Gemeentelijk geluidsbeleid moet (weer) op de schop

Met de vier laatste uitspraken van de rechtbank, over de beroepen van GSD tegen de geluidsontheffingen van de gemeente Leeuwarden, moet het nu onderhand toch langzaam duidelijk worden hoe de Beleidsregel Geluid in de Groene Ster er in de toekomst uit moet komen te zien.

Die vier laatste uitspraken zijn de twee verzoeken voor een voorlopige voorziening (VoVo) over de geluidsontheffingen Psy-Fi 2018 en Welcome to the Village (WttV) 2019 en de twee bodemprocedures  WttV 2018 en Psy-Fi 2018. Aan beide bodemprocedures ging een tweetal gemeentelijke bezwaarprocedures van GSD vooraf, die ook door GSD gewonnen werden. Maar het College van Burgemeesters en Wethouders vond het niet nodig om de adviezen van de bezwaarschriftencommissie op te volgen, en verklaarde de bezwaren van GSD ongegrond.

In de loop der jaren – zeg vanaf 2015 – heeft de gemeente Leeuwarden vrijwel jaarlijks een nieuw gemeentelijke Beleidsregel Geluid uitgegeven. Hoewel zo’n beleidsregel voor de gehele gemeente is bedoeld, zijn die jaarlijkse wijzigingen voornamelijk het gevolg van rechtszaken over de geluidsontheffing van festivals in de Groene Ster. Je zou dan denken dat bij iedere wijziging de geluidsnormen neerwaarts worden bijgesteld naar een redelijker niveau, maar dat is niet het geval.

Hoe zit dat eigenlijk? De geluidsnormen zoals die in de Beleidsregel staan dienen in de dag- avondperiode hopelijk ter voorkoming van spraakverstoring en, in de nachtperiode, ter voorkoming van slaapverstoring. Voor beide verstoringen geldt een gehoordrempel binnenshuis. Omdat dit alles te kunnen doorrekenen moeten ook nog andere correctiewaarden worden meegenomen, zoals bijvoorbeeld de geveldemping van muren. Uiteindelijk wordt dit alles teruggerekend naar geluidsnormen in dB(A) en dB(C) op de referentiepunten rond het evenemententerrein, en de maximale niveaus op 25 meter afstand van de podia (de zogenaamde Front of House posities, of ‘FOH’).

Voor een festivalorganisatie is het leveren van een geluidsbeleving voor haar bezoekers essentieel. Dat is iets anders dan de volumeknop voluit draaien. Voor dat laatste worden – al dan niet tegen betaling – oordopjes verstrekt aan festivalgangers. Die muziekbeleving is echter vaak ook de veroorzaker van de feitelijke overlast voor omwonenden. Vooral omdat die voelbare beleving het makkelijkst met een zo zwaar mogelijk muziek spectrum tot stand komt. Dat maakt het moeilijk om de juiste balans te vinden met de omgeving.

De voortdurende veranderingen in de Beleidsregels bestaan echter vaak uit niets beters dan alleen maar een andere, hoofdzakelijk cosmetische, benadering van hoe de gemeentelijke normen mogelijkerwijs goedgepraat kunnen worden – bijvoorbeeld in de rechtszaal. Want waar het in elke nieuwe Beleidsregel vooral om blijkt te gaan, is het liefst zo overtuigend mogelijk suggereren dat het oogmerk de balans tussen de gewenste muziekbeleving en het minimaliseren van de overlast bij omwonenden is. Wij besparen u de technische details (alleen leuk voor technisch stevig onderlegde geluidsingenieurs), maar dat ‘streven’ naar een goede balans is – met veel hulp van slimme en maskerende trucjes – telkens weer een eenzijdig verhaal ten gunste van het festival. Telkens weer, elke nieuwe Beleidsregel Geluid! Het constant veranderende geluidsbeleid heeft daarom vooral iets weg van een zoektocht naar geitenpaadjes om de gerechtelijke uitspraken uit het verleden te omzeilen.

Maar dat kan nu allemaal tot het verleden gaan behoren. De verzamelde uitspraken uit de vier rechtszaken markeren nu een heldere grens waar de elementaire geluidsnormen aan moeten voldoen. Dat zijn dus

  • de begin- en eindtijden van de verschillende geluidsregimes,
  • voor het nachtregime alleen echte achtergrondmuziek (73 dB(A) en 76 dB(C) maximaal),
  • de geluidsniveaus ter plaatse van het FOH,
  • het worst case muziekspectrum voor elk muziekfestival,
  • en de affiltermethodiek voor de lage bastonen, in elk geval beneden de 50Hz.

De laatste vier gerechtelijke uitspraken stellen al deze normen naar beneden bij, en wel naar een acceptabel niveau voor omwonenden. Dat betekent dat de Beleidsregel Geluid van de gemeente Leeuwarden hierop moet worden aangepast.

De nieuwe normen zijn voor het eerst van toepassing geweest op het festival WttV 2019 van de afgelopen week. Ze hebben ertoe geleid dat er op het gebied van geluid nauwelijks nog klachten te bespeuren waren. Zie meer hierover in een later artikel.