Uitspraak rechtbank over vergunningverlening PLF 2019

In de krant heeft u kunnen lezen dat “GSD boos was op de rechter”.
Dat waren we ook, en hieronder leggen we uit waarom.

Bescherming van het Europese Natuurgebied de Groote Wielen is óók een van onze doelstellingen. En met dat natuurgebied gaat het niet goed.
Er zijn drie soorten waar minimum aantallen broedparen voor zijn vastgesteld (Kemphaan, Porseleinhoen en Rietzanger). Voor de Meervleermuis, de Noordse Woelmuis en de Grutto zijn geen verplichte aantallen vastgesteld, maar ook daar gaat het slecht mee.  De provincie is verantwoordelijk voor de zorg voor de natuur in het gebied. Dus daar hebben we vorig jaar al eens mee gepraat. Dat leidde niet tot actie.

Voor dit festivalseizoen hebben Leeuwarden en de provincie afgesproken dat ze “natuur” géén onderdeel maken van de omgevingsvergunning. In plaats daarvan moet er een aparte ontheffing/vergunning voor gebruik van de natuur worden aangevraagd door de festivals.

In januari hebben we ons (omdat we belanghebbende zijn) bij de provincie gemeld.
We wilden meepraten over de vergunning. Maar in de maanden daarop zijn we door de provincie en de gemeente zorgvuldig buiten spel gezet. Omdat we het gevoel hadden dat er niet werd geluisterd hebben we de provincie een brief gestuurd. In die brief hebben we uitgelegd dat het slecht gaat met de Groote Wielen. Met name broedvogels hebben veel meer last van geluid dan iedereen tot nu toe dacht. Dat komt omdat geluid hun onderlinge communicatie stoort. De jongen horen de waarschuwingen (‘Alarm calls’) van de ouders niet, en daardoor is er een hogere sterfte door roofdieren en roofvogels.
Van de provincie hebben we daarop niets gehoord.
Uiteindelijk viel vier werkdagen voor de opbouw van het Promised Land Festival (PLF) de vergunning op de mat. Daar deugde niet veel van.
Dus hebben wij ons met spoed aangemeld bij de voorzieningenrechter (kort geding) in Groningen. Donderdag 6 juni was de zitting.

Herhaald onbehoorlijk bestuur en de rechter doet niets

Eén van onze kernpunten was het feit dat vergunningverlening pas enkele dagen vóór aanvang van de opbouw van het festival is verleend. Dat geeft een rechtzoekende (wij dus), maar ook de rechtbank onvoldoende tijd. Tijd die nodig is om stukken te lezen en een verzoek op te stellen. En ook de rechtbank heeft tijd nodig om technisch advies te vragen en een afgewogen uitspraak te doen.

In 2017 en 2018 heeft de rechtbank zowel de gemeente Leeuwarden als de provincie Fryslân meerdere keren indringend aangesproken op te late vergunningverlening.
In 2018 is zelfs door de rechtbank gezegd dat zoiets absoluut niet meer kan. Dat dit onbehoorlijk bestuur was. Als het nog één keer zou voorkomen wilde de rechter de vergunning schorsen. Dat betekent dat het festival niet door zou mogen gaan.

Maar op de zitting heeft déze voorzieningenrechter zich helemaal niets aangetrokken van de uitspraken van zijn collega van vorig jaar. Hij begon, voordat hij de zitting opende, met de provincie een standje geven. De provincie beloofde om het de volgende keer veel sneller en beter te doen. En daarmee was de kous af en werd de zitting geopend.
Daar werd onze voorzitter (GSD) zeer boos over, want diezelfde rechter heeft in 2015 dit ‘trucje’ ook al toegepast. Toen kreeg de gemeente onder uit de zak. Maar ook dat was voorafgaande aan de zitting. En dat betekent dat het standje niet in het verslag van de zitting en in de uitspraak terug te vinden is.

En wat voor waarde heeft het als een rechtbank voor de tiende keer tegen de gemeente of de provincie zegt dat het ‘onacceptabel is” maar er dan niets mee doet?
Dan ben je bezig om die overheden te leren dat ze rustig hun gang kunnen gaan. Omdat de rechtbank toch niet zal ingrijpen.

Europese beschermingsregels voor de Groote Wielen niet gevolgd

Tot twintig jaar geleden had Nederland een van de beste stelsels van natuurbescherming. Veel beter dan het Europese gemiddelde.Maar de afgelopen twintig jaar is door een serie wetswijzigingen dat stelsel uitgehold. De bescherming van planten werd opgeheven, er is stevig geschrapt in het aantal beschermde diersoorten en veel natuurgebieden hebben hun bijzondere positie verloren (de Nationale parken zijn bijvoorbeeld opgeheven).
“Vroeger” beschermde het Nederlandse recht de natuur dus beter dan het Europese recht. Maar de laatste jaren is dat vaak andersom.

Volgens Europees recht mogen natuurbeschermingsorganisaties (zoals GSD) zelfstandig naar de rechter om bescherming te vragen voor bedreigde natuur. Ze hebben recht op inspraak en meebeslissen in een vergunningsproces.Krijgen ze die niet dan moet de rechter de vergunning vernietigen.
Maar deze voorzieningenrechter vindt dat onzin.

De Europese beschermingsregels zijn ook heel strikt: als een overheid ook maar de geringste twijfel heeft over schade voor de natuur mag geen vergunning worden gegeven. Die beoordeling moet volgens objectieve wetenschappelijke regels en volgens de nieuwste wetenschappelijke inzichten. Als de aantallen van een bepaalde soort onder de doelstelling liggen mag er praktisch niets meer in het natuurgebied, totdat die aantallen weer op het doelniveau zijn.
Ook dat vond deze voorzieningenrechter onzin.

Rechter luisterde niet naar zijn eigen adviseurs

Een rechter kan niet alles weten. Dat geldt met name op technisch en ecologisch gebied.
Daarom kan de rechtbank advies vragen aan een onafhankelijk technisch adviesbureau voor rechtbanken. Dat is de Stichting Advisering Bestuursrechtspraak (StAB).
Normaal gesproken heeft een adviesaanvraag een doorlooptijd van 6 weken. De mensen van de StAB lezen de stukken, praten met alle partijen, bezoeken de locatie en schrijven een ontwerprapport. Dat rapport gaat dan weer naar alle partijen, die commentaar mogen geven. Daarna stelt de StAB het eindadvies voor de rechtbank op.

