List en bedrog bij festivals Groene Ster

De Vraag

wat zou de consequentie moeten zijn voor een festival dat zich stelselmatig niet houdt aan de vergunningseisen, en wat de consequentie voor een gemeente die die vergunning verleent maar stelselmatig de voorwaarden daarin niet handhaaft?

Deze vraag begint zich zo langzamerhand op te dringen, na al die jaren van touwtrekken met de gemeente Leeuwarden en haar protegé Psy-Fi.

Aan de hand van een achttal feiten – verdeeld over de twee thema’s aantasting natuur en minachting voor de rechtbank en de burger – willen wij een antwoord geven op die vraag.

Opzettelijke aantasting van de natuur

Laten we eens een paar dingen op een rijtje zetten. Zowel de gemeente Leeuwarden als Psy-Fi lapten een hele rits voorwaarden en rechterlijke uitspraken aan de laars. Een kleine greep uit een overvolle ton… Om te beginnen de schendingen van de ecologische voorwaarden. We pakken er maar drie uit een hele lange rij. Drie voorwaarden die bedoeld waren om de natuur te beschermen. Alle drie even broodnodig. En alle drie niet nagekomen, hoewel Leeuwarden de rechter verzekerde er op toe te zullen zien.

1.

Zoals bijvoorbeeld het wildkamperen in de bosjes.

Kamperen in bosschages
  • Het niet toestaan daarvan werd door het gemeentelijk ecologisch bureau A&W dringend geadviseerd
  • Het was waar de gemeente plechtig beloofde op te zullen toezien
  • Het was een voorwaarde waar de rechter zwaar de nadruk op legde
  • én het was het iets wat bovendien gedetailleerd door de vergunning werd opgelegd…

En dus zou je denken: dat komt goed. Er wordt rekening gehouden met de natuur.
Niets is minder waar.

Eigenlijk is het onvoorstelbaar – maar het werd allemaal doodleuk genegeerd. Er werd gewoon óveral gekampeerd. Bosschages, oevers; het maakte niet uit. Mét goedvinden van de gemeente, die beweert beducht te zijn geweest voor “verstoring van de openbare orde”. Iets waar ze van tevoren natuurlijk nóóit aan had kunnen denken, met inmiddels nog maar 4 jaar ervaring met Psy Fi achter de kiezen…
…Want dit is niet de eerste keer dat zoiets gebeurt. Voor meer details verwijzen we naar onze Nota “Gemeente Leeuwarden en haar Cultuur SLOPEN de natuur”.

Maar eens MOET het de laatste keer zijn geweest! De overtredingen in 2018 (en die zijn er niet voor de eerste keer!) zijn meer dan voldoende reden om de vergunning voor 2019 niet meer te verlenen.

2.

Een andere schending: de verlichting. De gemeente heeft bij de rechtbank toegezegd dat de verlichtingssterkte langs de vleermuisroutes en over het water beneden de 0,5 lux zou blijven.

Opnieuw: nou, néé dus…

Kijk alleen al naar de priklinten. Een priklint is een snoer lampjes met een tussenafstand van 30 of 50 centimeter. Één enkel lampje van 250 lumen levert op 16 meter inderdaad maar 0,25 lux. Maar wanneer een heleboel lampjes tegelijk branden, allemaal op maar 30 of 50 cm afstand van elkaar, dan moeten die lichtsterkten bij elkaar worden opgeteld. En dan blijkt ineens dat al die lampjes bij elkaar op 16 meter afstand met gemak meer dan 5 lux leveren. En een heel priklint van vele tientallen meters lang doet dat niet alleen nóg erger, maar ook over een nog veel groter gebied.

Het zal dan ook niet verbazen dat zowel een definitief verlichtingsplan als een verslag van de handhavers ontbreken. Laat staan dat er meetrapporten zouden zijn…

3.

