werd gegaan dat in bosschages NIET werd gekampeerd en dat daar GEEN festival activiteiten zouden plaatsvinden. Dat men zich daaraan nooit heeft gestoord heeft (dat hoefde ook niet, omdat er op deze desondanks op zich overduidelijke voorschriften toch niet werd gehandhaafd) heeft met dat bij elkaar op schoot zitten te maken. 

Tenslotte nog dit….. los van ecologische overwegingen achter het kampeerverbod in de bosschages is er nog het (veiligheids)advies van de brandweer t.a.v. het kamperen tijdens Psy-Fi 2018 (brief Brandweer Fryslân nr. IN/18003993 d.d. 15 augustus 2018).
Ook deze adviezen (toezicht op kamperen op niet toegestane locaties en natuurbrandrisico’s) zijn door de gemeente niet ter harte genomen. Een tweetal relevante passages uit dit advies:

Klik op afbeelding om uitvergroting
klik op afbeelding om uitvergroting