Op 5 juni heeft de rechter de StAB om een noodadvies gevraagd, dat binnen drie dagen klaar moest zijn. De vraag was of er effect was van geluid op broedvogels in de Groote Wielen.

De conclusie van de StAB was: ja, dat is het geval. Het geluid veroorzaakt een verhoogde kans op predatie (sterfte door roofdieren/roofvogels).
Volgens de Europese rechtsregels betekent zo’n advies dat er géén vergunning mag worden afgegeven.
Maar ook dat vond deze voorzieningenrechter onzin. Hij heeft het advies van zijn eigen adviseur naast zich neergelegd.

Wat is onze frustratie?

De kern van het bestuursrecht is het beschermen van de burger tegen de grillen en willekeur van de overheid bij de toepassing van regelgeving, wetten en procedures.
In vier jaar tijd hebben wij veertien procedures in voorlopige voorziening (kort geding) en bijna evenzoveel bodemprocedures gevoerd. Dat geeft ons een unieke inkijk in de verschillen in kwaliteit tussen uitspraken. In kort geding krijgen wij als stichting meestal van de voorzieningenrechter “wat kruimels toegeworpen” maar gaat het evenement in de kern van de zaak gewoon door. Als het dan anderhalf jaar later (!) tot een bodemprocedure komt krijgen wij meestal van de voltallige rechtbank gelijk. Vaak is ook de conclusie dat de betreffende vergunning niet had mogen worden afgegeven. Daarnaast overkomt het ons regelmatig dat wij geen bodemprocedure kunnen starten omdat het bevoegd gezag tijdens bezwaar de betreffende vergunning intrekt. Of zelfs ter zitting (!) toegeeft dat de vergunning zo niet had mogen worden gegeven maar dat het volgende jaar het geheel anders en beter zal gaan. Maar ja, dan is het festival al geweest.

Wij hebben de afgelopen jaren veel geduld gehad en we zijn vorig jaar daarvoor nog door de rechtbank geprezen. Maar met het optreden van de voorzieningenrechter tijdens de zitting van afgelopen donderdag (6 juni) is voor ons het geduld op en de maat vol.
Dus wij zijn niet naar de vervolgzitting van 11 juni gegaan (zinloos bij deze rechter) en hebben hem in een brief uitgelegd waarom we verdrietig en teleurgesteld zijn.

 

 

List en bedrog praktijken gaan gewoon door…

In het voorlaatste bericht op deze website zijn we uitvoerig ingegaan op bedenkelijke ‘list en bedrog’-praktijken van de gemeente Leeuwarden rond de in 2018 gehouden meerdaagse muziekfestivals in de Groene Ster. Helaas krijgen dergelijke burgeronvriendelijke praktijken weer een voortzetting in het seizoen 2019. Uiteraard allemaal in het teken van de niet aflatende ambitie van het bestuur van deze stad om een natuurterrein met recreatief medegebruik “om te katten” (te verparken) tot een permanent evenemententerrein.

Dit keer gaat het om graafwerkzaamheden in de Groene Ster waarbij blijvende voorzieningen worden aangebracht voor de jaarlijks gehouden drie grote muziekfestivals, zoals krachtstroomleidingen, transformatoren, waterleiding, vuilwaterafvoerleiding en een glasvezelkabel. Het mag weer wat kosten om deze commerciële instellingen te behagen. Wij hebben u hierover al bericht in een vorig artikel over ‘De stand van zaken aanstaande festivalseizoen 2019‘. Toch willen we alsnog wat uitvoeriger op deze kwestie ingaan omdat dit een typisch schoolvoorbeeld is hoe het ambtelijk apparaat van de gemeente Leeuwarden, op last van haar bestuur, methodes van misleiding en manipulatie toepast om bepaalde ‘ambities’ er doorheen te drukken.

Het voorbeeld

Op vrijdagochtend 3 mei werden wij via Twitter getipt over graafwerkzaamheden in de Groene Ster. Omdat voor deze werkzaamheden geen vergunning bekend was is de gemeente gevraagd naar de onderliggende intentie van deze graafactiviteiten. Na interne navraag wist de gemeentelijke woordvoerder te melden (zie bijgaande tweet) dat er speciale voorzieningen worden aangebracht om de aanstaande evenementen te faciliteren.

Daarom heeft GSD diezelfde vrijdagmiddag nog een handhavingsverzoek ingediend bij de gemeente omdat zij heeft verzuimd een omgevingsvergunning af te geven voor werkzaamheden die bedoeld zijn voor het aanbrengen van speciale voorzieningen ten behoeve van activiteiten die strijdig zijn met het bestemmingsplan. Naar aanleiding van een begeleidend telefoontje onzerzijds heeft de gemeente nog aangegeven direct na het weekeinde het handhavingsverzoek in overweging te nemen.

Maandag 6 mei zijn er verder geen graafwerkzaamheden uitgevoerd. Wel zijn wij later die dag gebeld door de gemeente met de mededeling dat de werkzaamheden dinsdag weer hervat zouden worden. Naar hun idee was er geen omgevingsvergunning noodzakelijk omdat de aan te brengen voorzieningen ten algemene nutte zijn in de Groene Ster en niet specifiek zijn bedoeld voor meerdaagse muziekfestivals. Op basis van deze insteek heeft de gemeente besloten het handhavingsverzoek af te wijzen. Op de vraag om een formele afwijzing ook op schrift te mogen ontvangen werd afwijkend geantwoord met de mededeling dat dit intern zou worden besproken.

Als reactie op de afwijzing hebben we direct verzoeken ingediend bij de Rechtbank Noord Nederland (RbNN) voor een conservatoire maatregel en een voorlopige voorziening omdat wij er stellig van overtuigd zijn dat de werkzaamheden wel degelijk specifiek bedoeld zijn om de festivals te faciliteren en daarom de uitgifte van een omgevingsvergunning vereist is.
Onderstreping van het enkele feit dat de werkzaamheden wel degelijk bedoeld zijn voor de drie grote muziekfestivals wordt onmiskenbaar aangetoond met de besluitenlijst van het College Burgemeester & Wethouders van 7 mei jongstleden. Punt A.4.3 van deze besluitenlijst vermeldt een op 16 april 2019 genomen college-besluit in dit kader en daar zit geen woord Spaans bij.