Nog een ecologisch punt. Ook weer zo’n voorwaarde waar de gemeente tegenover de rechter beloofde op toe te zullen zien:

  • gebieden die geschikt zijn voor de Waterspitsmuis (oevers) mochten niet worden betreden.
  • Er mocht ook niet worden gekampeerd.

Maar… De “beschermde” oevers werden desondanks tóch gemaaid (dus tegen het verbod in), en er werd tóch gekampeerd?

Minachting voor de rechtbank en leugens

4.

Leeuwarden vindt het ook geen enkel probleem om keihard in de rechtszaal te staan liegen als dat nodig is om haar doel te bereiken. Het spijt ons zeer dat wij het intussen werkelijk niet anders meer weten uit te drukken. Een voorbeeld:

Bij de rechtszaak op 3 april 2018 vonden de rechters bijvoorbeeld dat GSD “geen actueel proces belang meer had inzake PSY-FI 2016 (en 2017)”, omdat de gemeente beweerde dat ze het in 2018 allemaal anders zou gaan doen, en dat bijvoorbeeld het terrein voor Psy-Fi kleiner zou worden, dit “in het belang van de bestemming van het gebied en de belangen van recreanten”.

Dit bleek echter een grove leugen, net als het geval is met de toezegging dat belangrijke ecologische voorwaarden zouden worden nageleefd.

5.

Opdracht van de rechter om nachtelijke muziek te beperken genegeerd

  • Uit de analyse van de Munisense metingen van PSY FI blijkt dat stelselmatig de door de voorzieningenrechter opgelegde nachtgrenzen van 73 dB(A) en 76 dB(C) zijn overschreden. En niet zomaar af en toe, op een aantal nachten was het zelfs 100% van de tijd!
  • Leeuwarden probeert dit af te doen als “praten van het publiek”. Dit is helaas regelrechte fraude: voor publieksgeluid (dat vooral uit dB(A) bestaat) zijn de gemeten dB(C) waarden veel te hoog. Dat geldt nog dubbel zo sterk als ze “FOH” (= dichtbij de geluidsbron zelf) worden gemeten, zoals ook is gebeurd.
  • De Munisense metingen op de referentiepunten liggen stelselmatig 10 tot 20 dB hoger dan het normale achtergrondniveau. En dat betekent dat de ramen NIET open kunnen, terwijl het kunnen ventileren toch het primaire doel van de uitspraak van de voorzieningenrechter was.
6.

Muziek buiten vergunde uren blijft zonder consequenties.

Er mocht op dinsdag 14 augustus alleen een soundcheck tot 19.00 worden uitgevoerd. Men ging echter de hele nacht door. Zonder dat de gemeente het nodig vond om op te treden…

7.

Minachting voor het democratisch proces

Vier vrijwel identieke omgevingsvergunningen uitgeven maar enkele dagen voor het begin van de daarbij behorende festivals… Dit staat gelijk aan het bewust saboteren van inspraak op vergunningen. Het wordt de burger op deze manier namelijk vrijwel onmogelijk gemaakt om zijn belangen bij de rechter te verdedigen.

8.

En tot slot: een laatste voorbeeld van het (opzettelijke) geklungel van de gemeente:

Voorschrift vergunning affilteren beneden 40 Hz blijkt wassen neus

Het viel GSD al op dat het aandeel ultra lage frequenties verrassend hoog was in het door haarzelf gemeten geluid. Onze website opperde dat het er op leek dat Psy Fi in de ultra lage frequenties de knoppen fors opendraaide.

“Het lijkt er dus heel veel op dat Psy Fi simpelweg de bas opengooit. Dat is vreemd. Het was toch zo dat ze volgens de vergunning alles beneden de 40 Hz hadden moeten wegfilteren? We zullen het de komende nachten in de gaten houden.”

Uit de Munisense spectrummetingen “Front of House” blijkt dat ons vermoeden inderdaad juist was. Als alles beneden de 40 Hz serieus weggefilterd werd, zou natuurlijk nooit de 30 Hz (de rode trendlijn op de afbeelding hieronder) LUIDER kunnen worden dan de 40 Hz (blauwe trendlijn).

