“Het is niet de Groene Ster Duurzaam maar een falende overheid die de festivals dwarszit”

10 jul 2021 | Festivals, Gemeente, Media, Vergunningen

Bovenstaande titel van een artikel in de Leeuwarder Courant van 8 juli vat in één zin kernachtig samen waar de schoen wringt in het 7 jarig vergunningendossier van muziekfestivals in de Groene Ster. Een ander treffende quote in dat artikel is dat de gemeente Leeuwarden feitelijk zelf verantwoordelijk is voor de oprichting van GSD.

Ook hoe rechters al in 2017 de gemeente Leeuwarden geregeld waarschuwden dat de vergunningen op orde moesten zijn, omdat anders een festival wel eens niet door zou kunnen gaan. De gemeentelijke Rekenkamer die een vernietigend oordeel velt over het vergunningenbeleid. En dan nog stelt verantwoordelijk wethouder Hein Kuiken ‘de schorsing van Welcome to the Village niet te hebben zien aankomen’. Hoeveel boter moet je op je hoofd hebben?

In het algemeen geeft het artikel een vrij goed beeld van wat er aan de hand is en waar de kern van het probleem ligt. Toch verdient het artikel ons inziens enige nuancering.

Het is begrijpelijk dat voor de buitenwacht de voorzitter van GSD, Theo van Gelder, gezien wordt als de verpersoonlijking van de stichting. Dat komt omdat hij (derde persoonsvorm want hij is niet de schrijver van dit artikel) veelal fysiek het woord voert tegenover de pers en vrijwel alle correspondentie als voorzitter van de stichting ondertekent.

GSD is een stichting omwegen van rechtspositie, maar ook ter voorkoming van de administratieve rompslomp die komt kijken bij een verenigingsstructuur. GSD heeft slechts enkele bestuursleden, die veelal op de achtergrond opereren. Wel heeft GSD een relatief grote achterban van sympathisanten, waarvan een aantal op geheel vrijwillige basis ons geregeld specialistische bijdragen en adviezen aanlevert op het gebied van bijv. geluid, ecologie, omgevingsrecht, natuurbeschermingswetten, Europees recht, e.d.

Daarnaast is GSD door honderden mensen gemachtigd om hen in juridische procedures te vertegenwoordigen (bijv. op aspecten die met het bestemmingsplan te maken hebben). Voorts hebben meer dan 500 mensen zich geabonneerd op de nieuwsbrief van GSD.

GSD is lid van de Friese Milieu Organisatie en maakt de laatste jaren deel uit van een (nog) informeel landelijk netwerk (Zwolle, Amsterdam, Utrecht, Breda, Terschelling, Diemen) van gelijksoortige (actie)groeperingen als GSD, al dan niet in de vorm van stichtingen of verenigingen.

Vraagtekens stellen bij de motieven van de heer van Gelder omdat hij zo dichtbij het ‘festivalterrein’ woont mag natuurlijk, maar slaat nergens op. Het gaat over de motieven van de stichting, en daarbij kan simpel worden verwezen naar de statuten van de stichting die duidelijk maken dat de bescherming van flora en fauna, niet alleen van de Groene Ster maar ook die van de Groote Wielen, het hoofdmotief is van het bestaansrecht van GSD en niet enkel het persoonlijke belang dient van van Gelder.

Dat Theo van Gelder die ene man is die zich verzet tegen festivals in de Groene Ster is een framing die graag gemaakt wordt. Voor de buitenwacht is de voorzitter van GSD de kop van Jut. Gelukkig kan hij daar goed tegen en het helpt hierbij dat hij zich niet beweegt op social media. Maar het beeld klopt niet.

Ten slotte nog de kwalificatie in het artikel in de zin van ‘dat de gemeente Leeuwarden maar niet in staat lijkt goede vergunningen en ontheffingen te verlenen die de toets van de rechter kunnen doorstaan’. Hierover een paar opmerkingen:

In al die 7 jaren is de gemeente nooit in staat gebleken vergunningen tijdig af te geven, daarbij willens en wetens de juridische risico’s voor lief nemend van voorlopige voorzieningen waar de rechter, soms zelfs nog enkele dagen vóór het te houden festival, over het al dan niet doorgaan daarvan moet beslissen. Dat komt hoofdzakelijk voort uit de bevreemdende pogingen van deze gemeente om inspraak van burgers te marginaliseren of schimmige geitenpaadjes te bekokstoven. Het gaat hier om een handjevol ambtenaren die op obsessieve wijze niet bereid zijn hun paradigma’s en bereden stokpaardjes – ondanks wetenschappelijk onderbouwde tegenargumenten -, terzijde te leggen. Bij een tweetal van hen gaat deze obsessie zelfs zo ver, dat ze hun pensioen hebben uitgesteld of er tijdelijk van zijn teruggekeerd…

Dan nog iets over het vertrouwen in de deugdelijkheid van vergunningen die festivalorganisaties mogen verwachten van de gemeente (en provincie). Dat vertrouwen wordt jaarlijks beschaamd en dat is ook niet zo verwonderlijk. Veel heeft te maken met de door de gemeente uitbestede onderzoeken op het gebied van geluid en ecologie. Deze zijn doorgaans niet veel meer dan ondeugdelijke, gekochte adviezen. Hun hele bestaanszin is dat ze met dusdanige resultaten moeten aankomen dat eventuele beperkingen voor festivals tot een minimum kunnen worden beperkt. Tot op zekere hoogte is dat legitiem. Het houdt echter op legitiem te zijn wanneer gegevens opzettelijk worden gemanipuleerd. Bijvoorbeeld door het onderzoeksresultaat in een verkeerde context te plaatsen. Of door selectief te citeren uit wetenschappelijk onderzoek, waarbij de context niet klopt met de situatie die voor de vergunning moet worden beschouwd. Dat soort manipulatie gebeurt heel subtiel, en kost een tegenpartij veel moeite om uit te pluizen. Bij weer een andere vorm van bewuste manipulatie wordt een onderzoeks/adviesbureau met verkeerde uitgangspunten geconfronteerd om zo de uitkomsten ‘aanvaardbaar’ te krijgen (bijv. de opgave van een te ‘vriendelijk’ muziekspectrum, waardoor geluidsnormen hoger kunnen uitvallen). Het komt ook voor dat een adviesbureau simpelweg broddelwerk aflevert, met makkelijk te ontkrachten conclusies van een bedenkelijk allooi (bijv. bij de door de festivals ingehuurde amateurecoloog). Het vindt allemaal gretige aftrek in de onderzoeksrapportages die deel uitmaken van de vergunningen.

Helaas gaat de Leeuwarder Courant in haar analyse voorbij aan de simpele vraag of de Groene Ster ‘in omgevingsrechtelijke zin’ wel geschikt is als evenemententerrein. Al in 2017 bestond daarover bij rechters grote twijfel. Ook de adviescommissie MER had zo haar reserves, en de onafhankelijke Rekenkamer van de gemeente Leeuwarden liet van het vergunningenbeleid zelfs geen spaan heel.