Uiteindelijk hebben we op woensdag 8 mei toch nog toch een formele afwijzing op ons handhavingsverzoek mogen ontvangen van de gemeente. En wat wordt als reden van de afwijzing beschouwd?

“……. Verder laat het bestemmingsplan activiteiten toe die vallen onder de bestemming “Recreatie – Dagrecreatie”. Het leggen van kabels en leidingen ten dienste van deze bestemming is niet in strijd met het bestemmingsplan. De kabels en leidingen die nu worden aangelegd zijn aan te merken als een algemene verbetering van de utiliteitsmogelijkheden van het recreatiegebied De Groene Ster……”

en

“…..De kabels en leidingen zijn niet “exclusief” voor de drie grote festivals.“.

Deze motivatie rechtvaardigt volgens de gemeente de afwijzing van ons handhavingsverzoek. Maar de grote denkfout zit in de ‘stelling’ dat het leggen van kabels e.d. in dienst staan van de bestemming dagrecreatie en daarom niet strijdig met het bestemmingsplan. Echter de werkzaamheden staan helemaal niet in dienst van de bestemming dagrecreatie. Wij adviseren sommige ambtenaren toch nog eens goed de besluiten van haar eigen bestuurders na te lezen alvorens zo’n (onzin)verhaal af te steken.

In het kielzog hiervan heeft de media (Omrop Frylân en de Leeuwarder Courant) ook al ruiterlijk aangegeven dat het aanbrengen van permanente voorzieningen in de Groene Ster juist ten behoeve is van de drie grote meerdaagse muziekfestivals aldaar (zie beide artikelen hier en hier). Normaal krijgen dergelijke werkzaamheden nauwelijks aandacht in de media, maar vanwege de achterliggende intenties van deze activiteiten was dat kennelijk toch vermeldenswaardig.

Afijn, het bovenstaande illustreert weer eens haarfijn de werkwijze van de gemeente Leeuwarden als het gaat om het doordrammen van haar wil om de Groene Ster om te vormen tot een permanent festivalterrein.

Stand van zaken aanstaande festivalseizoen 2019

Sinds eind oktober vorig jaar heeft u via deze website weinig tot niets van onze stichting kunnen vernemen. Dat betekent niet dat we in die afgelopen periode onze activiteiten tegen de niet aflatende ambitie van de gemeente Leeuwarden voor grootschalige en meerdaagse muziekfestivals in het natuur- en recreatiegebied de Groene Ster, hebben opgegeven. Integendeel!

Op dit ogenblik is het vergunningenproces weer in volle omvang aan de orde waarbij u als omwonende of (reguliere) recreant door de vergunningverlener (lees gemeente) louter als juridische entiteit wordt beschouwd. Ook de natuurwaarden (flora en fauna) van de Groene Ster ondergaan datzelfde lot. Inmiddels is het ons (weer) zonneklaar dat het bestuur van de gemeente Leeuwarden in haar doen en laten het belang van commercieel geproduceerde dance- en technofeesten duidelijk laat prevaleren. Kosten (uw geld) noch moeite worden gespaard om de Groene Ster om te vormen tot een (permanent) festivalterrein. Mede dankzij uw en onze inspanningen is het nog niet zo ver.

Met het navolgende willen wij u op de hoogte brengen met de huidige stand van zaken en toekomstige ontwikkelingen:

1. Afwikkeling vergunning Psy-Fi 2018

Een groot aantal van u heeft via onze stichting bezwaar gemaakt tegen de vergunningen voor PSY FI 2018. Die bezwaren hebben we ingediend bij de gemeentelijke bezwaarcommissie. De commissie kwam tot de conclusie dat er nog al wat schortte aan de omgevingsvergunning en de geluidsontheffing.

Voor de omgevingsvergunning heeft de gemeente de bezwaren erkend en als reactie de vergunning (met terugwerkende kracht) ingetrokken. Aan de ene kant is het mooi dat de gemeente “haar fout inziet”, maar aan de andere kant betekent het ook dat we voor die omgevingsvergunning niet meer naar de rechter kunnen om daar een inhoudelijk oordeel te vragen. En dat betekent eigenlijk ook dat de gemeente “tijd gerekt heeft” want voor 2019 kan dan weer een vrijwel dezelfde omgevingsvergunning worden gebruikt die alleen als “nieuw” gepresenteerd wordt. Dat gebeurt dan ook op dit moment.

Wat de geluidsontheffing betreft heeft de bezwaarcommissie aanpassingen geadviseerd. Met name een lager geluidsniveau en beperkter aantal uren, minder in de nacht. Maar dat advies heeft de gemeente niet overgenomen. Daarover loopt nu een beroep bij de rechtbank. Voor belangstellenden: de zitting is dinsdag 28 mei om 10:00 uur bij de rechtbank in Leeuwarden (Zaailand 102).

2. Provincie en PSY FI

De provincie had ook nog een appeltje te schillen met PSY FI. Dat ging over het onterecht kamperen in de bosschages. Daarover had de provincie afgelopen zomer besloten een boete van 10.000 op te leggen. Vervolgens moet je dan ook nog besluiten dat je het bedrag daadwerkelijk gaat innen.

Dat heeft in juridische termen een invorderingsbesluit. Ook dát heeft de provincie genomen, en daartegen heeft PSY FI bezwaar gemaakt bij de provinciale bezwaarcommissie. Afgelopen maart heeft die zaak gediend bij de provinciale bezwaarcommissie. De uitspraak van de commissie hebben we bij de provincie opgevraagd, maar nog niet gekregen.

3. Wijziging bestemmingsplan

Het voornemen van de gemeente om het bestemmingsplan van de Groene Ster aan te passen, zodat het makkelijker wordt om daar festivals te houden, loopt op de achtergrond nog steeds door. Hoe staat het daar mee?