Het Antwoord

Hierboven staan acht geconstateerde feiten, elk een voorbeeld van hoe Leeuwarden met trucjes en leugens haar zin wil doordrijven. Tegen de belangen van de omwonenden in, die nota bene ook nog zelf moeten opdraaien voor de kosten van de festivals (in 2018 ging rond de drie ton aan gemeenschapsgeld naar de festivals in de Groene Ster!).

Het moet eindelijk eens afgelopen zijn met het gekonkel, de slimmigheidjes, de leugens, het dwarsbomen van burgers en de minachting voor de rechtbank van de gemeente Leeuwarden. Het is niet voor niets dat het afgelopen jaar een rechter, namens de hele rechtbank, het gedrag van het bestuur van de gemeente Leeuwarden bestempelde als “onbehoorlijk bestuur”!

In vijf seizoenen meerdaagse festivals in de Groene Ster is duidelijk gebleken dat de gemeente Leeuwarden niet in staat en/of bereid is de door haar zelf voorgeschreven regels te bewaken, laat staan serieus te handhaven. Het bestuur van de gemeente Leeuwarden, in het bijzonder de voor de Groene Ster verantwoordelijke wethouder S. Feitsma (cultuur & financiën), zei hierover nog in een recent artikel in de Leeuwarder Courant:

Bron: Leeuwarder Courant

De problemen komen mede voort uit amateurisme bij de evenementen coördinatie en de structureel te magere handhaving (denk aan tijd, aantallen, maar ook aan gebrekkige kennis van de relevante vergunningsbepalingen en andere voorschriften). Daarnaast is de vergunningverlening – naast de kwalificatie door de rechtbank als typisch voorbeeld van “onbehoorlijk bestuur”, geen schoonheidsprijs dus –  een samenraapsel van (soms verbluffend) ondeugdelijke en slecht onderbouwde stukken, met als enige doel koste wat het kost festivals erdoor te drukken.
De in een rechtsstaat fundamentele “belangenafweging” wordt alleen in woord en geschrift beleden. De praktijk is dat burgers (omwonenden, recreanten, reguliere bezoekers en natuurliefhebbers) met de spreekwoordelijke fopspeen het bos in worden gestuurd.

In de voorbije vijf jaren heeft GSD moeten ondervinden dat de enige manier om resultaat te behalen een gang naar de rechter is. En denk er vooral niet te licht over wanneer zelfs dat laatste paardemiddel door een gemeente zonder consequenties kan worden ‘omzeild’ of zelfs genegeerd. Want wanneer zoiets door de beugel kan, verkeert de democratie in levensgevaar.

Kosten (en baten) gemeente Leeuwarden faciliteren festivals Groene Ster 2018

GSD krijgt vaak te horen dat de vasthoudendheid (bijna grenzend aan een vorm van slaafsheid jegens een aantal festivalproducenten), waarmee de gemeente Leeuwarden commerciële festivals in de Groene Ster tracht te faciliteren, suggereert dat er voor de gemeente sprake zou moeten zijn van een financieel voordeel. Niets is echter minder waar. In het specifieke geval van de Groene Ster kost het de gemeente juist bakken met (belasting)geld: naar schatting tussen de € 250.000 en € 350.000. Hierbij is de inkomstenderving van ongeveer € 100.000 aan niet-geïnde toeristenbelasting overigens niet inbegrepen.

