Omslagpunt

Gepubliceerd op: 6 maart 2021

Door: Wietse Elzinga

Geen miljoen voor promotie Groene Ster. D66 krijgt een miljoen van een miljardair voor campagne vanwege klimaatplannen in verkiezingsprogramma. Niet verkeerd natuurlijk ook al moet ik mij als lid schamen de inhoud niet te kennen. Samenhangende met klimaatverandering is afnemende biodiversiteit, die voor een groot deel ook door andere redenen wordt veroorzaakt. Kenmerk van politiek en beleid is de veronderstelde maakbaarheid van onze leefomgeving. Gaat het bij politiek om wie wat wel of niet wil, bij beleid gaat het om het overbruggen van het verschil tussen de huidige situatie en een (politiek) wenselijke situatie. De stilzwijgende veronderstelling is dat met de inzet van geschikte beleidsinstrumenten het verschil overbrugd kan worden. Tot zover de theorie, in de praktijk komt er niks van terecht: de wereld waarin we leven verloopt namelijk niet lineair. Onlangs kon in het natuur- en recreatiegebied na vele jaren weer eens geschaatst worden. Het ijs ontstaat niet van de ene op de andere dag, door afkoeling gaan watermoleculen langzamer bewegen totdat er een omslagpunt wordt bereikt waarbij ijskristallen ontstaan en een ijslaag wordt gevormd. Water kun je ook verhitten, bij een zeker omslagpunt gaat het van vloeibare vorm over in stoom. Veel fysische maar ook ecologische systemen kunnen zich in meerdere toestanden bevinden, de overgang van de ene toestand naar een andere is zelden abrupt: meestal duurt het enige tijd voordat het omslagpunt wordt bereikt. Veel ecologische systemen bevinden zich in een abominabele toestand, hoe keer je de belabberde staat van de biodiversiteit weer om? Niet met blauwdrukken, het favoriete instrument van politici en beleidsmakers.

Het grappige is dat de Groene Ster vanaf het ontstaan een instrument voor beleid is geweest. Gerealiseerd in een tijd dat de verwachting was dat Leeuwarden op autonome kracht zou doorgroeien tot een 200.000+-gemeente in een tijd waarin autobezit nog niet gewoon was: mensen zouden dichtbij huis willen recreëren. De eerste versie van het recreatiegebied lag op geruime afstand van de bebouwde kom, er komen was een hele onderneming. Nadat duidelijk was geworden dat de stad niet naar het gebied zou toegroeien werd besloten het gebied uit te breiden richting de stad tot het water Oud Deel. Aanvankelijk dachten beleidsmakers dat er veel vraag zou zijn naar ligweides, je zou het nu niet meer zeggen maar bij het westelijke hondenstrandje lag in de begintijd een ligweide. Daar werd amper gebruik van gemaakt, het onderhoud werd te duur: tot voor kort mochten de schapen van Sam Westra de klus klaren. Recentelijk heeft de gemeente ter plekke wat bomen geplant, het idee van een ligweide is definitief van de baan. Je hebt aldaar een stukje Groene Ster waar geen bezoeker een voet zet, waarom geen ondiepe plassen waarin insecten zich kunnen vermenigvuldigen? In de naastgelegen woonwijk laat Leeuwarden zien hoe het kan: met een graafmachine met de opgegraven modder een opstaand randje vormen voorzien van een afvoerbuis voor een teveel aan water. De materiaalkosten gaan je de kop niet kosten.

Opmerkelijk doet het College van B&W van Leeuwarden weinig tot niets aan biodiversiteit ook al zijn twee leden afkomstig van GroenLinks en D66. De vorige wethouder van GroenLinks mocht zich graag tezamen met schoolkinderen laten fotograferen bij het inzaaien van wegbermen met een kruidenrijk zaaisel, de huidige lijkt helemaal niets te hebben met groen. Jammer, want laten we nu net in de Groene Ster een voormalige ligweide hebben die zich leent voor wat verruiging. Met niks doen bereik je nooit het omslagpunt naar een betere biodiversiteit. Waarom gebeurt er eigenlijk niets?