Dat weten alleen de gemeente en het door de gemeente ingehuurde bureau BügelHajema. Eerst moet alle benodigde technische onderzoeken gedaan worden. Daar is ook veel natuuronderzoek bij. Bijvoorbeeld naar vleermuizen. Die onderzoeken kunnen pas in de loop van de zomer worden afgerond, en dan moeten de rapporten nog geschreven worden. Vervolgens komt er een groot samengesteld rapport (een zogeheten “MER” ofwel Milieu Effect Rapportage). Dus wij verwachten op zijn vroegst in de herfst van 2019 het ontwerpbesluit waartegen we een zienswijze kunnen indienen. Er is echter een grote kans dat de hele wijziging niet door gaat; lees daarover meer bij punt 6 van dit artikel: “Bescherming van het Natura 2000-gebied de Groote Wielen”.

4. Vergunningencyclus 2019 komt op gang: Provincie zit met de zwarte Piet

Voor 2019 heeft de gemeente besloten een nieuwe tactiek van vergunningverlening toe te passen. In 2018 was er voor gekozen om de toestemming die nodig was uit oogpunt van natuurbescherming samen te laten lopen met de omgevingsvergunningen. (de zogeheten “aangehaakte” procedure). Dat betekende dat de gemeente aan de provincie moest vragen of die bezwaar had tegen vergunningverlening aan de festivals. Volgens de uitspraken van de rechter in 2018 had de provincie daarvoor dan een “verklaring van geen bedenkingen = vvgb” moeten afgeven of die verklaring moeten weigeren. De procedure daarvoor loopt 26 weken inclusief allerlei inspraakmogelijkheden. Dat wilde de gemeente niet, dus is voor 2019 de andere route gevolgd. Die houdt in dat de festivals zelfstandig bij de provincie een vergunning en ontheffing van de Wet natuurbescherming aanvragen. De gemeente kan dan een omgevingsvergunning afgeven “zonder te letten op natuurbescherming”. De provincie moet zelf de natuurschade beoordelen en apart een vergunning voor de natuurbescherming afgeven. Geeft de provincie die vergunning niet af, dan kunnen de festivals niet doorgaan, maar kan de gemeente roepen “dat het niet aan de gemeente gelegen heeft, maar dat het de schuld van de provincie is”.

En in feite kán de provincie de vergunning niet afgeven. Lees daarover meer bij punt 6 van deze nieuwsbrief: “Bescherming van het Natura 2000-gebied de Groote Wielen”.

5. Graafwerkzaamheden in de Groene Ster en handhavingsverzoeken

Afgelopen vrijdag (3 mei) zijn vaste bezoekers van de Groene Ster verrast door graafwerkzaamheden door de firma Thomassen uit Akkrum, in opdracht van de gemeente Leeuwarden. Dwars door de ligweides is een enorme sleuf gegraven. 

Navraag bij de gemeente (zie rechts het antwoord via Twitter), maar ook bij betrokken bedrijven, heeft geleerd dat hier leidingen en kabels (water, krachtstroom en glasvezel) gelegd worden om de festivals in de Groene Ster te faciliteren. Voor zover wij kunnen overzien is daarvoor geen vergunning verleend.

Bovendien is dit een vorm van “vooruitlopen” op de wijziging van het bestemmingsplan waarvan de gemeente nog denkt dat die een kans heeft, en wij inmiddels er van overtuigd zijn dat die wijziging er nooit kan en mag komen. Reden voor onze stichting om zowel bij de gemeente als bij de provincie een handhavingsverzoek in te dienen. Want vooruitlopen op een bestemmingsplanwijziging mag niet zonder vergunning, en daarnaast verstoren de werkzaamheden de vogels in de Groene Ster tijdens het broedseizoen.

Gedeelte sleuf voor waterleiding, krachtstroom 600Amp en glasvezel

6. Bescherming van het Natura 2000-gebied de Groote Wielen

Wat zowel de gemeente Leeuwarden, als de Provincie als de ecologisch adviseurs de afgelopen jaren over het hoofd hebben gezien is de invloed die (met name het geluid van) de festivals hebben op het Natura 2000-gebied De Groote Wielen.

Natura 2000-gebieden zijn natuurgebieden die extra zwaar beschermd zijn door Europese rechtsregels (de Habitatrichtlijn, Vogelrichtlijn en diverse internationale verdragen) en nationale wetten (in Nederland de Wet natuurbescherming). Belangrijke voorbeelden van gebieden met zo’n zware bescherming zijn de Waddenzee, de Biesbosch en de Zeeuwse stromen. Maar ook in Friensland hebben we dat soort gebieden. Vaak zijn dat meren (bijvoorbeeld het Oudegaster Brekken) of moerasgebieden (de Alde Feanen). Maar ook de Groote Wielen zijn op deze manier zwaar beschermd.

Het principe van de zware bescherming is dat er in of naast een Natura 2000-gebied niets mag worden toegestaan dat de diersoorten waarvoor het gebied als bescherming is aangewezen hindert of bedreigt. Voor alle plannen, projecten of activiteiten die een Natura 2000-gebied kunnen beïnvloeden is vooraf toestemming nodig van het “bevoegd gezag”. Voor de Groote Wielen is dat sinds 1 januari 2017 de Provincie (Gedeputeerde Staten). Wat moet de provincie bij de beoordeling van een aanvraag nagaan?

  • Hoe is het met de (aantallen) van de beschermde soorten waarvoor het gebied is aangewezen?
  • Welke invloed kunnen de activiteiten op die soorten hebben?
  • Is geen spoor van wetenschappelijke twijfel dat er geen nadelig effect is?

Gaat het of niet goed met de aantallen, of is er een nadelige invloed of is er wetenschappelijke twijfel over die invloed dan mag géén toestemming worden verleend (dus geen vergunning worden afgegeven), en gaat de activiteit niet door.

De enige uitzondering op de regel is als er een “Groot maatschappelijk belang is” bij het project of de activiteit én er geen alternatieven zijn. Bijvoorbeeld het aanleggen van een zeewering, bepaalde militaire oefeningen of het aanleggen van een spaarbekken voor drinkwatervoorziening zijn redenen van groot maatschappelijk belang.

Het houden van festivals is nooit een groot maatschappelijk belang.

Welke soorten in de Groote Wielen hebben last van het festivalgeluid? Dat zijn de broedende vogels waarvoor het gebied is aangewezen, een aantal trekvogelsoorten, de Noordse woelmuis en de Meervleermuis.