Een overzicht van de kosten en baten:

Kosten

  1. Inhuur advocatuur Stibbe uit Amsterdam/Zuidas (global opererend bureau) i.p.v. huisadvocaten bureau Trip uit Leeuwarden t.b.v. vier zittingen Voorlopige Voorziening (VoVo).
    schatting: € 80.000

  2. Inhuur ZZP’er jurist omgevingsrecht  (volcontinu). Managementondersteuning overhead.
    schatting: € 70.000

  3. Inhuur adviesbureau ruimtelijke ordening BügelHajema voor de herziening van het bestemmingsplan Groene Ster. Hierbij zijn ook afgeleide diensten verleend t.b.v. de omgevingsvergunningen 2018.
    (minstens een 5 cijferig bedrag) kosten onbekend

  4. Onderzoeksrapport geluid door adviesbureau DGRM uit Arnhem.
    schatting: € 3.000

  5. Onderzoeksrapporten ecologie (tweemaal: Groene Ster en Merriedobbe), door ecologisch adviesbureau A&W uit Veenwouden (meerdere onderzoeken).
    schatting: € 6.000

  6. Inhuur ecoloog (A&W) tbv ondersteuning 4 rechtszaken (VoVo’s). Een dagdeel per zitting. Vergoeding en vervoerkosten.
    schatting: € 2.400

  7. Inhuur geluidsdeskundige DGRM tbv ondersteuning 2 rechtszaken (VoVo’s). Een dagdeel per zitting. Vergoeding en vervoerskosten.
    schatting: € 1.200

  8. Griffiekosten vier VoVo’s.Gemeente veroordeeld tot kosten
    totaal: € 1.500

  9. Extra ambtelijke inzet t.b.v. vier VoVo’s (+/- 6 ambtenaren) zoals opstellen verweerschriften voor drie VoVo’s, bijwoning vier VoVo-zittingen van elk 1 dagdeel (incl. overuren en vervoerskosten).
    kosten onbekend

  10. Inzet 3 x 3 leden Adviescommissie voor drie bezwaarprocedures incl. administratieve ondersteuning.
    kosten onbekend

  11. Inhuur loonbedrijven tbv:
    1. rooien bomen incl. stronkverwijdering
    2. maaien
    3. Versteviging paden (aanbrengen grasbetontegels)
      schatting: € 7.000
  12. Extra inzet groenwerkers buitendienst gemeente Leeuwarden tbv
    1. verwijdering en terugplaatsing straatmeubilair Groene Ster (zitbanken, borden, fietsenrekken, bebording strandjes e.d.),
    2. snoei- en maai-activiteiten tbv creëren logistieke doorgangen in bosschages en verbreding bestaande paden.
      kosten onbekend

  13. Overzichtsbillboards (6 stuks) bij ingangen tot Groene Ster voor duiding toegankelijkheid tijdens festivalperiode:
    1. Unieke aanmaak ontwerp voor 2018
    2. Huur constructie
    3. Aanbrengen en verwijderen constructie
      schatting: € 10.000

  14. Huur audiomeetapparatuur Munisense tbv geluidsmonitoring.
    schatting: € 5.000

  15. Advisering Brandweer tbv vergunningen.
    kosten onbekend

  16. Verhoogde inzet Brandweer vanwege schending verbod kamperen in bosschages.
    kosten onbekend

  17. Personele inzet externe expertise Veiligheidsteam.
    kosten onbekend

  18. Inzet gemeentelijke toezichthouders/handhavers (incl. overuren en vervoerskosten).
    kosten onbekend

  19. Ambtelijke inzet centrale meldingspunt (klachten/vragen/meldingen) buiten kantooruren.
    kosten onbekend

  20. Gemeentelijke jaarlijkse subsidiegelden t.v.b. Welcome to the Village:
    subsidie € 20.000

  21. Compensatie ondernemer vanwege sluiting kiosk gedurende festivalperiode.
    compensatie € 8.000

  22. Inzet FUMO voor onderzoek gevelweringen geluid bij woningen (Wielendwinger en Alddiel).
    Onderzoekskosten en rapportering schatting: € 3.000 

De minimale kosten die uit bovenstaande – overigens zeer conservatieve – schattingen en bekende gegevens (van vergelijkbare activiteiten) kunnen worden herleid, bedragen € 217.100.

Een reële schatting van de kosten die door de gemeente Leeuwarden zijn gemaakt om de festivals in de Groene Ster alleen al in 2018 te kunnen faciliteren ligt tussen de € 250.000 en € 350.000 !