Ook woelmuizen hebben last van hard geluid. Ze verstoppen zich onder de grond en stoppen met voedsel verzamelen. Van de meervleermuis is tot voor kort gedacht dat die weinig last had van menselijk geproduceerd geluid, omdat de soort voor de jacht op insecten gebruik maakt van echogeluiden met een veel hogere frequentie dan festivalgeluid. Maar kort geleden is voor de nauw verwante Watervleermuis aangetoond dat die gebied met versterkt menselijk geluid vermijdt en zelfs minder gaat foerageren of stopt met foerageren. Voor de meervleermuis is dit nog niet onderzocht, maar er is wetenschappelijk geen enkele reden om aan te nemen dat dit voor de Meervleermuis niet zou gelden.

Gaan we terug naar het rijtje dat de provincie moet beoordelen bij de vergunningsaanvraag door de festivals, dan zien we dat in de Groote Wielen:

  • de aantallen voor de beschermde soorten te laag zijn
  • de festivalactiviteiten, met name het geluid, een nadelige invloed kunnen hebben op de beschermde soorten en
  • er niet alleen wetenschappelijke twijfel, maar zelfs wetenschappelijke zekerheid is dat geluid nadelig werkt op de beschermde soorten in de Grootte Wielen.

Wat betekent dat in de praktijk?

Dat de provincie zowel voor de aanvragen in 2019 als voor de voorgenomen wijziging van het bestemmingplan géén toestemming kan verlenen.

Dus géén festivals in 2019 en géén wijziging van het bestemmingsplan.

Voor de geïnteresseerden: hetzelfde is kort geleden in Zeeland gebeurd. Daar heeft de Raad van State de aanleg van het “Brouwerseiland” verboden vanwege verstoring van beschermde soorten in het naastgelegen Natura 2000-gebied.

List en bedrog bij festivals Groene Ster

De Vraag

wat zou de consequentie moeten zijn voor een festival dat zich stelselmatig niet houdt aan de vergunningseisen, en wat de consequentie voor een gemeente die die vergunning verleent maar stelselmatig de voorwaarden daarin niet handhaaft?

Deze vraag begint zich zo langzamerhand op te dringen, na al die jaren van touwtrekken met de gemeente Leeuwarden en haar protegé Psy-Fi.

Aan de hand van een achttal feiten – verdeeld over de twee thema’s aantasting natuur en minachting voor de rechtbank en de burger – willen wij een antwoord geven op die vraag.

Opzettelijke aantasting van de natuur

Laten we eens een paar dingen op een rijtje zetten. Zowel de gemeente Leeuwarden als Psy-Fi lapten een hele rits voorwaarden en rechterlijke uitspraken aan de laars. Een kleine greep uit een overvolle ton… Om te beginnen de schendingen van de ecologische voorwaarden. We pakken er maar drie uit een hele lange rij. Drie voorwaarden die bedoeld waren om de natuur te beschermen. Alle drie even broodnodig. En alle drie niet nagekomen, hoewel Leeuwarden de rechter verzekerde er op toe te zullen zien.

1.

Zoals bijvoorbeeld het wildkamperen in de bosjes.

Kamperen in bosschages
  • Het niet toestaan daarvan werd door het gemeentelijk ecologisch bureau A&W dringend geadviseerd
  • Het was waar de gemeente plechtig beloofde op te zullen toezien
  • Het was een voorwaarde waar de rechter zwaar de nadruk op legde
  • én het was het iets wat bovendien gedetailleerd door de vergunning werd opgelegd…

En dus zou je denken: dat komt goed. Er wordt rekening gehouden met de natuur.
Niets is minder waar.

Eigenlijk is het onvoorstelbaar – maar het werd allemaal doodleuk genegeerd. Er werd gewoon óveral gekampeerd. Bosschages, oevers; het maakte niet uit. Mét goedvinden van de gemeente, die beweert beducht te zijn geweest voor “verstoring van de openbare orde”. Iets waar ze van tevoren natuurlijk nóóit aan had kunnen denken, met inmiddels nog maar 4 jaar ervaring met Psy Fi achter de kiezen…
…Want dit is niet de eerste keer dat zoiets gebeurt. Voor meer details verwijzen we naar onze Nota “Gemeente Leeuwarden en haar Cultuur SLOPEN de natuur”.

Maar eens MOET het de laatste keer zijn geweest! De overtredingen in 2018 (en die zijn er niet voor de eerste keer!) zijn meer dan voldoende reden om de vergunning voor 2019 niet meer te verlenen.

2.

Een andere schending: de verlichting. De gemeente heeft bij de rechtbank toegezegd dat de verlichtingssterkte langs de vleermuisroutes en over het water beneden de 0,5 lux zou blijven.

Opnieuw: nou, néé dus…

Kijk alleen al naar de priklinten. Een priklint is een snoer lampjes met een tussenafstand van 30 of 50 centimeter. Één enkel lampje van 250 lumen levert op 16 meter inderdaad maar 0,25 lux. Maar wanneer een heleboel lampjes tegelijk branden, allemaal op maar 30 of 50 cm afstand van elkaar, dan moeten die lichtsterkten bij elkaar worden opgeteld. En dan blijkt ineens dat al die lampjes bij elkaar op 16 meter afstand met gemak meer dan 5 lux leveren. En een heel priklint van vele tientallen meters lang doet dat niet alleen nóg erger, maar ook over een nog veel groter gebied.

Het zal dan ook niet verbazen dat zowel een definitief verlichtingsplan als een verslag van de handhavers ontbreken. Laat staan dat er meetrapporten zouden zijn…

3.

Nog een ecologisch punt. Ook weer zo’n voorwaarde waar de gemeente tegenover de rechter beloofde op toe te zullen zien:

  • gebieden die geschikt zijn voor de Waterspitsmuis (oevers) mochten niet worden betreden.
  • Er mocht ook niet worden gekampeerd.

Maar… De “beschermde” oevers werden desondanks tóch gemaaid (dus tegen het verbod in), en er werd tóch gekampeerd?

Minachting voor de rechtbank en leugens

4.

Leeuwarden vindt het ook geen enkel probleem om keihard in de rechtszaal te staan liegen als dat nodig is om haar doel te bereiken. Het spijt ons zeer dat wij het intussen werkelijk niet anders meer weten uit te drukken. Een voorbeeld:

Bij de rechtszaak op 3 april 2018 vonden de rechters bijvoorbeeld dat GSD “geen actueel proces belang meer had inzake PSY-FI 2016 (en 2017)”, omdat de gemeente beweerde dat ze het in 2018 allemaal anders zou gaan doen, en dat bijvoorbeeld het terrein voor Psy-Fi kleiner zou worden, dit “in het belang van de bestemming van het gebied en de belangen van recreanten”.