Met de niet-geïnde toeristenbelasting erbij gaat het in de richting van een half miljoen per jaar.

Hier staan slechts baten tegenover van ongeveer € 15.000.

Inkomsten gemeente:

  1. Precario € 152,25 per dag:
    1. Promised Land 15 x € 152,25 = € 2283,75
    2. Conference of the Birds 9 x € 152,25 = € 1370,25
    3. Welcome to the Village: 15 x € 152,25 = 2283,75
    4. Psy-Fi: 28 x € 152,25 = € 4263,-
  2. Leges: 4 x € 1067,44 = € 4269,76
  3. Totale inkomsten 4 festivals 2018 in Groene Ster: € 14470,51

Bodemonderzoek Groene Ster: terrein ongeschikt voor festivals

GSD heeft door een onafhankelijk ingenieursbureau een bodemonderzoek laten verrichten van de recreatieterreinen in de Groene Ster. Daaruit blijkt dat de terreinen ongeschikt zijn om festivals op te houden. Grasmat, terrein en ondergrond zijn zodanig vernield dat sprake is van roofbouw.

Wie heeft het onderzoek gedaan?

Het onderzoek is gedaan door het onafhankelijk ingenieurs- en adviesbureau Smit Groenadvies uit Schagen. Het bureau is gespecialiseerd in cultuurtechnisch en hydrologisch onderzoek van bodems van natuurterreinen en recreatieterreinen.

Wat zijn de problemen van de recreatieweides van de Groene Ster?

  1. Het gras is in zeer slechte conditie: de zaailijnen van twee jaar geleden zijn nog duidelijk zichtbaar, het gras groeit niet uit en het wortelt niet.
  2. In het terrein zijn nog duidelijk sporen zichtbaar van zwaar materieel, rijplaten en podia. Met zand gevulde kuilen zakken na.
  3. Op het maaiveld zijn duidelijk sporen zichtbaar van stagnerend regenwater en grote plassen die langzaam wegtrekken. (pag. 7 van het rapport).

Waarom herstellen de ligweides niet en waarom zakt het water niet weg?

Uit grondboringen blijkt dat het terrein is opgebouwd uit een toplaag van zand gemengd met klei. Daaronder zit een stevige kleilaag. Onder die kleilaag ligt het veen. Door de druk van podia, rijplaten, voertuigen en grote mensenmassa’s is de toplaag verdicht (aangestampt). Ook de onderliggende kleilaag is samengeperst. Vóórdat er festivals werden gehouden kon regenwater door de matig doorlatende toplaag en kleilaag nog wegzakken. Sinds er festivals worden gehouden zijn de toplaag en kleilaag steeds verder samengeperst. Ze laten nauwelijks meer water door. Verdamping is nu de enige manier waarop regenwater nog kan worden afgevoerd. En dat betekent dat één zomerse regenbui voldoende is om het terrein twee weken blank te zetten en vier weken onbegaanbaar te maken (pag. 7 en 10 van het rapport).

Waarom helpt de drainage niet?

De drainage is verkeerd aangelegd:

  • er zijn geen spoelputten aangelegd,
  • er zijn T-stukken en Y-stukken gebruikt om buizen te verbinden,
  • de drainage ligt op een diepte van 50 cm, dus kan worden doorboord door grondankers,
    tentpennen en decoratiepalen.

De drainagebuizen kunnen niet periodiek worden doorgespoeld en er kan geen onderhoud worden gepleegd. Bovendien is de afstand tussen de drainagebuizen onderling drie tot vier meter; dus het probleem van water dat op de verdichte kleilaag en toplaag blijft staan wordt met drainage niet opgelost (pag. 10 van het rapport). 

Wat zijn de conclusies van het rapport?

  1. Het terrein heeft veel schade opgelopen van de evenementen.
  2. Op de grasmat wordt roofbouw gepleegd.
  3. De huidige bodemopbouw en samenstelling is in feite ongeschikt voor gebruik als festivalterrein (pag. 11 van het rapport).