Dit bleek echter een grove leugen, net als het geval is met de toezegging dat belangrijke ecologische voorwaarden zouden worden nageleefd.

5.

Opdracht van de rechter om nachtelijke muziek te beperken genegeerd

  • Uit de analyse van de Munisense metingen van PSY FI blijkt dat stelselmatig de door de voorzieningenrechter opgelegde nachtgrenzen van 73 dB(A) en 76 dB(C) zijn overschreden. En niet zomaar af en toe, op een aantal nachten was het zelfs 100% van de tijd!
  • Leeuwarden probeert dit af te doen als “praten van het publiek”. Dit is helaas regelrechte fraude: voor publieksgeluid (dat vooral uit dB(A) bestaat) zijn de gemeten dB(C) waarden veel te hoog. Dat geldt nog dubbel zo sterk als ze “FOH” (= dichtbij de geluidsbron zelf) worden gemeten, zoals ook is gebeurd.
  • De Munisense metingen op de referentiepunten liggen stelselmatig 10 tot 20 dB hoger dan het normale achtergrondniveau. En dat betekent dat de ramen NIET open kunnen, terwijl het kunnen ventileren toch het primaire doel van de uitspraak van de voorzieningenrechter was.
6.

Muziek buiten vergunde uren blijft zonder consequenties.

Er mocht op dinsdag 14 augustus alleen een soundcheck tot 19.00 worden uitgevoerd. Men ging echter de hele nacht door. Zonder dat de gemeente het nodig vond om op te treden…

7.

Minachting voor het democratisch proces

Vier vrijwel identieke omgevingsvergunningen uitgeven maar enkele dagen voor het begin van de daarbij behorende festivals… Dit staat gelijk aan het bewust saboteren van inspraak op vergunningen. Het wordt de burger op deze manier namelijk vrijwel onmogelijk gemaakt om zijn belangen bij de rechter te verdedigen.

8.

En tot slot: een laatste voorbeeld van het (opzettelijke) geklungel van de gemeente:

Voorschrift vergunning affilteren beneden 40 Hz blijkt wassen neus

Het viel GSD al op dat het aandeel ultra lage frequenties verrassend hoog was in het door haarzelf gemeten geluid. Onze website opperde dat het er op leek dat Psy Fi in de ultra lage frequenties de knoppen fors opendraaide.

“Het lijkt er dus heel veel op dat Psy Fi simpelweg de bas opengooit. Dat is vreemd. Het was toch zo dat ze volgens de vergunning alles beneden de 40 Hz hadden moeten wegfilteren? We zullen het de komende nachten in de gaten houden.”

Uit de Munisense spectrummetingen “Front of House” blijkt dat ons vermoeden inderdaad juist was. Als alles beneden de 40 Hz serieus weggefilterd werd, zou natuurlijk nooit de 30 Hz (de rode trendlijn op de afbeelding hieronder) LUIDER kunnen worden dan de 40 Hz (blauwe trendlijn).

Het Antwoord

Hierboven staan acht geconstateerde feiten, elk een voorbeeld van hoe Leeuwarden met trucjes en leugens haar zin wil doordrijven. Tegen de belangen van de omwonenden in, die nota bene ook nog zelf moeten opdraaien voor de kosten van de festivals (in 2018 ging rond de drie ton aan gemeenschapsgeld naar de festivals in de Groene Ster!).

Het moet eindelijk eens afgelopen zijn met het gekonkel, de slimmigheidjes, de leugens, het dwarsbomen van burgers en de minachting voor de rechtbank van de gemeente Leeuwarden. Het is niet voor niets dat het afgelopen jaar een rechter, namens de hele rechtbank, het gedrag van het bestuur van de gemeente Leeuwarden bestempelde als “onbehoorlijk bestuur”!

In vijf seizoenen meerdaagse festivals in de Groene Ster is duidelijk gebleken dat de gemeente Leeuwarden niet in staat en/of bereid is de door haar zelf voorgeschreven regels te bewaken, laat staan serieus te handhaven. Het bestuur van de gemeente Leeuwarden, in het bijzonder de voor de Groene Ster verantwoordelijke wethouder S. Feitsma (cultuur & financiën), zei hierover nog in een recent artikel in de Leeuwarder Courant:

Bron: Leeuwarder Courant

De problemen komen mede voort uit amateurisme bij de evenementen coördinatie en de structureel te magere handhaving (denk aan tijd, aantallen, maar ook aan gebrekkige kennis van de relevante vergunningsbepalingen en andere voorschriften). Daarnaast is de vergunningverlening – naast de kwalificatie door de rechtbank als typisch voorbeeld van “onbehoorlijk bestuur”, geen schoonheidsprijs dus –  een samenraapsel van (soms verbluffend) ondeugdelijke en slecht onderbouwde stukken, met als enige doel koste wat het kost festivals erdoor te drukken.
De in een rechtsstaat fundamentele “belangenafweging” wordt alleen in woord en geschrift beleden. De praktijk is dat burgers (omwonenden, recreanten, reguliere bezoekers en natuurliefhebbers) met de spreekwoordelijke fopspeen het bos in worden gestuurd.

In de voorbije vijf jaren heeft GSD moeten ondervinden dat de enige manier om resultaat te behalen een gang naar de rechter is. En denk er vooral niet te licht over wanneer zelfs dat laatste paardemiddel door een gemeente zonder consequenties kan worden ‘omzeild’ of zelfs genegeerd. Want wanneer zoiets door de beugel kan, verkeert de democratie in levensgevaar.

Kosten (en baten) gemeente Leeuwarden faciliteren festivals Groene Ster 2018

GSD krijgt vaak te horen dat de vasthoudendheid (bijna grenzend aan een vorm van slaafsheid jegens een aantal festivalproducenten), waarmee de gemeente Leeuwarden commerciële festivals in de Groene Ster tracht te faciliteren, suggereert dat er voor de gemeente sprake zou moeten zijn van een financieel voordeel. Niets is echter minder waar. In het specifieke geval van de Groene Ster kost het de gemeente juist bakken met (belasting)geld: naar schatting tussen de € 250.000 en € 350.000. Hierbij is de inkomstenderving van ongeveer € 100.000 aan niet-geïnde toeristenbelasting overigens niet inbegrepen.