Hoe moet het nu verder?

  1.  Verdere verslechtering voorkomen
    In de eerste plaats moet verdere verslechtering worden voorkomen. Om verdere verdichting van de toplaag en de kleilaag te voorkomen moet:
    niet meer met voertuigen in het terrein worden gereden (ook niet met rijplaten),
    geen podia meer worden geplaatst,
    geen grote mensenmassa’s meer worden toegelaten (pag. 11 van het rapport).
  2. Herstellen voor de recreatieve functie
    Om de situatie van voor 2014 te herstellen en het terrein weer geschikt te maken voor dagrecreatie zijn ingrijpende maatregelen nodig. Zo moet bijvoorbeeld het drainagesysteem worden herzien, de toplaag omgeploegd en vermengd met waterdoorlatend materiaal en de grasmat omgeploegd, bemest en opnieuw ingezaaid. Daarna is het terrein weer goed bruikbaar voor natuurgerichte dagrecreatie, maar de onder 1 genoemde maatregelen moet van kracht blijven om herhaling te voorkomen.
  3. Inrichten als festivalterrein
    Het inrichten van het terrein als festivalterrein is in principe mogelijk, maar zeer kostbaar. Dan moet namelijk de volledige kleilaag worden afgegraven en vervangen of opnieuw worden
    verwerkt en vermengd met vocht- en luchtdoorlatend materiaal. Daarnaast moet een oplossing gevonden worden die voorkomt dat de onderliggende veenlaag gaat inklinken.

Wat is de visie van GSD?

Dit onderzoek had de gemeente zelf al in 2015 moeten laten doen. De schade is inmiddels enorm. Het terrein is voor gewone recreanten al bijna niet meer bruikbaar. Onze stichting is van mening dat de maatregelen die verdere verslechtering moeten voorkomen per direct moeten worden doorgevoerd: Dus géén voertuigen, podia, tenten, rijplaten en mensenmassa’s meer op de ligweides.
Daarnaast moeten de herstelwerkzaamheden worden uitgevoerd zodat het terrein weer geschikt is voor natuurgerichte dagrecreatie. Primair op kosten van de festivals, die in de afgelopen jaren de schade hebben veroorzaakt. Als dat niet gaat zal de gemeente Leeuwarden de kosten moeten dragen.

Het hele rapport kunt u hier nalezen.

Herziening bestemmingsplan Groene Ster

Deze week is het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Leeuwarden gestart met de voorbereidingen voor een herziening van het huidige bestemmingsplan van de Groene Ster. Het bestuur van deze gemeente heeft al meerdere keren openlijk geuit het natuur- en recreatiepark de Groene Ster te beschouwen als ‘het festivalterrein’ voor Leeuwarden en omstreken. Na het echec van de vele verloren rechtszaken rond dit dossier, wil het College de inzet van de Groene Ster als festivalterrein voor meerdaagse muziekfestivals tijdens de zomermaanden beter verankeren door het huidige “conserverende bestemmingsplan” open te breken en deze drastisch te herzien. Daarvoor heeft ze onder meer de gemeenteraad nodig voor de uiteindelijke besluitvorming (deze wordt verwacht in januari 2019).

De raad is deze week geïnformeerd omtrent bovenstaand voornemen met de aanbieding van een “Plan van Aanpak”, over hoe de herziening van het bestemmingsplan moet worden vormgegeven. De documenten die de raad zijn toegestuurd kunt u hier vinden.

Zowel binnen het bestuur van GSD als extern vindt de komende tijd intensief overleg plaats en worden adviezen ingewonnen in het veld. Op korte termijn zult u door ons hierover nader worden geïnformeerd.

Mocht u reeds vragen of zorgen hebben over de voorgenomen herziening van het bestemmingsplan, schroomt u dan niet contact met ons op te nemen via info@groenesterduurzaam.nl