Een overzicht van de kosten en baten:

Kosten

  1. Inhuur advocatuur Stibbe uit Amsterdam/Zuidas (global opererend bureau) i.p.v. huisadvocaten bureau Trip uit Leeuwarden t.b.v. vier zittingen Voorlopige Voorziening (VoVo).
    schatting: € 80.000

  2. Inhuur ZZP’er jurist omgevingsrecht  (volcontinu). Managementondersteuning overhead.
    schatting: € 70.000

  3. Inhuur adviesbureau ruimtelijke ordening BügelHajema voor de herziening van het bestemmingsplan Groene Ster. Hierbij zijn ook afgeleide diensten verleend t.b.v. de omgevingsvergunningen 2018.
    (minstens een 5 cijferig bedrag) kosten onbekend

  4. Onderzoeksrapport geluid door adviesbureau DGRM uit Arnhem.
    schatting: € 3.000

  5. Onderzoeksrapporten ecologie (tweemaal: Groene Ster en Merriedobbe), door ecologisch adviesbureau A&W uit Veenwouden (meerdere onderzoeken).
    schatting: € 6.000

  6. Inhuur ecoloog (A&W) tbv ondersteuning 4 rechtszaken (VoVo’s). Een dagdeel per zitting. Vergoeding en vervoerkosten.
    schatting: € 2.400

  7. Inhuur geluidsdeskundige DGRM tbv ondersteuning 2 rechtszaken (VoVo’s). Een dagdeel per zitting. Vergoeding en vervoerskosten.
    schatting: € 1.200

  8. Griffiekosten vier VoVo’s.Gemeente veroordeeld tot kosten
    totaal: € 1.500

  9. Extra ambtelijke inzet t.b.v. vier VoVo’s (+/- 6 ambtenaren) zoals opstellen verweerschriften voor drie VoVo’s, bijwoning vier VoVo-zittingen van elk 1 dagdeel (incl. overuren en vervoerskosten).
    kosten onbekend

  10. Inzet 3 x 3 leden Adviescommissie voor drie bezwaarprocedures incl. administratieve ondersteuning.
    kosten onbekend

  11. Inhuur loonbedrijven tbv:
    1. rooien bomen incl. stronkverwijdering
    2. maaien
    3. Versteviging paden (aanbrengen grasbetontegels)
      schatting: € 7.000
  12. Extra inzet groenwerkers buitendienst gemeente Leeuwarden tbv
    1. verwijdering en terugplaatsing straatmeubilair Groene Ster (zitbanken, borden, fietsenrekken, bebording strandjes e.d.),
    2. snoei- en maai-activiteiten tbv creëren logistieke doorgangen in bosschages en verbreding bestaande paden.
      kosten onbekend

  13. Overzichtsbillboards (6 stuks) bij ingangen tot Groene Ster voor duiding toegankelijkheid tijdens festivalperiode:
    1. Unieke aanmaak ontwerp voor 2018
    2. Huur constructie
    3. Aanbrengen en verwijderen constructie
      schatting: € 10.000

  14. Huur audiomeetapparatuur Munisense tbv geluidsmonitoring.
    schatting: € 5.000

  15. Advisering Brandweer tbv vergunningen.
    kosten onbekend

  16. Verhoogde inzet Brandweer vanwege schending verbod kamperen in bosschages.
    kosten onbekend

  17. Personele inzet externe expertise Veiligheidsteam.
    kosten onbekend

  18. Inzet gemeentelijke toezichthouders/handhavers (incl. overuren en vervoerskosten).
    kosten onbekend

  19. Ambtelijke inzet centrale meldingspunt (klachten/vragen/meldingen) buiten kantooruren.
    kosten onbekend

  20. Gemeentelijke jaarlijkse subsidiegelden t.v.b. Welcome to the Village:
    subsidie € 20.000

  21. Compensatie ondernemer vanwege sluiting kiosk gedurende festivalperiode.
    compensatie € 8.000

  22. Inzet FUMO voor onderzoek gevelweringen geluid bij woningen (Wielendwinger en Alddiel).
    Onderzoekskosten en rapportering schatting: € 3.000 

De minimale kosten die uit bovenstaande – overigens zeer conservatieve – schattingen en bekende gegevens (van vergelijkbare activiteiten) kunnen worden herleid, bedragen € 217.100.

Een reële schatting van de kosten die door de gemeente Leeuwarden zijn gemaakt om de festivals in de Groene Ster alleen al in 2018 te kunnen faciliteren ligt tussen de € 250.000 en € 350.000 !

Met de niet-geïnde toeristenbelasting erbij gaat het in de richting van een half miljoen per jaar.

Hier staan slechts baten tegenover van ongeveer € 15.000.

Inkomsten gemeente:

  1. Precario € 152,25 per dag:
    1. Promised Land 15 x € 152,25 = € 2283,75
    2. Conference of the Birds 9 x € 152,25 = € 1370,25
    3. Welcome to the Village: 15 x € 152,25 = 2283,75
    4. Psy-Fi: 28 x € 152,25 = € 4263,-
  2. Leges: 4 x € 1067,44 = € 4269,76
  3. Totale inkomsten 4 festivals 2018 in Groene Ster: € 14470,51

Bodemonderzoek Groene Ster: terrein ongeschikt voor festivals

GSD heeft door een onafhankelijk ingenieursbureau een bodemonderzoek laten verrichten van de recreatieterreinen in de Groene Ster. Daaruit blijkt dat de terreinen ongeschikt zijn om festivals op te houden. Grasmat, terrein en ondergrond zijn zodanig vernield dat sprake is van roofbouw.

Wie heeft het onderzoek gedaan?

Het onderzoek is gedaan door het onafhankelijk ingenieurs- en adviesbureau Smit Groenadvies uit Schagen. Het bureau is gespecialiseerd in cultuurtechnisch en hydrologisch onderzoek van bodems van natuurterreinen en recreatieterreinen.

Wat zijn de problemen van de recreatieweides van de Groene Ster?

  1. Het gras is in zeer slechte conditie: de zaailijnen van twee jaar geleden zijn nog duidelijk zichtbaar, het gras groeit niet uit en het wortelt niet.
  2. In het terrein zijn nog duidelijk sporen zichtbaar van zwaar materieel, rijplaten en podia. Met zand gevulde kuilen zakken na.
  3. Op het maaiveld zijn duidelijk sporen zichtbaar van stagnerend regenwater en grote plassen die langzaam wegtrekken. (pag. 7 van het rapport).

Waarom herstellen de ligweides niet en waarom zakt het water niet weg?

Uit grondboringen blijkt dat het terrein is opgebouwd uit een toplaag van zand gemengd met klei. Daaronder zit een stevige kleilaag. Onder die kleilaag ligt het veen. Door de druk van podia, rijplaten, voertuigen en grote mensenmassa’s is de toplaag verdicht (aangestampt). Ook de onderliggende kleilaag is samengeperst. Vóórdat er festivals werden gehouden kon regenwater door de matig doorlatende toplaag en kleilaag nog wegzakken. Sinds er festivals worden gehouden zijn de toplaag en kleilaag steeds verder samengeperst. Ze laten nauwelijks meer water door. Verdamping is nu de enige manier waarop regenwater nog kan worden afgevoerd. En dat betekent dat één zomerse regenbui voldoende is om het terrein twee weken blank te zetten en vier weken onbegaanbaar te maken (pag. 7 en 10 van het rapport).

Waarom helpt de drainage niet?

De drainage is verkeerd aangelegd:

  • er zijn geen spoelputten aangelegd,
  • er zijn T-stukken en Y-stukken gebruikt om buizen te verbinden,
  • de drainage ligt op een diepte van 50 cm, dus kan worden doorboord door grondankers,
    tentpennen en decoratiepalen.

De drainagebuizen kunnen niet periodiek worden doorgespoeld en er kan geen onderhoud worden gepleegd. Bovendien is de afstand tussen de drainagebuizen onderling drie tot vier meter; dus het probleem van water dat op de verdichte kleilaag en toplaag blijft staan wordt met drainage niet opgelost (pag. 10 van het rapport). 

Wat zijn de conclusies van het rapport?

  1. Het terrein heeft veel schade opgelopen van de evenementen.
  2. Op de grasmat wordt roofbouw gepleegd.
  3. De huidige bodemopbouw en samenstelling is in feite ongeschikt voor gebruik als festivalterrein (pag. 11 van het rapport).

Hoe moet het nu verder?

  1.  Verdere verslechtering voorkomen
    In de eerste plaats moet verdere verslechtering worden voorkomen. Om verdere verdichting van de toplaag en de kleilaag te voorkomen moet:
    niet meer met voertuigen in het terrein worden gereden (ook niet met rijplaten),
    geen podia meer worden geplaatst,
    geen grote mensenmassa’s meer worden toegelaten (pag. 11 van het rapport).
  2. Herstellen voor de recreatieve functie
    Om de situatie van voor 2014 te herstellen en het terrein weer geschikt te maken voor dagrecreatie zijn ingrijpende maatregelen nodig. Zo moet bijvoorbeeld het drainagesysteem worden herzien, de toplaag omgeploegd en vermengd met waterdoorlatend materiaal en de grasmat omgeploegd, bemest en opnieuw ingezaaid. Daarna is het terrein weer goed bruikbaar voor natuurgerichte dagrecreatie, maar de onder 1 genoemde maatregelen moet van kracht blijven om herhaling te voorkomen.
  3. Inrichten als festivalterrein
    Het inrichten van het terrein als festivalterrein is in principe mogelijk, maar zeer kostbaar. Dan moet namelijk de volledige kleilaag worden afgegraven en vervangen of opnieuw worden
    verwerkt en vermengd met vocht- en luchtdoorlatend materiaal. Daarnaast moet een oplossing gevonden worden die voorkomt dat de onderliggende veenlaag gaat inklinken.

Wat is de visie van GSD?

Dit onderzoek had de gemeente zelf al in 2015 moeten laten doen. De schade is inmiddels enorm. Het terrein is voor gewone recreanten al bijna niet meer bruikbaar. Onze stichting is van mening dat de maatregelen die verdere verslechtering moeten voorkomen per direct moeten worden doorgevoerd: Dus géén voertuigen, podia, tenten, rijplaten en mensenmassa’s meer op de ligweides.
Daarnaast moeten de herstelwerkzaamheden worden uitgevoerd zodat het terrein weer geschikt is voor natuurgerichte dagrecreatie. Primair op kosten van de festivals, die in de afgelopen jaren de schade hebben veroorzaakt. Als dat niet gaat zal de gemeente Leeuwarden de kosten moeten dragen.

Het hele rapport kunt u hier nalezen.

Herziening bestemmingsplan Groene Ster

Deze week is het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Leeuwarden gestart met de voorbereidingen voor een herziening van het huidige bestemmingsplan van de Groene Ster. Het bestuur van deze gemeente heeft al meerdere keren openlijk geuit het natuur- en recreatiepark de Groene Ster te beschouwen als ‘het festivalterrein’ voor Leeuwarden en omstreken. Na het echec van de vele verloren rechtszaken rond dit dossier, wil het College de inzet van de Groene Ster als festivalterrein voor meerdaagse muziekfestivals tijdens de zomermaanden beter verankeren door het huidige “conserverende bestemmingsplan” open te breken en deze drastisch te herzien. Daarvoor heeft ze onder meer de gemeenteraad nodig voor de uiteindelijke besluitvorming (deze wordt verwacht in januari 2019).

De raad is deze week geïnformeerd omtrent bovenstaand voornemen met de aanbieding van een “Plan van Aanpak”, over hoe de herziening van het bestemmingsplan moet worden vormgegeven. De documenten die de raad zijn toegestuurd kunt u hier vinden.

Zowel binnen het bestuur van GSD als extern vindt de komende tijd intensief overleg plaats en worden adviezen ingewonnen in het veld. Op korte termijn zult u door ons hierover nader worden geïnformeerd.

Mocht u reeds vragen of zorgen hebben over de voorgenomen herziening van het bestemmingsplan, schroomt u dan niet contact met ons op te nemen via info@groenesterduurzaam.nl